Osmaniye Tarihçesi

osmaniye

Cumhuriyetin ilanıyla il statüsüne geçen Osmaniye, 1933 yılında ilçeye dönüştürülmüş ama 1996 yılında yeni baştan il olmuş. Plaka numarası 80.

İlk çağlardan itibaren yerleşim gören kent, bunu verimli topraklarına, bol su kaynaklarına, korunmaya elverişli tepelerine borçlu. Çukurova’nın doğusunda kalıyor. Kilikya olarak adlandırılan bölge, MÖ.XIV.yüzyılda Hititlerin egemenliği altına girmiş. Asurlular, Persler ve Büyük İskender’den sonra, Çukurova ile birlikte Osmaniye de Seleukosların payına düşmüş. Roma İmparatorluğu topraklarına katıldıktan sonra, M.S. 120/135 yılları İmparator Hadrianus tarafından Çukurova Bölgesiyle birlikte önemsenmiş ve önemli bir ticaret merekzi haline gelmiş. MS.395’de Roma’nın ikiye ayrılmasından sonra Adana ile birlikte Osmaniye, Doğu Roma’nın yönetimine girmiştir. 395 Yılında da Roma’nın ikşye ayrılmadıyla Doğu Roma sınırları içinde kalmış. VII.yüzyılın ortalarında Arap akınlarının Anadolu’ya yönelmesinden sonra, Emevi halifesi Abdülmelik (685-705) yöreyi ele geçirmiş ve İslâm kültürünün kökleşmesinde etkili olmuştur. Emevi ve Abbasiler sonrasında 1080 yılından itibaren Türk aşiretleri de gelmeye başlamışlar. 12.yy. başlarından itibaren de Türk bölgesi olmuş. Daha eskilere dayanan Neolotik, Kalkolotik, Tunç ve Demir çağı yerleşimleri Aslantaş Barajı’nın suları altında kalmış.

Kadirli Karatepe’de bulunan Geç Hitit Kent Krallarından Asativata’nın ( M.Ö. 8 yy.) sınır kalesi zengin bir tarihi gözler önüne seriyor. Kastabala Hierapolis ise, zengin bir antik kent olarak onlarca yıl sürebilecek bir kazıya ev sahipliği yapıyor.

Selçuklular zamanında Anadolu’ya gelen Türk’lerin bir kısmı Adana ovasına inerek Haraz mevkiinde ilk Osmaniye Köyü’nü kurmuşlar. XI. ve XII yy. Haçlıların, XIV. yy başlarında da yerel Ermeni krallarına geçmiş. l332’den sonra bölge tamamen Memlüklerin, 1352’de Ramazanoğulları Beyliği’nin kontrolüne girmiş. Yavuz Sultan Selim tarafından da 1517’de Osmanlı topraklarına katılmış. Yöreye hakim aşiret beylikleri sancak halinde teşkilatlandırılmış. Daha sonra Kanuni Sultan Süleyman devrinde ise bu sancak, Üzeyirli adıyla önce Zülkadriye eyaletine, sonra da Halep eyaletine bağlanmış.

19 yy. başlarında Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın eline geçmişse de, 1840’da Kütahya Anlaşmasıyla tekrar Osmanlı’ya iade edilerek Adana eyaletine bağlanmış. 1865 Yılında burada oluşturulan Fırka-ı İslahiye adlı askeri kuvvetin başına vezir rütbesi ile Cevdet Paşa görevlendirilmiş. Amaç, merkezi yönetimin otoritesini kurmak, gezgin halde bulunan, merkezi hükümeti tanımayan, vergi ve asker vermeyen aşiretleri iskan ederek, disiplin altına almakmış. O sırada Adana’ya bağlanan Payas sancağının merkezi 1877’de Yarpuz’a nakledilmiş ve arazinin verimli olmasından ötürü de Gavur Dağına Cebel-i Bereket ( Bereket Dağları) adı verilmiş. Payas ve Osmaniye kazaları da bu sancağa bağlanmışlar.2. Meşrutiyetin ilanından sonra sancak merkezi Osmaniye’ye nakledilmiş. Birinci Dünya savaşının sonunda buraya yerleşen Fransızlar, halkın işgale direnmesi sonunda 1922 yılında Osmaniye’yi terk etmişler. Bu münasebetle her 7 Ocak günü Osmaniye’nin kurtuluş günü olarak kutlanmaya başlanmış.

Cebelibereket Sancağı, 1877 yılında Gavur dağlarının asayişini sağlamak için kurulmuştur. 30 yıl Yarpuz’ da, 15 yıl da Osmaniye’de konuşlandırılmıştır. 1923’de Cumhuriyetin ilanı ile sancakların vilayete dönüştürülmesi nedeniyle “ Cebelibereket Vilayeti” adını almıştır. 1 Haziran 1933’de nedeni bilinmeyen bir tasarrufla ilçe haline getirilmiş ve Adana’ya bağlanmış, ama 1996 tarihinde Osmaniye adıyla Türkiye’nin 80. ili olmuştur.

Wiki
Osmaniye Valiliği



Benzer Yazılar

Yorum Ekle