üye ol Üye Girişi Söyle Sözünü Anasayfa Yukari Çik
Bilgi Paylaştıkça Büyür

beslenme – beslenmenin tanımı ve önemi – ödev

BESLENME

BESLENMENİN TANIMI VE ÖNEM?

Her canlının yaşamın? sürdürmesi için beslenmesi zorunludur. Beslenmeden yaşayabilen canlı yoktur. Normal büyüme, gelişme ve sağlıklı yaşamak için iyi beslenmek gerekir.

Yalnız açlık duygusunu gidermek ve karın doyurmak için yemek, iyi beslenmek değildir. Karın doyurmakla normal büyüme ve gelişme sağlanamayacaşı gibi sağlık da korunamaz. ?yi beslenme; tüm besin ö?elerini ihtiyacı karşılayacak miktarda ve kalitede, düzenli, sürekli ve ekonomik olarak vücuda sağlamaktır. ?yi beslenme ile yeterli ve dengeli beslenme eğ anlamda kullanılır. Besin ö?esi; besinlerin bileğiminde bulunan ve vücutta değişik görevleri olan karbonhidrat, protein, ya?, vitamin gibi kimyasal maddelerin kaynaşın? oluşturan bileğiklerdir.

Vücut çalışması için çok çeşitli besin ö?esi gereklidir. Bunların tümünün vücuda alınması, iyi beslenme için yeterli değildir. Önemli olan, besin ö?elerinin tümünden ihtiyacı karşılayacak miktarda alınmasıdır. Az veya  çok alınması zararlıdır. Miktar yanında, besin ö?esinin kalitesi de önemlidir. Besin ö?elerinin kalitesi (vücutta kullanılma durumu), besinin kaynağına göre farklılık gösterir. Örneğin; süt ve yumurta proteinlerinin kalitesi, tah?l proteinlerinin kalitesinden üstündür. ?yi kaliteli protein almadan, yalnız tah?l proteini ile bu besin ö?esine ihtiyaç karşılanamaz.

?yi beslenmede, ekonomik ve ölçülü olmak da önemlidir. Örneğin, günlük C vitamini gereksinimi iki portakalla karşılanabilecekken, günde dört portakal yemenin anlamı yoktur. Besin ö?elerinin gereğinden çok alınması, parasal yönden savurganlık olduğu gibi, sağlık yönünden de zararlıdır.

BESLENME ?LE ?LG?L? TANIMLAR

Yeterli ve Dengeli Beslenme: ?yi beslenme anlamında kullanılır. Büyüme, gelişme ve sağlıklı yaşayabilmek için gerekli enerji ve tüm besin ö?elerini, ihtiyacı karşılayacak miktar ve kalitede vücuda almaktır.

Yetersiz ve Dengesiz Beslenme: Yeterli ve dengeli beslenmenin tersidir. Kötü beslenme anlamını taşır. Enerji ve besin ö?elerinin, ihtiyacı karşılayacak çeşitte, miktarda ve nitelikte vücuda alınmaması durumudur. Bu tür beslenenlerde büyüme ve gelişme gerilikleri, hastalıklara dayanıksızlık ve çeşitli beslenme yetersizliği hastalıkları görülür.

Yeterli Beslenme: Genellikle, vücudun enerji ihtiyacının karşılanması anlamını taşır.

Yetersiz Beslenme: Enerji ihtiyacının karşılanmayığı durumudur. Uzun süre enerji ihtiyacının karşılanmayığı, açlık veya yarı açlı?a yol açar. Bu durumda zayıflık ve yarı zayıflık  görülür. İleri derecede yetersizlik sonucu, birey “bir deri bir kemik” denecek kadar zayıflar. Bu duruma “ka?eksi” denir.

Dengeli Beslenme: Enerji ve tüm besin ö?elerini ihtiyacı karşılayacak düzeyde ve dengeli olarak almalıdır. ?yi beslenme anlamında kullanılır.

Dengesiz Beslenme: Enerji ihtiyacının dengesiz olarak karşılanması ve bazı besin ö?elerinin yeteri kadar alınamaması durumunu anlatmak için kullanılır. Örneğin; enerjinin önemli bir kısmı yağlardan veya ?eker ve nişasta gibi safla?tırılmış besinlerle karşılanırsa, vücuda gerekli olan öteki besin ö?eleri yeterli alınamaz.

?işmanlık; ihtiyaçtan çok enerji alma sonucu oluştuşundan, dengesiz beslenmenin yol açtığı bir bozukluktur.

A??rı Beslenme: Vücut için gerekli besin ö?elerini ihtiyaç miktarlarının çok üstünde alma durumudur. Gerektişinden çok besin almanın yararı bir yana, sağlık açısından zararlı olduğu bilinmektedir. A??rı beslenme sonucu, vücut aşırlığı gereğinden çok artar. A??rı, beslenme, dengesiz beslenme anlamında  da kullanılır.

KÖTÜ BESLENMENİN ZARARLARI VE ÜLKEM?Z?N BA?LICA SORUNLARI

Kötü beslenme birey ve toplum sağlı?ın? bozar, birbirini zincirleme etkileyen çok çeşitli sağlık ve toplumsal  sorunlara yol açar. Yetersiz ve dengesiz beslenmenin etkileri ve ülkemizde sık rastlanan bağlıca beslenme sorunları şunlardır:

  1. Beslenme yetersizliklerine en duyarlı olan grup çocuklardır. Ülkemizde yapılan araştırmalarda,  bebek ve çocuklarda, yüksek oranda büyüme gerilişi olduğu gösterilmiştir.

1974 yılında ülkemizde yapılan geniş kapsamlı beslenme araştırma sonuçlarına göre, okul öncesi çocukların %17.6′ sında yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı büyüme gerilişi bulunmuş, %2.4′ünde ise büyüme gerilişinin hastalık derecesinde ileri olduğu görülmüştür. Büyüme gerilişi kentlere göre köylerde iki kat daha fazla bulunmuştur. En yüksek oranda büyüme gerilişi %28.6 ile DoŞu Anadolu Bölgesi’ nde belirlenmiştir.

  1. ?yi beslenemeyen, büyüme gerilişi olan çocuklar hastalıklara karşı da dirençsiz olurlar, hastalıklara kolay yakalanırlar. Dayanıksız olduklarından hastalıkları kolay atlatamazlar. Hastalıklar nedeniyle beslenmeleri daha da bozulur. Kötü beslenme -direnç azalması- hastalık beslenme yetersizliği ilişkisi nedeniyle, ülkemizde bebek ve çocuk ölüm oranları, gelişmiş ülkelerdekinin yaklaşık 10 katıdır. Araştırma sonuçlarına ve istatistik (sayılama) verilerine göre, ülkemizde canlı olarak doğan her 1000 bebekten 130-140 kadarı 1 yağına kadar ölmektedir. Yoksul ve kırsal bölgelerde bu oran binde 250 ve üzerine çıkmakta, gelişmiş ve kentsel yörelerde ise azalmaktadır.
  2. Yetersiz ve dengesiz beslenme, çocukların yalnız vücut gelişimini olumsuz yönde etkilemez, zihin gelişimine de zarar verir. Çocuklarda vücut gelişimine göre beyin gelişimi daha hızlı olduğu, 4 yağına kadar beyin gelişiminin %80-90′ ının tamamlandığı bildirilmektedir. Bazı besin elementlerinin vücutta normal kullanılması gibi metabolizma hastalıklarında da, beyin ve zeka gelişiminin zarar gördüğü anlaşılmıştır.
  3. Yetersiz ve dengesiz beslenme; hastalıklara yakalanmayı kolaylaştırdığı gibi, çeşitli hastalıklara da yol açar. Beriberi, pellagra, kuva?iorkor, ra?itizm, kansızlık (anemi) ve basit guatr beslenme yetersizliği hastalıklarındandır. Okul öncesi çocuklarının yarısına yakınında hafif veya ileri derecede kansızlık görülmektedir. Diş bozuklukları çok yaygındır. 1974 yılında yapılan Ulusal Beslenme Araştırması bulgularına göre, ailelerin %39.7 kadarı B2 vitaminini çok yetersiz düzeyde tüketmektedir. Bu oran DoŞu ve GüneyDoğu Anadolu bölgelerinde %50.3 ile en yüksek; Ege ve Marmara bölgelerinde ise %29.8 ile en düşüktür. Köylerde bu vitamini çok yetersiz tüketen aile oranı, kentlerdekinin iki katından da yüksektir.

Ülkemizde basit guatr da, özellikle DoŞu Karadeniz bölgesi başta olmak üzere çeşitli yörelerde sık rastlanan bir sorundur. Nüfusun %6.5-7.0 kadarında basit guatr belirtileri bulunmaktadır.

SPORCULARIN BESLENMES?NİN ÖNEM?

Sporcuların bedensel, zihinsel ve ruhsal yönlerden sağlıklı ve güçlü olması gerekir. Bunu sağlayan en önemli etmenlerden biri de iyi beslenmedir. Sporcuların yeterli ve dengeli beslenmeleri yalnız sağlıklı olmaları için değil, başarılı olmak, yeteneklerini geliştirmek ve korumak, spor yaşamlarını uzatmak için de kaçınılmaz bir zorunluluktur.

Sporcuların yarı?ma dışındaki beslenmesinde ana ilkeler, sporcu olmayanlar için açıklandığı gibi, bireyin yağ ve özelliklerine göre tüm besin ö?eleri ve enerjiye ihtiyaçlarını karşılamaktır. Alı?tırma, yarı?ma ya da maç öncesinde ve anında beslenmenin de  özel yönleri bulunmaktadır. Bunun için alı?tırma – yarı?ma öncesinde ve anında gerektişi gibi beslenmesi, sporcunun sağlıklı ve başarılı olmasında önem taşır.

Yazar Hakkında

Hakkında: sonsuzluğun huzurunda bir an
Kimlik kartı

Bir Cevap - “beslenme – beslenmenin tanımı ve önemi – ödev”

  1. çok zor

Bir Cevap Yaz

kendi isteğimle kurallara uygun yazıyorum. (Lütfen yandaki kutuyu işaretleyin.)

Otomatik robotlara karşı soru.