üye ol Üye Girişi Söyle Sözünü Anasayfa Yukari Çik
Bilgi Paylaştıkça Büyür

postür ve postür analizi – ödev

POSTÜR VE POSTÜR ANAL?Z?

Postür,vücudun her kısmının,kendisine bitişik segmente ve bütün ve vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleğtirilmesidir.Bir baka değişle,vücudun her hareketinde eklemlerin aldığı pozisyonların birleğimi de postür olarak tanımlanmaktadır.vücut kas aktivitesi sırasında başların desteği ile stabilite sağlamak veya bir harekete temel teğkil etmek için bir çok kasın uyumlu çalışması sonucunda düzgün bir duru? elde eder.

Kas kısalık testleri,normak eklem hareketleri,anatomik pozisyonlar,eksenler ve düzlemler postür analizinin temelini oluştururlar.

Postür kas kuvvet dengesine de bağlı olup statik postüral pozisyonlar bu dengeye göre değişiklik göstermektedir.

Postür,aktif ve inaktif postür olmak üzere ikiye ayrılabilir.

ınaktif postürler:Dinlenmek veya uyumak için alinan postürlerdir.

Aktif postürler:Bu postürleri devam ettirmek için,Bir çok kasın integre çalışması gerekir.Statik ve dinamik postür olarak ikiye ayrılır.

STAT?K POSTÜR:Hareketsiz bir postürdür.Kasların eklemleri stabilize etmeleri için statik (izometrik) olarak kasılmalarını ve yer çekimine karşı koymalarını gerektirir.

D?NAM?K POSTÜR:Herhangi bir harekete temel teğkil etmek için  gereklidir.Yapılan hareketin sonucu olarak,devamlı değişen çevre şartlerına göre uyum sağlamaya çalışan aktif bir postürdür.

POSTÜRAL MEKAN?ZMA

Statik ve dinamik postürlerin oluşması için gerekli olan kas kuvveti,postürün tipine ve kişinin fiziki özelliklerine göre değişir.Genellikle kullanılan kas grupları,yer çekiminin etkisine karşı koyarak,vücudu dik pozisyonda tutan kaslardır.Bunlara antigravit kasları denir ve genellikle extensiyon yaptırırlar.Bu kaslar yelpaze şeklinde olup,fonksiyonları hızdan çok,kuvvet açı?a çıkarmaktadır.Uzun süre yorulmaksızın kasılan,K?rmız? lifli aerobik özelliktedirler.

POSTÜRAL REFLEKS

Refleks,afferent bir impulsa verilen,efferent bir cevaptır.postürde efferent cevap,motor cevap olup,antigravite kasları esas effektör organlardır.Afferent stimuluslar,vücudun çeşitli bölgelerindeki reseptörlerden başlarlar.Bunların en önemlileri kaslar gözler,gözler ve kulaklardır.

devamı–>

-Kaslar: Kasın içindeki nöromuskülar ve nörotendiroz iş cisimciklen;kastaki gerilim değişimlerini kaydederler.Gerilimin artması stimulasyona yol açar ve kasta refleks bir kasılma olur.(Germe refleksi)

-Görme: Görmeye ait duyular,vücut pozisyonundaki değişiklikleri çevreye göre alg?lar ve merkeze bildirirler.Gözler vücut ve ba?ın dik pozisyona uyması için gereken “düzetme refleksinin” reseptörlerindendir.

-Kulaklar :İç kulaktaki semisirküler kanalları içinde bulunan s?vının hareketi vestibular siniri stimüle eder.bu semisirküler kanalların her biri ayrı düzlemde ve birbirine diktir.Ba?ın her türlü hareketi kanallar içindeki s?v?yıda hareket ettirir.Bu sitimülasyon sonucunda,hareketi farkına varmak ve yönünü bilmek mümkün olur.

Bunların dışında postürde,deri ve eklem mobilitesinin önemi vardır.Özellikle ayak tabanlarının basınç hissi çok önemlidir.

Mobilitenin eksiklişinde ise postür sabit olarak kalır,hareketler için değişiklik yapılması mümkün olmaz.

Kaslar, gözler, kulaklar, deriden gelen impluslar, merkezi sinir sisteminde koordine edilir. Koordinasyonu sağlayan asıl merkezler, serebral korteks, serebellum, nukleus ruber, vestibüler sistem retikuler formasyon ve proprioseptif yollardır.

?Y? POSTÜR (STANDART POSTÜR)

Fizyolojik ve biomekanik yönden iyi postür,minimum çaba ile,vücutta maksimum yeterlilişi sağlayan duru?tur.Vücudun görünüşü güzel,duru? ve dengesi iyi,eklemler üzerindeki zorlanması az,organların yeterli ve düzgün çalışabilmelerini sağlayan,kişinin kendisini yormadan gev?ek olarak aldığı postürdür.

Postür,kişinin vücut tipine,Irk,milliyet,zamanın modası,cinsiyete,meslek ve uğraşıya göre değişiklik gösterir.Postürün elde edilmesi,ayarlanması ve devam ettirilmesi için gerekli mekanizmalar sağlam olduğu sürece,normal postür sağlanabilir.

Kişinin psikolojik durumunun iyi olması,iyi hijyen şartları,normal uyku,iyi beslenme,mümkün olduğunca açık ve temiz havada egzersizler yapma,kasların ve postüral reflekslerin gelişimine etki eden temel faktörlerdir.Emosyonel durumun bütün sinir sistemine etkisi vardır.Bu durum,kişinin postüründe de kendini gösterir.Sevinç,mutluluk,kendinden emin olma gibi duygular stimulan olup,aktif canlı bir postür yaratırlar ve ekstonsiyon pozisyonu hakim olmakla birlikte,mental ya?antı ile fiziksel durum arasındaki ilgi kesin olarak bilinmemektedir.

?deal standart postürden,vücudun maksimum yeterlikte kullanımı,stresve incilmelerin mümkün olduğunca minimum düzeyde tutulması anlaşılmaktadır.Standart postürde,vertebralar,kotsalar normal eğriliklerinde ve açılarında,alt ektremite kemikleri ise,aşırlık taşımada ideal bir duru? ve düzgünlükte olmalıdır.Pelvisin nötral pozisyonu;ekstremitelerin,gövdenin,abdomenin iyi duruŞu ve düzgünlüşüne yardım eder.Ayrıca,göğüs ve üst sırtın pozisyonu,solunum organlarının optimal fonksiyonda çalışmasında önemli rol oynar.Ba?ın dik pozisyonuda boyun kaslarına binen streslerin minimum düzeyde kalmasın? sağlar.

KÖTÜ POSTÜR

Kişiler için yetersiz bir postürdür.Amaca tam olarak hizmet etmez.Ayrıca kasların gereksiz miktarda kasılmasına neden olur.Kompansasyonlar görülebilir.Örneğin;kalça fleksorlerinin kasılmasına bağlı olarak kalça hareketlilişi azalır,lumbal bölge hiperekstansiyona getirilerek aşırlık yine ayaklar üzerine aktarılmaya çalışılır ve lordoz artar.Bu durumda,kaslardaha fazla çalışmaz,ancak bir taraf kaslar kısalmış,antagonist kaslar ise uzamış ve zayıflamıştır.Bunlara ek olarak,bağ zorlanmaları ve kas krarapları görülür.

Kötü postürün görünüşü güzel değildir.Giysiler kişi üzerinde iyi durmadıkları için,bunun yarattığı psikolojinin de postür üzerinde olumsuz etkileri ortaya çıkacaktır.

?ster hareket yapmak,isterse bir hareketi devam ettirmek için olsun,gerekenden fazla kasılma olması,hem hareketi hem de postürün yetersizliğine ve gereksiz enerji harcamasına neden olur.

Kötü postüre neden olabilecek faktörler:Kas zayıflıkları,kaslar arasındaki kuvvet dengesizliği,lokalize sertlikler,a?rılar,yorgunluk,halsizlik ve mesleki streslerdir.Nedenler ortadan kalktığı zaman,devam etmeyen,hemen kaybolan postürler,kötü postür sınırlamasının dışında kalır.

STANDART AYAKTA DURU? POSTÜRÜ

Statik olarak ayakta durma sırasında vücuttaki hareketli segmentler,bir bütün halinde sabitleşir ve dengede kalırlar.?skeletin çeşitli kısımlarının ayaklar üzerinde desteklenmesi;

a)      Başlar,fasia ve kasların elastik kısımlarını pasif gerilimi ile,

b)      Stabilizatör kasların minimal aktif kontraksiyonu ile olur.

Gev?ek (rahat) ayakta duru? pozisyonunda kalça ve diz eklemleri,vücudun dişer kısımlarını destekledikleri için,tam ekstansiyondadırlar.Ayrıca diz ekleminde ekstansiyon hareketinin son birkaç derecesinde rotasyon da harekete eklenerek eklem sık?ca kilitlenir.Ayak bileğinde stabiliteyi sağlayan esas kas M.Gastrocnemiustur.Bu kas,iki eklem katettişi için,yüksek topuklu ayakkabı giyildişinde,stabilizasyon etkisi azalır,çünkü bir miktar gev?emiş olur.Normal ayakta duru? pozisyonun da,vücudun yerçekimine bağlı olarak yapacaşı sallanmaları antigravite kasları engeller.Uzun süre ayakta kalınırsa,aşırlık bir taraftan dişer tarafa aktarılır ve genellikle asimetrik,bazen de simetrik pozisyonlar alınarak,yorgunluğa engel olunmaya çalışılır.

Ayakta duru? pozisyonunda yer çekimi çizgisi:Vücut kısımlarının sagital ve frontal düzlemdeki kesişmesinden elde edilen bir çizgidir.Bu çizgi etrafında vücut dengeli bir pozisyonda olup,her eklemde aşırlı?ın eğit daşılımı sağlanır.

Yerçekimi çizgisinin vücudun postariorundan geçtişi yerleri rahatça görmek için sagital düzlemde alinan bir fotoğrafla yerçekimi çizgisinin gerektişi yerler işaretlenebilir.Bu,bir sarkaç yardımıyla da belirlenebilir.Sarkaç posteriyordan her iki ayağın orta noktasından geçecek şekilde tutulmalı ve yukarıya doğru bakılarak geçtişi yerler işaretlenmelidir.

Posteriyorda sarkaç:

-Her iki topuşun orta noktasından

-Her iki diz ekleminin orta noktasından

-Bütün vertebraların spiral çıkıntılarının ortasından

-Ba?ın orta noktasından geçerek yukarı doğru uzanır.

Laterolden geçtişi yerleri rahatça görmek için de yine sagital düzlemde alinan fotoğraflar üzerinde işaretlenebilir.Lateralden bakıldığı zaman vücudu ön ve arka olarak aşırlıkça iki parçaya bölen bir çizgi düşünülür.Bu iki parça pateriyorda olduğu gibi simetrik değildir.Anatomik yapıların orta noktasından da geçmez.

Laterolde sarkacın geçmesi gereken yerler:

-Ayak bileği ekleminin 3-3.5 cm önünden

-Diz eklemi ekseninin hafifçe önden,

-kalça eklem ekseninin hafifçe arkasından,

-Lumbal vertablaraların merkezinin arkasından,

-Torako_Lumbal birleğme noktasının üzerinden

-Toraksik vertebraların merkezinin önünden

-Semiko_Torasik birleğme noktasının üzerinden

-Servikal vertebraların merkezinin hafifçe arkasından geçerek

-Mastoid çıkıntı üzerinde sonlanır.

Vücutta dı?tan bakıldışında görülebilecek referans noktalar:Lateral malleolün 3-3.5cm önü,patellanın hemen arkası,Trokanter major,omuz çıkıntısının orta noktası, (akromion)

Kulak memesi: Lateral ve pasteriyorda sarkacın geçmesi gereken referans noktalarının sapması bize postür ve dengede bozukluklar olduğunu gösterir.Postür ve hatalarını hafif,orta ve ciddi olarak sınıflandırmak,derece ve mesafe olarak sınıflandırmaktan daha çok kullanılmaktadır.

PELV?S VE ALT SIRT (BEL)

Pelvisin yerçekimi çizgisi ile olan ilişkisi,büyük oranda pelvisin,kalça eklemleriyle olan ilişkisiyle belirlenmektedir.Ayakta yan duru? pozisyonunda yer çekimi çizgisi,kalça ekleminin hafifçe arkasında geçerek pelvisi asetabulum hizasında keser.

Standart postürde spina iliaka anterior süpeniyorlar aynı horizantal düzlemde,spina iliaka anteriyor süpeniyorlar ile simfisis pubis aynı vertikal düzlemde yer almaktadır.

Pelvisin nötral pozisyonda olduğu sürece alt sırtta hafif bir lordozun bulunması normal kabul edilmektedir.Pelvisin nötral pozisyonunun bozulması anterir,posteniyor veya lateral tilte neden olur.

Pelvisin anteriyor tilti,pelvis ile uyluşun anteriyoru arasındaki açıda azalmaya neden olduğu için kalçanın flexiyonu,lumbal vertebraların hiperakstansiyodu ve lumbal lordozun artmasıyla sonuçlanır.

Posteriyor pelvik tiltte ise;kalçanın ekstansiyona gitmesi ve lumbal vertebraların flexiyonu sonucu alt sırt düzleşir.

(Pelvis nötral pozisyonda iken,eksternal ve internal ablik kaslar ile spina iliaka anteriyor superiyor (SIAR’lar) arasındaki uzaklık 15cm dir)

Lateral Pelvik tiltte ise.SIAS’lardan birisi dişerine göre daha yukarıdadır.Pelvisin mekanişinde önemli olan bir kriter de pelivk inklinasyon açısıdır.

?yi ve kötü postürde,bütün vücut segmentlerinin düzgünlüşü önemlidir.Ancak pelvisin pozisyonu bütün segmentleri etkileyen bir anahtardır.Ayakta duru? pozisyonunda vücut aşırlığını her iki aya?a eğit olarak daşılmaması veya antero-posteriyor ve lateral kaslar arasındaki kuvvet dengesizliği,hem pelviste hem de vücudun alt ve üst kısımlarında postür bozukluklarına neden olmaktadır.

KALÇA VE D?Z EKLEMLERİ:

Yan duru?ta yer çekimi çizgisi kalça eklıem merkesinin hafifçe arkasından,diz eklem eksenininse hafifçe önünden geçer.Ayakta duru? pozisyonunda yer çekimi çizgisi referans noktalarından geçerse aşırı bir kas kuvvetine ve enerji harcamasına gereksinim duyulmadan,bu duru? devam ettirilir.Bu durumda kalça ve diz eklemlerindeki ekstansiyon pozisyonunun devamı minimal kas kuvveti ile sağlanır.Kalça ve diz eklemleri her iki yöne serbestçe hareket edecek olursa denge sağlanamaz ve iki yöne akan hareketleri engellemek için devamlı güç harcanması gerekir.

AYAK B?LE??:

Dizler ekstansiyon pozisyonda iken ayak bileğinde normal 10 derecelik bir dorsifleksiyon hareketi vardır.Bu Şu anlama gelmektedir:Dizler ektansiyonda,ayaklar çıplak ve hafifçe external rotasyonda ayakta durulurken bacak,ayak üzerinde 10 dereceden daha fazla anteriyora sallanma veya koyma hareketi yapamaz.Değişik derecelerde ayağın plantedfeksiyona gitmesine neden olan,topuklu ayakkabılarla veya dizna hafif flexsiyonda tutulması ile bu gerilim azaltılabilmektedir.

AYAKLAR:

Standart postürde topuklar arasındaki yaklaşık 7.5 cm lik bir açıklık,ayağın ön kısmında ise 8 derece -10 derece arasında değişen external rotasyon vardır.Ayak bileği sadece flexiyon ve extonsiyon hareketine izin verir rotasyonu yoktur.

Ayakta duru? pozisyonunda ayak tam deorsifleiksiyon ve taneversiyonda değildir.Ayakkabıdaki topuşun yükseklişine göre planlar flexiyon derecesi değişir.Topuk yükseldikçe ayakların parellerlişi ve intarnel rotasyonu artar.Topuk yükseklişi ile ayağın internal ve external rotasyonu arasındaki ilişki ko?ma,yürüme veya ayakta duru?ta değişiklik gösterir.Çıplak ayakla dik dururken ayakkabılarda hafif bir external rotasyon olması normaldir.Topuklar kaldırılmış veya hızlı yürümede ise ayaklar paralel duruma gelir.Hız arttıkça topuklar yere temas etmemeye başlar.A??rlık ayağın ön kısmında taş,ın?r ve ayak (hafifse)internal rotasyona gider.

BA? ve BOYUN:

Ayakta yan duru?ta yer çekimi çizgisi kulak memesinden üst sırtın düzgünlüşü bağ ve boynu da etkiler.Üst torasik bölge posteriyora doğru yuvarlakla?tığı(kifos)zaman bağ öne ve aşaşıya gider

TOPRAKAL VERTEBRELAR:Standart postürde torakal vertebralarda hafif posteriyor konveksite vardır.Torakal vertebraların düzgünlüşü nasıl bağ ve boyunun postürünü etkiliyorsa,bel ve pelvisin düzgünlüşü de torakal bölgeyi etkiler.

OMUZ EKLEM? ve OMUZ KU?A?I:Yan duru?ta yer çekimi çizgisi omuz ekleminin ortasından geçer.Omuz ve kolların pozisyonu skapulaların pozisyonuna bağlıdır.Skopulalar normalde T2 ile T7 vertebraları arasında ve birbirinden yaklaşık 7-9 cm. uzaktadırlar.Skapulaların düzgünlüşünün bozulması omuz eklemini olumsuz yönde etkiler,kronik a?rı ve incilmelere neden olur.

Lateral Postür Analizinde Yerçekimi Çizgisinin Geçtişi Referans Noktalarına Göre 4 Tip Postür ile Karı?laşılmaktadır:

a)      Standart Postür

b)      Kifo-lordotik Postür

c)      Düz Sırt Postürü

d)     Gev?ek (Yuvarlak Sırt) Postür

A) STANDART POSTÜR:

.Ba?:Nötral pozisyonda (öne ve arkaya eğilim yoktur)

.Servikal Vertebralar:Normalde hafifçe anteriyor konveksitesi vardır.

.Skapula.Üst sırta göre düz pozisyonda

.Torakal Vertebralar:Posteriyora doğru hafifçe konveks.

.Lumbal Vertebralar:Anteriyora doğru hafifçe konveks.

.Pelvis:Nötral pozisyonda olup spino ile anteriyor-süperiyorlar simfrsis pubis ile aynı vertikal düzlemde

.Kalça Eklem:Nötral pozisyonda (Flexiyon-extensiyon yok)

.Ayak Bileği:Nötral pozisyondadır.

B) K?FO-LORDOT?K POSTÜR:

.Ba?:Öne doğru çıkık

.Servikal Vertebralar:Hiperextansiyonda

.Skopula:Abduxiyonda

.Toprakal Vertebralar:Flexiyonu artmış (kifoz)

.Lumbal Vertebralar:Hiperextansiyonda (lordoz)

.Pelvis:Anteriyor pelvik eğimde

.Kalça Eklem:Flexiyonda

.Diz Eklem:Hafifçe hiperextansiyonda

.Ayak Bileği:Aya?ın arkaya doğru inklinasyonu nedeniyle hafifçe planlar flexiyondadır

C) DÜZ SIRT POSTÜRÜ:

.Ba?:Öne doğru çıkık

.Servikal Vertebralar:Hafifçe extansiyonda

.Torakal Vertablar:Üst torakal vertabların flexiyonu artmış, alt torakal vertabların ise düzleğmiştir.

.Lumbal Vertabralar:flexiyonda (düzdir), konkavitesi azalmıştır.

.Pelvis:Posteriyor pelvik eğimde

.Kalça Eklemi:Ekstansiyonda

.Ayak Bileği:Hafifçe plantor flexiyondadır.

D) GEV?EK POSTÜR (YUVARLAK SIRT)

.Ba?: Öne doğru çıkık

. Servikal Vertebralar: Hafifçe ektansiyonda

.Torakal Vertebreler: alt lumbal bölge flexiyonda, konka vitesi azalmış (düzleğmiştir).

.Pelvis: Posteriyor  pelV?K E??LM??.

.Kalça Eklemi: Pelvisin anteriyora yer değiştirmesi ile hiperekstansiyonda, diz eklemi hiperekstansiyonda

.Ayak Bileği: Nötral pozisyondadır.

Posteriyor Postür Analizinde Yerçekimi Çizgisinin Geçtişi Referans Noktalarına Göre 3 Tip Postür ile Karı?laşılır:

a)      Standart Postür

b)      Yerçekimi çizgisinin vücudun orta çizgisine göre solda veya ,

c)      Sa?da kaldığı postür

Bu son iki postür tipi dominantlıkla da ilgilidir, sağ veya sol elini kullananlarda farklılık gösterir. Özellikle skolyozda görülen bu tür postür bozukluŞu , skolyoz bölümünde açıklanmıştır.

Posteriyor postür analizinde, standart postürde; vücudun sağ ve sol tarafındaki gövde, pelvis ve alt extremite kasları arasında tam bir denge vardır.

POSTÜR ANAL?Z?NDE HASTANIN  POZ?SYONU

Postür analizi ayakta dik dururken yapılır. Bu pozisyonda analiz yapılırkrn gözardı edilmemesi gereken bazı noktalar vardır. Kişi iyi veya kötü postürünü bazı faktörler sonucunda kazanır.

Özellikle kötü postür, semptomlar nedeniyle geliştirilmiş uyumsal bir postür olup, postürü değerlendirirken, kas iskelet sistemine ait işaret ve bulguların da değerlendirilmesi gerekir. Boyunda alt ekstremitede, kolumna vertebralisteki a?rı, kas dengesizliği veya hastalıklar nedeniyle yapısal değişiklikler veya fiziksel adaptasyonlar meydana gelir. Örneğin alt sırt a?rıs? sonucu, kişi postüründe birtakım değişiklikler5 yaparak, a?rının azaldığı bir pozisyonu bulur. Semptomlardan serbest bu pozisyon hastanın normal postürünü oluşturmaktadır. Postür analizi yaparken, hastaya kendini rahat hissettişi pozisyonda durması söylenmelidir. Eğer, kişi ayakta rahat duruşunu postür bozukluŞu oluşturarak sağlıyorsa, bir postür hatası vardır ve bu kişinin normal duruŞudur. Kişiye dik durması söylendişinde ise, semptomlar açı?a çıkar. Bu pozisyonda yapılan postür analizi ile rahat ayakta duru? pozisyonunda yapılan arasında ise fark görülecektir.

Standart iyi postürde; kişilerin kendilerini rahat hissettikleri pozisyonda durmaları ile dik bir şekilde ayakta durmaları arasında gerçek bir postürel farklılık görülmez.

Bir kişinin duruşunun farkında olması veya bu duruŞu alg?laması, postürel düzgünlükte oldukça önemlidir. Çünkü kişinin normallişi alg?lama derecesi, onun normal, doğru bir postür oluşturmasıyla ilgilidir. Günün belli saatlerinde yapılan postür analizleri eksternal çevre faktörleriyle internal faktörlere göre faklılık gösterir. Postürün alg?lanması iyi ve kişi normal duruşunun bilincinde ise, farklı zamanlarda yapılan değerlendirmelerde bir değişiklik bulunmayacaktır.

VÜCUT DÜZGÜNLÜ?ÜNÜN (POSTÜR) ANAL?Z?

Analizin iki amacı vardır:

1- Hastanın postür bozuklukları saptanarak, tedavi programının hazırlanmasında yardımc? olur.

2- İlerisi için bir referans kaynaşı olur ve hastanın durumundaki ilerlemeler buna dayanarak değerlendirilebilir.

Postür Analizinde Şu Sıra Takip Edilir:

1- Hikaye

2-Vücut Tipi: vücut tiplerini çeşitli Şekillerde sınıflandırmak mümkündür. Bunlardan birisi; ektomorfik , mezomorfik ve endomorfik vücut şekli olarak yapılan sınıflandırmadır.

a)Ektomorfik: Sinir sistemi, deri ve özel duyu organlarının oluştuŞu ektoderm kelimesinden gelir. ınce, uzun tipli, açık renk ciltli, ön kollar uzun, zayıf görünüp kuvvetli olan tiplerdir.

b)Mezomorfik: kas, kemik, kalp ve kan damarlarından kaynaklanan mezoderm kelimesinden gelir. Vücut kare tipli, kaba ve bütün olarak geniştir, deri kalındır.

c)Endomorfik: sindirim sisteminden kaynaklanan endoderm kelimesinden gelir. Vücut küre biçimindedir. Kolayca ?işmanlar, kasları çok kuvvetli değildir, ekstremiteler kısadır ve uca doğru incelir. Deri ince ve kadifemsidir.

Vücut tipinde olan bazı farklılıklar önemli olabilir veya olmayabilir. Yukarıda verilen sınıflamanın dışında, postür analizi sırasında en sık kullanılan;

a)      ınce

b)      Orta

c)      ?ri’dir.

Bunlara karar verirken kişinin kemiksel yapısı göz önünde bulundurulur. Genellikle el bileğinin kemiksel yapısı incelenerek vücut tipi belirlenebilir.

3. Vücut Dengesi: Vücut aşırlığı her iki ayak üzerinde eğit daşıtılarak taş,ın?yorsa normaldir. Ön-arka yönde bir anormallik varsa, aşırlı?ının aşırı derecede ayağın ön kısmına veya topuklara verilmesine göre, anteriyer veya posteriyar denge olaral isimlendirilir. A??rlı?ın daha çok sağ ve sol ayaklardan birine verilmesi ise lateral denge olarak isimlendirilir. Duruma göre ” sağ lateral veya sol lateral denge ” vardır denir. Sarkağ tutularak yerçekimi çizgisinin geçtişi referans noktaları incelenirken, lateral planda sarkacın, referans noktalarının önünde kalması posteriyor denge, arkasında kalması  anteriyor denge olarak adlandırılır. Posteriyor planda sarkaç tutulduşunda ise, referans noktalarında sağında kalırsa sol, solunda kalırsa sağ lateral denge vardır.

4-      Vücudun; sağ ve sol lateralinden, anteriyor ve posteriyorundan analize geçilir.

LATERAL POSTÜR ANAL?Z?

1-Ayak uzun ark?: Ö?rencinin aya?a kalkma, yürüme ya da koşusunda postürel saptamalar gözlenebilir. Ayakta bir transvers, bir de uzun (longitidunal) ark vardır. Postür yönünden uzun ark çok önemlidir. Bu ark kalkaneus tolus, navikula ve bazı kemiklerden meydana gelir. Arkın normalden saptaması 2 şekilde olabilir.

a) Arkın azalması (pes planus, düz tabanlık)

b) Arkın artması (pes kavus)

Kişi sert bir zemin üzerinde iki ayağına eğit aşırlık vererek ayakta durmalıdır. Normal bir ayakta navikula kemişinin skefoid tüberkülü; medial malleol ile bağ parma?ının metotariofalangeal ekleminin merkezine çizilen bir çizgi üzerine düşer (feiss çizgisi) Düz tabanlı?ın dereceleri, skafoid tüberkülün, bu çizgiden ayrılıp, yere doğru yaklaşmasına göre değerlendirilir. Eğer tüberkül, Feiss çizgisi ile yer arasındaki uzaklığın 1/3′i kadar düşmüşse 1. derecede, 2/3′si kadar düşmüşse 2. derece tamamen yere değiyorsa 3. derece düz tabanlık (pes planus) vardır. Tüberkül, Feiss çizgisinin üzerinde kalıyorsa pes kavustan bahsedilir.

2. Dizler:

a) Genu Rekurvatum (hiperekstansiyon)

b)      Dizlerde Fleksiyon

Dizlerde hiperekstansiyona bakılırken, kaslar değil kemik yapı dikkate alınmalıdır. Eğer femur çizgisi, tibia ile, açıklığı öne bakan, kesin bir açı yapıyorsa, ‘genu rekuvartum’ vardır. Kesin tanı X-Ray ile kemik yapı (diz eklemi) incelenerek konur.

3. Pelvis:

a)Anteriyor Pelvik Tilt

b)Posteriyor Pelvik Tilt

Pelvik inklinasyon açısının artması anteriyor, azalması posteriyor pelvik tilt olarak değerlendirilir. Pelvik tilt için egzersiz programına başlamadan önce doktor tarafından bu durumun sebebleri belirlenmeli pelvis seviyesinin simetrik veya asimetrik olup olmadığını kontrol rtmelidir. Bu durumun ortapedi doktoruna havale edilmeli ( tedavi ve özel egzersiz programı ile ilgili olarak verilecek tavsiyeler için)

4. Kolumna Vertebralis:

a) Lordoz

b) Kifoz

c) Kifo-lordoz

d) Yuvarlak sırt

e)      Düz sırt

A) LORDOZ:

Lumbal konkavitenin artması (aşırıla?masıdır). Genellikle anteriyor pelvik tilt, zayıf karın kasları, kısalmış kalça fleksörleri ve lumbal ekstansörleri ile birlikte görülür. ?liopsoas kasının; femura pelvise ve spinalara yapı?an bir kas olduğu için, postürü direkt olarak etkilemektedir. Kısalı?ında lordozla birlikte, kalçanın ekstansiyonu 5 derece veya daha azalır, lumbal ekstansiyon limitlenir. Kısalan tarafa gövde rotasyonu, karşı tarafa ise fateral fleksiyon limitlenir. Lordoz servikal bölgede de oluşabilir. Lumbal bölgedeki normal (istenen) eğimin korunabilmesi için abdominal kasların önemi vardır, yapılacak yürüme, hareket etme veya ko?ma gibi istekle yapabileceği çalışmalarda öğrenciye doğru postürünü kazanmasına yardımc? olacak gluteal ve hamstring kalarını gev?ek tutmalı.

B) Kifoz: Normal posteriyor torasik k?vrımın artmasıdır. Genellikle pektoral ve anteriyor interkostal kaslarda kısalma ile beraber görülür.(ileri boyutta) halk dilinde kambur da denir. İleride omuzlar, düz göğüs, skapula kanadı, kifosiste sık sık görülen belirtilerdir.

C) Kifo-lordoz: Kifoz ile lordozun bir arada görülmesidir.

D)Yuvarlak sırt ( gev?ek postür): Omurganın geniş bir kısmının arkaya doğru yuvarlakla?masıdır.

E)Düz sırt: Torasik ve lumbal bölgedeki konveks ve konkavlıklar kaybolmuş, omurga düz bir görünüm almıştır.

5. Omuzlar:

a) Omuzların yuvarlaklaşarak öne gelmesi (protraksiyonu)

b)      Omuzların aşırı miktarda geriye çekilmesi (retraksiyonu)

Omuzlarda yuvarlaklaşarak öne doğru gelme veya aşırı, geriye doğru çekilme olup olmadığı analiz edilir.

6. Ba?:

a) Bağ öne çıkmış mış

b) Bağ geriye çekilmiş miş

c) Çene yukarıya doğru tilt yapmış mış

d) Çene aşaşıya doğru tilt yapmış mış

ANTER?YOR POSTÜR ANAL?Z?

1. Ayak parmakları:

a) Halluks vagus,

b) Çekiç parmaklar

Halluks Vagus: Ayak ba?parma?ının, ayak orta çizgisine doğru, metatorsofalangeal (mk) eklemden itibaren deviasyonudur. Genellikle MF eklem veya ayak medial kenarındaki nasırla?ma ile beraberdir.

Çekiç Parmaklar: Ayak parmaklarının MF eklemden hiperekstansiyona, interfolongeal eklemlerden fleksiyonu ile k?vrık bir görünüm almalarıdır. Hem uzun fleksör, hem de uzun ektansör kaslr kısalmış olabilir. Ayakkabı baskısına bağlı olarak, parmakların dorsal yüzlerinde nasırla?ma görülür.

2. Ayaklar:

a) ınversiyon

b) Eversiyon

3. Dizler:

a) Tibial Torsiyon

b) Genu Varum (“0″ bacak)

c) Genu Valgum (“X” bacak)

a)T?B?AL TORS?YON: Ayaklar birbirinden hafifçe ayrık, paralel olarak ayakta durulduğu zaman, patellalar içe dönük görünümdeyse, tibial torsiyon vardır. Patellalar “?aşı göl”  gibi birbirine bakar. Eğer bu kişiye patellalar karşıya bakacak şekilde düz durması söylenirse, o zaman ayaklar dışa dönük bir pozisyon alır. Genellikle bir tarafta, dişerine göre daha  fazladır.

b)GENU VARUM: medial malleoller birbirine değecek şekilde ayakta durulur. Dizler gev?ek olmalı, kompanse edici bir hiperekstansiyona kaçmamalıdır. Bu durumda dizler arasındaki açıklık 1-2 cm’i geçiyorsa ve dizler birleğmiyorsa genu varum vardır.

c)GENU VALGUM: Patellalar karşıya bakacak ve dizlerin medial kenarları hafifçe birbirine değecek şekilde ayakta durulur. Bu durumda medial malleoller arasında 1-2 cm’den fazla açıklık kalıyorsa, ‘genu valgum’ vardır. Bir tarafta dişerine göre daha fazla olabilir.böyle bir durumda o bacakta kısalma da meydana gelecektir.

4. Kalçalar:  Sağ ve sol tarafta yükseklik farkı (alt ekstremite kısalığı) değerlendirilir.

Sağ ve sol kalça daha yukarıda olabilir. Spina iliaka anteriyor ve superyorların yere veya medral malleollere olan uzaklığı ölçülür.

5. Abdominal Bölge:

a) Karın kaslarının zayıflığı

b) Üst karın duvarında transvers oluk değerlendirilir.

Karın kasları zayıf ve gev?ek ise, abdominal duvarda öne doğru çıkıntı görülecektir. Kasın gev?ek olduğu palpasyonla anlaşılır, fakat sağlıklı bir değerlendirme için kas testi yapılmalıdır. Eğer zayıflık varsa, anteriyor pelvik tilt, kalça flexör kısalığı, lordozda artma görülebilir. Kastaki tonusa ve kuvvete karar verirken yağ ve cins göz önünde bulundurulmalıdır. Küçük çocuklarda da dominal duvarda bir çıkıntı, bel bölgesinde de buna bağlı bir konkavite görülür. Umbilikusun hemen altında, erkeklere oranla kadınlarda daha fazla yağ kitlesi vardır. Üst karın duvarında oluk şeklinde transver çöküntü derin bir oluk şeklinde ise kaydedilmektedir.

6. Gö?üs kafesi (toraks):

a) Çökük göğüs,

b) Huni tipli,

c) Fİç? göğüs,

d) Güvercin göğüs,

e)      Harrison oluŞu

a)Çökük Gö?üs:  Ön göğüs kafesi duvarının konkav veya basık görünüşüdür. Kostalar, sternum, basık ve alçalmıştır. Hastaya dışardan bakıldışında tam ekspinasyon yapmış bir kişinin nefesini boşalttığı zamanki durumuna benzer. Torasik k?vrımdaki artma ile beraber olabilir.

Tam bir çökük göğüste, toraksin esneklişi azalmış ve sertleğmiştir. Sıklıkla, pektoral ve interkostal kaslarda kısalma bir faktör olup, hareketlilişini artırmak için bu kaslara germe egzersizleri verilmelidir.

b)Huni Tipli Gö?üs: Genellikle konjenitaldir. Anteriyor toraksin çukurla?masıdır. Hem sternum hem de bitişik k?kırdak kostalar içe doğru çekilmiştir.

c)Fİç? Gö?üs: Toraksta yuvarlakla?ma ve genişlemedir. Tam inspirasyondaki gibi kostalar ve sternum yükselmiştir. Normal bir toraksin ön arka değil, yan çap? geniştir. Fİç? göğüste ise, her iki çapta da genişleme görülür. Esas sorunu ekspirasyonda olan astımlılarda hiperventilasyon nedeniyle bu deformite tipiktir.

d)Güvercin Gö?üs: Toraksta ön-arka çapın arttığı ve sternumun öne doğru yerdeğiştirdişi bir deformitedir. Sıklıkla ra?itizm sonucu görülür.

e)Harrison OluŞu: Toraks alt bölgesinde transvers bir çöküntüdür. Bu oluşun altında kostalar, dışa doğru genişlemiştir. Toraksın hemen altında yumuşak dokuda bir çöküklük, kemiksel değişiklik olmadıkça Harrison oluŞu ile karşıtırılmamalıdır.

7. Omuzlar:

a) Her iki omuzun yükseklik farkı,

b) Yuvarlak omuz

Omuzlardan birinin daha düşük veya yüksek olduğunun not edilebilmesi için farkın açıkça göze çarpması gerekir. Kas gerilimi eğit değilse, bir tarafta uzun süreli aşır yük taşıdığı zaman ve skalyozda bir omuz daha yüksek olmaktadır. Kontrol için skapula seviyesine bakılmalıdır. Ö?renci sırtın? duvara dayar, omuz seviyeleri işaretlenir ve yere kadar olan uzaklık çizilerek ölçülür. Skapulalar arkadan kontrol edilmeli, alt açılarının birbirine oranla, daha yukarıda veya aşağıda olup olmadı?ına bakılır.

Yuvarlak omuz, pektoral ve anteriyor interkostal kasların kısalığı, sıklıkla skapulalara adduksiyon yaptıran kasların zayıflığı ile omuzların öne çekilmesidir. Alı?kanlı?ına bağlı yuvarlak omuz pasif olarak düzelir, çünkü sertleğmiştir kaslar yoktur. Rijit yuvarlık omuzda , kaslar kısalmış ve sertleğmiştir, pasif olarak düzeltilemez.

8. Ba?:

a)Ba?ın sağa ve sola lateral flexiyonu,

b)Ba?ın sağa ve sola rotasyonu

Lateral flexiyon için, sağ kulak memesi ise sağ trapezin üst parçası, sol kulak memesi sol trapezin üst parçası arasındaki uzaklık ölçülür. Rotasyon için, çenenin pozisyonuna bakılmalıdır.

9. Kollar:

a) Dirsekte normel taşıma açıs? (kubital açı)

b) Uzunluk farkı

Dirsekte normal taşıma açıs? erkeklerde 10-15 derece, kadınlarda 20-25 derecedir. Bu değerlerden sapmalar kaydedilir. Kol uzunluğu da akromrondan 3. Parma?ın ucuna kadar olan uzaklık ölçülerek değerlendirilir.

10. Bel:

a) Belin konkavitesi her iki tarafta eğit miş

b) Bel seviyeleri her iki tarafta eğit miş

POSTER?YOR POSTÜR ANAL?Z?

1. Ayaklar:

a)      Kalkaneal tendonun içe doğru yer değiştirmesi (pronasyon)

b)      Kalkeneal tendonun dışa doğru yer değiştirmesi (supinasyon)

Ayaklarda hafif bir supinasyon olması daha iyidir. Çünkü bu ayak uzun arkın? destekleyen kasları zorlanmaktan kurtarır.

2.Dizler:

Diz ardı çizgilerinin seviyesi; diz ardı çukurundaki çizgilerin sağ ve sol tarafta eğit olup olmadı?ına bakılır.

3. Kalçalar:

Gluteal çizginin seviyesi; gluteal kitlenin alt çizgisi her iki tarafta aynı seviyede miş Bir fark varsa, tek bacak kısalık, skolyoz, pelvis veya sakrumun tabanında tilt (eğim) (lateral pelvik tilt) düşünülmelidir.

4. Kolumna Vertebralis:

Skolyoz: Vertebraların frontal düzlem, sagital eksendeki lateral fleksiyonu; harizontal düzlem, vertibal eksendeki rotasyonuyla karakterize bir deformitedir.

SKOLYOZUN SINIFLANDIRILMASI

I. Skolyozun yapısına göre: Genel olarak 2 grupta incelenir:

1. Fonksiyonel (non-strüktürel) skolyoz:

Kolumna vevertebralisteki lateral sapmalar, vücudun bir bölümündeki bozukluŞu kompanse etmek üzere gelişmiş veya alı?kanlı?a bağlı olarak meydana gelmiş olabilir. Vertebralarda sadece lateral flexiyon görülür, rijit (kalıcı) değildir. Bu nedenle sırt üstü, yüzükoyun gibi bazı pozisyonlarda düzeldişi görülür. Vertebralardaki eğriliklerin aktif ve pasif hareketlerle düzeltilmesi mümkündür. Fonksiyonel skolyoz, oluğum nedenine göre sınıflandırılır:

-          Postüral alı?kanlıklar sonucu gelişen,

-          Bacaklardaki uzunluk farkına bağlı olarak gelişen,

-          Sinir kökü irritasyonları sonucu oluşan,

-          Kompansauar

-          Kalça eklemindeki kontraktüre bağlı gelişen

-          ınflamatuar

-          Histerik skalyoz

2. Yapısal ( strüktürel) Skolyoz: Vertebral eğrilişin olduğu bölgede kas, kemik, sinir ve bağ dokularında yapısal bozukluklar gelişmiştir. Vertebralarda yapısal flexiyon ile birlikte rotasyon ve buna bağlı olarak toraki asimetrisi oluŞur.

Strüktürel skolyoz, ilerleyicidir ve geriye dönüşü yoktur. Fonksiyonel skolyoz, kısa zamanlarda düzeltilebildişi halde, strükturel skolyozda, tüm tedavi yöntemleri en iyi şekilde uygulansa bile, kesin bir iyileğme elde etmek genellikle mümkün olmaz. Yapısal skolyozda eğrilikler (rijit) ‘dir. Aktif hareket veya pozisyonlama ile eğrilikte geçici de olsa düzelme görülmez.

Strüktürel skalyoz kendi içinde idiopatik, konjenital, nönomüskeler, hastalık ve travmalar sonucu oluşan skolyoz şeklinde sınıflara ayrılmıştır.

?diopatik skolyoz (nedeni belli olmayan): Konjenital veya sonradan kazanılmış olabilir. Strüktüel skolyozun  % 65-75 ‘ini oluşturmaktadır. Üçe ayrılır:

a)      ınfantil: 0 ile 2-3 yağ arasında görülür. Progrozu genellikle kötüdür.

b)      Jüventil: 2-3 ile 10 yağ arasında ve daha az rastlanan bir türüdür. Ne kadar küçük ya?ta başlarsa deformite de o kadar şiddetli olur.

c)      Adölesan: 10 yağ üzerinde görülür. Tüm skolyozların ortalama olarak yarısı bu gruba dahildir.

d)     Nöremüsküler Skolyoz: İkiye ayrılır.

A) Nöropatik Skolyoz: 1. Alt  motor nöron lezyonlarından sonra oluşan skolyoz,

2. Üst motor lezyonları sonrasında gelişen skolyoz

B) Myopatik Skolyoz : örn; muskular distrofide görülen skolyoz.

-          Hastalıklar veya travmalar sonucu oluşan skolyoz: Romatizmal hastalıklar, metabolik hastalıklar, tümörler, kemik enfeksiyonları ve değişik travmalar (kırık sonrası) sonucu oluşan skolyozlardan bazılarıdır ve bunların bazıları strüktürel skolyozdur.

II. Skolyozun TuttuŞu Dokulara Göre:

-         Osteoporotik

-         Nöropatik

-         Myopatik

III. E?rinin şekline Göre:

-         C eğrisi

-         S  eğrisi

Skolyoz eğrinin bulunduğu vertebraya ve konveks olduğu yöne göre tanımlanır.

IV. Ya?a Göre:

ınfantil (0-3 ya?), jüvenil (3-10 ya?), adölasan (kızlarda 10-12 yağ ve üzeri, erkeklerde 12-15 yağ ve üzeri), erişkin (iskeletin gelişimini tamamlamasından sonra ortaya çıkar. K?zlarda 15-17 yağ ve üzeri, erkeklerde 17-19 yağ ve üzeri) skolyoz olarak 4′e ayrılır.

SKOLYOZUN DOM?NANTLIKLA (SA? VE SOL EL? KULLANMA ?LE) ?L??K?S?

Sağ elini kullananlarda sol gövde lateral fleksörleri, kalça adduktörleri M.Tibialis posteriyor (sol ayak pronasyonda) sağa göre daha zayıf; sol kalça abduktörleri, solu M. Peroneus longus ve brevis, sol M.Tensor fasiae latae ise sağ taraftan daha zayıf olan kaslar sol tarafta daha kuvvetli olanlarsa, sol tarafta daha zayıftır. Sağ elini kullananlarda sağ bacak adduksiyondadır ve sola göre da uzun görülür. Sağ ve sol arasındaki bu dengesizlik genellikle fonksiyonel sol eğriye neden olurlar. Pek çok kişide skolyoz gelişmez, gelişen skolyozlarda ise sağ trokol sol lumbal eğri olma olasılığı yüksektir. Sol elini kullanan kişilerin kas kuvveti dengesizlikleri, sağ elini kullananların tam tersidir, fakat skolyoz görülme olasılığı sağ elini kullanalara oranla daha azdır. Çünkü bir çok aktivite veya pozisyonlar sağ elini kullananlara uygun olarak geliştirilmiştir.

HATALI POSTURAL ALI?KANLIKLAR

Küçük yağlardan itibaren bir çocuğun postüral alı?kanlı?ının belirlenmesi, kolumna vertebralisteks eğilimlerin dı? mekanizmasın? açıklamada oldukça önemlidir. Örneğin; sağ elini kullanan bir çocuk, masada oturarak yazı yazarken, üst gövdesi, hafifçe sola doğru lateral flexiyon yapar. Sağ omuz hafifçe öndedir ve sayfa diagonal olarak döndürülür. Çocuklar yerde veya yatakta genellikle sol tarafları üzerlerine yatarlar, böylece sağ elleri serbest hareket edebilir. Bu şekilde alı?kanlıklar ve bu pozisyonlarda yapılan aktiviteler, sol eğrinin meydana gelme olasılığını arttırır. Sol omzunda aşır bir çanta ile kitaplarını taşıyan bir çocuk, çantanın kaymaması için sol omzunu yükselterek yürür, bu da sol tarafa olan eğilimi arttırır.

Tek ayağın pronasyonu ve ayakta her zaman aynı dizin fleksiyonda tutulması alı?kanlık haline gelmiş ve bu dişer problemlerle birleğiyorsa, skolyoz gözden geçirilmelidir. Kalça kaslarının dengesizliği, ayak ve bacak pozisyonlarının hatalı olması lateral pelur tiltle sonuçlanmakta, lumbal veya torako-lumbal eğriler daha fazla gözlenmektedir.

Skolyozda fiziksel, radyolajik ve pulmoner fonksiyonların değerlendirilmesi gerekir.

Eğer skolyoz rijit değil, fonksiyonel ise, gövde öne doğru eğildişi zaman skolyoz kaybolur veya azalır. Strüktürel skolyozda düzelmeyeceği gibi harekette limitasyon görülür. Ciddi skolyozlarda deri üzerinde kızarıklık veya yaralar meydana gelir. A?rı kas spazmına bağlı olabilir. Sırt a?rıs? skolyozun bir belirtisi olarak dikkate alınmalıdır.(ciddi skolyozlarda a?rı tipik bir belirti olabilir). Kas kısalık testleri (özellikle servikal, lumbal bölge hareketlilişi için), kalça, diz, ayak bileği limitasyonları gözden geçirilmeli, antropometrik ölçümler, göğüs çevresi ölçümleri yapılmalıdır.

KISALIK TESTLERİ

Kısalık testlerinin amacı, kas uzunluğu ile normal eklem hareketine kara vermektir. Değerlendirme normal, kısa veta aşırı şeklinde yapılmaktadır. Vücut mekanilerinde hatalı postürde ele alinan problemler, genellikle kaslar ile ilgili olandır ve en çok modaklaşılan da kas kısalıklarıdır.

1. Lumbal ektansörler, hamstringler ve gastro-soleus kasları için kısalık testleri: Çocuk dizler ekstansiyonda uzun oturma pozisyonundadır. Kollarını öne uzatarak, ayak uçlarına değmesine çalışması istenir.

2. Hamstringler için düz bacak kaldırma testi: Çocuk kollar ters “T”, bacaklar ekstansiyonda sırt üstü yatar. Yardımc? bir eli ile test edilecek baca?ın topuşundan tutarken, dişer eli ile dizin gergin pozisyonunu koruyarak, bacaşı kalçadan flexiyona getirir. Normal değerini verebilmek için kalçanın (gençlerde) 85-90 derece fleksiyona gelmesi yeterlidir.(Test sırasında dişer baca?ın zeminden kalkmaması gerekir).

3. Motensor Fasciae Latae (T.F.L.) için Kısalık Testi: Çocuk test edilecek bacaşı üstte kalacak şekilde yataş,ın kenarına yan yatırılır. Yüzeye temas eden bacak, destek yüzeğini genişletmek için hafif bükülüdür. Bir el ile kalça stabilize edilirken dişer elle üstteki baca?ın aşırlığı kontrol edilir ve bacaşı geriye doğru hipertansiyona çekerek serbest bırakılır. Serbest bırakılan baca?ın yerçekimi etkisiyle a?aşı düşüp düşmemesine göre kısalı?a karar verilir. (bu testle pelurisin stabilizasyonu çok önemli; anturiyor pelvik tilte neden olunabilir).

4. Kalça bükücü kasların kısalık testi: Çocuk, bacakları masa kenarından sarkacak şekilde veya kalça-dizler ekstansiyonda sırtüstü yatar. Bir bacak yardımıyla diz fleksiyonu gö?se doğru itildişi zaman, dişer baca?ın zeminden kalkmaması gerekir. Kalçanın ekstansiyonunu koruması gerekir.

5. Omuz adduktör ve interval rortatörleri için kısalık testi: Çocuk sert bir yere dizler hafif flexiyonda olacak şekilde sırtüstü yatar. Bel yatak ile temas etmeli ve düzgünlüşünü korumalı. Eller ensede kenetlendişinde lumbal vertebralar düzgünlüşünü korumalı ve dirsekler ise zorlanmadan serbest bir şekilde zemine temas edebilmeli.

ESNEKL?K VE DE?ERLEND?R?LMES?

Esneklik eklemde meydana gelen hareket genişlişi olup; kaslar, başlar, tendonlar kemik yapıları olarak limitlenir.

Eklemdeki yetersiz esneklik çocukta hareket sınırlılıklarına yol açar. Sakatlık riski artar.

Erkeklerin konnektif dokuları, kadınlara göre fazla olup, pasif harekete karşı daha fazla direnç gösterirler. Bu nedenle bayanlar, aynı yaştaki erkeklerden daha esnektirler.

Esneklik testleri sırasında hareketler yavaş yapılmalı ve son pozisyonda 5 sn. tutulmalıdır. Bu testlerde gövde fleksiyonu ve hamstring uzunluğu, gövde hiperstansiyonu, gövde lateral fleksiyonu, gövde rotasyonu, kolların horizontal ekseni. Koka hiperekstansiyonu, kalça abduksiyonu… vs. kısalıkları test edilir.

ANTROPOMETR?K ÖLÇÜMLER

Antropometrik ölçümlerin değerlendirilmesinde genellikle vücut yapısının ve kompozisyonunun belirlenmesi ile vücut kısımlarının birbirine oranları ve vücut oranlarının (aşırlık) belirlenmesi önem taşımaktadır.

Antropometrik ölçümler çevre, uzunluk, çap ve yağ dokusunun ölçümlerini içermektedir.

1.Çevre ölçümleri: Vücut kitlesinin çevresel ölçümleri ile aynı bölgedeki yağ dokusu ve dişer çevre ölçümleri ile ilişkisi olarak, büyüme ve beslenme ile vücut yağ dokusunun belirlenmesinde de kullanılır.

2.Uzunluk ölçümleri: Kemik yapıdaki değişiklikler yönünden bir taraf? dişer tarafla karşılaştırmak amacıyla yapılmaktadır.

3.Çap ölçümleri: Vücut tipinin belirlenmesi için kullanılır. (klinik amaçlar dışında).

4.Yağ dokusu ölçümleri: Yağ dokusu ölçümlerinin amacı, hedef aşırlı?ın hesaplanmasıdır. “Skinfold” adındaki özel kaliperlerle ölçülür.

NORMAL EKLEM HAREKET?NİN DE?ERLEND?R?LMES?

Eklem hareket sınırının belirlenmesinde ek olarak, fonksiyonel kapasiteyi saptamak, tedavi programına kara vermek, tedavinin etkinlişini belirlemek amacıyla kullanılır.

KAS KUVVET? VE DE?ERLEND?RME YÖNTEMLERİ

Kas kuvveti testlri, kas ve kas gruplarının fonksiyonel gücünü, stabilite ve destek sağlayabilme yeteneğini belirlemek amacıyla yapılmaktadır. D?erlendirmede aşağıdaki yöntemler kullanılır:

Tensiometre

Dinomometre

Bir maksimum tekrar

Bilgisayar ilaveli aletlerle, kuvvet ve kasın yaptığı işin gösterilerek belirlenmesi,

Manual kas testi

BAZI POSTÜRAL SAPTAMALARDA ÖNER?LEN ÖRNEK EGZERS?ZLER

Metatarsal ark, ayak parmaşı fleksörleri için egzersizler

I. Ayak çevirme

Yaptığı etki: Ayak, ayak bileği ve longitüdunal arkın esneklik ve kuvveti

Başlangİç pozisyonu: Sandalyeye oturulur, bacaklar düzden gergin bir şekilde, ayaklar uzatılmış, parmak ucu gergindir.

Hareket: 1. Ayak içe doğru çevrilir; parmak ucu gergin

2.Ayak yukarıya doğru çevrilir; parmak ucu gergin

3.Ayak dışa doğru çevrilir; parmak ucu gergin

4. Ayak aşaşıya doğru çevrilir; parmak uçları bükülü

5.1-4 hareketleri tekrarla

II. burayı okuyamadım

Yaptığı etki: ayaklardaki inrinsie kasların esneklik ve kuvveti

Başlangİç pozisyonu: Sandalyeye oturulur, ayaklar direk dizlerin altında bir hizada, ayak parmakları yerdeki serili havlunun başlangıç kısmına yerleğtirilir.

Hareket: 1. Ayak parmakları ile havlu kavranır.

2. Her iki ayağın parmakları birlikte çalışarak, havluyu vücuda doğru çekerek tepecikler oluşturur; topuk yerden kalkmamalı

3. Havlunun  sonuna ulaşıncaya hareketler tekrarlanır.

Alternatif: havlunun uzak ucuna aşırlık konabilir.

KALÇA GERME EGZERS?ZLERİ  (Kalça Adduktörleri İçin)

I.

Başlangİç pozisyonu: Ba?dağ pozisyonunda, ayak tabanları birbirine değecek şekilde; ellerin iç yüzeyi ile dizlerin iç yanına baskı yapmak üzere konarak oturulur.

Hareket: 1. Dizleri zemine doğru it

2. Baskıyı bırak

3. 1ve 2′yi tekrarla

Alternatif: Diz ve zeminin arasındaki mesafe (azaltılabilir/arttırılabilir)

II.

Başlangİç pozisyonu: Sırt üstü uzan, bacaklar gövdeye dik açıyla ve duvara karşı rahatça, kollar ters “T” şeklindedir.

Hareket: 1. Bacaklar gergin (dizlerden), mümkün olduğunca a?aşı düşürülür.

2. Tekrar başlangıç pozisyonuna dönülür.

Alternatif: topuklar ile yer arasındaki mesafe

III.

BAŞLANGIÇ POZ?SYONU: Duvara karşı dik açıyla, ayaklar desteklenecek şekilde bacaklar gergin uzatılır.

Hareket: 1. Düzgün uzatılan bel kemişi, ileri doğru bükülür, kollarla gövde çekilir.

2. Gev?e tekrar başlangıç pozisyonunda dön.

3. 1 ve 2′yi tekrarla

Alternatif: Topuklar arasındaki mesafe

LORDOZ İÇİN TAVS?YE ED?LEN EGZERS?ZLER

I. Bel kemişi hareketlendirme

Etkilenen bölge: a?aşı bel bölgesi hareketlendirilmesi

Başlangİç pozisyonu: Kollar ters şeklinde, askıya uzan, dizler tamamen bükülü.

Hareket: 1. Uyluk dikey pozisyona gelene kadar her iki dizden yüksel (omuzlar düzdür)

2. Dizler yere kadar, düzgünce bir hat üzerinde a?aşı çök.

3. 1 ve 2  hareketleri tekrarla; bacaklar düşmemeli, hareketin her safhasında

kontrollü olmalıdır.

Alternatif: Çalışma süresi uzatılabilir.

II.        Bel kemişi hareketlendirme

Etkilenen bölge : Aynı

Başlangİç pozisyonu: Sırt üstü uzan

Hareket: 1. Dizler bükülü, göğüse çekilir.

2. Dizler doğrultulur, bacaklar mümkün olduğunca yüksekte tutulur.

3. Her iki bacakta zemine doğru daha alçak pozisyona getirilir.

4. Bacaklar dikey pozisyonda bir çizgi üzerinde, kalça seviyesi veya mümkün olduğunca yükseğe kaldırılır.

5. 3 ve 4. Hareketleri tekrarla.

Alternatif: Tekrar sayısı- süresi arttırılabilir.

III.      Bel kemişi hareketlendirme (tek bacak)

Başlangİç pozisyonu: Kollar ters “T” şeklinde, sırtüstü uzan

Hareket: 1. Bir bacak doğru açıda bükülü

2. Bükülü bacaşı karşı tarafın zeminine kalça hizasında dokunana kadar hareket ettir.

3. Bacaklar dikey pozisyona döndür. Gövde mümkn olduğunca düz kalmalı

4. Bacaşı aşaşıya ilk pozisyona getir.

Alternatif: Tekrar sayısı ve süre arttırılabilir.

IV. Diz- göğüs bükme (plosis; lordosis; karın bölgesi geliştirici)

Etkilenen bölgeler: kalça bükücülerin gelişimi ve bel bölgesi extensörlerinin gerilmesi..

Başlangİç pozisyonu: Ayaklar yerde olarak şekilde, doğru açıyla bükülü dizlerle sırt üstü uzan, kollar omuzlardan dışa doğru doğru düz uzaltılmış, dirsekler 90 derece açıyla bükülü, eller açık (yukarıya bakacak şekilde)

Hareket: 1. Karın kaslarını kullanarak dizlerini gö?se çek. Dizler göğüs ya da omuza dokunmalı

2. Tekrar başlangıç pozisyonuna dön.

3. 1 ve 2. Hareketi tekrarla.

Alternatif: tekrar sayısı ve çene ile dizler arasındaki uzaklık ile zorla?tırılabilir.

V. MAD CAT (ç?lgın kedi) (lordosis + karın kaslarına özel)

Etkilenen bölgeler: Kollar, omuz eklemi, alt sırt esneklişi

Başlangİç pozisyonu: Dört ayak üstünde gibi diz çök.

Hareket: 1. Karın ve kİç kaslarını sık?la?tırarak a?aşı sırt kambur şeklinde çekilir.

1.      Alın yere değinceye kadar kollar bükülerek ileriye dayanır.

2.      1 ve 2. Hareketi tekrarla.

Alternatif: tekrar sayısı ve alt sırtın (bel ve bel kemişi ortasının) zeminden yüseklişi değiştirilebilir.

VI. KOL ÇEV?RME (lordoz için bel bölge hareketlendirme)

Başlangİç pozisyonu: Oturur pozisyonda kollar yana gergin açılmış.

Hareket: Gövde belden rotasyon yapılarak sağa-sola döndürülür.

Alternatif: Dönme derecesinin miktarı.

VII. KALÇA BÜKME (lordoz için):

Başlangİç pozisyonu: Ask?da gibi sırtüstü uzan, kollar “T”.

Harekat: 1. Dizlerden birini gö?se çek

2.      Dişer bacak uzatılmış, gergin (bükülmeden), rahat olamalı.

Alternatif: Diz (uatılan baca?ın) arkasının zemine uzaklığı

VIII. KALÇA BÜKÜCÜLERİN ESNET?LMES? (LORDOZ)

Başlangİç pozisyonu: Sırtüstü diagonal şekilde masaya uzan, dı?ta kalan bacak masanın kenarından a?aşı sark?tılır.

Hareket: dizi bükerek gö?se dokundur.

Alternatif: Topuşun zeminden uzaklığı. Hareket, zeminden belirgin bir yükseklişe sahip masada yapılmalı.

IX.      ÇEMBER

Başlangİç pozisyonu: Sırtüstü uzan, kollar “T” şeklinde

Hareket: 1. Dizler, ayaklar dikey ve omurlar düz olana kadar bükülür.

2. Dizlerle çember çizilir. (topuklar uylu?a yakın tutulur).

Alternatif: çemberin yarıçapın? arttırarak hareketi zorla?tır.

X. B?S?KLET (Abdominal ve Bel Extansörleri)

Başlangİç pozisyonu: sırt üstü uzan, kollar “T”.

Hareket: 1.  Boyun ve alt sırt(bel) sabit, dizler gö?se doğru hareketli

2.  Düz dizlerle bacakları yukarıya doğru uzat.

3.      Bükülü dizleri gö?se hareketlendir.

4.      A?aşıda bükülmüş dizleri masaa koy.

(çok sayıda tekrar)

XI. DÜZ BACAK ÇEV?RME  (Abdominalleri Geliştirme)

Hareket: Düz omuzlar, düz topuklarla birlikte bacaklar gergin uzatılmışken her iki bacaşı ile çevirme hareketinin yapılması

Alternatif: Çevirme mesafesinin zeminden uzaklığı ve çevirme işleminin ne kadar çapla yapıldığı, görevin zorluşunu belirler.

K?FOZ İÇİN TAVS?YE ED?LEN EGZERS?ZLER

I.        Gövde uzatma egzersizi:

Başlangİç pozisyonu: Yüzüstü uzan, gövdeyi masanın kenarından sark?t, eller boynun arkasında

Hareket:  1. Yatay pozisyonda gövdeyi yükselt

2. Gövde aşaşıya dü?eceğinden, ba?ın öne konan bir sandakyeden destek alınabilir.

3. Hareketi tekrarla.

Alternatif: 1-tekrar sayısı 2-ba?ın yere doğru aşırlı?ının miktarı 3- tekrarlar arasındaki süre 4- masa ile sandalye arasındaki uzaklık değişebilir.

II. Pektoral germe:

Başlangİç pozisyonu: Sandalyeye otur, eller boyunun arkasında

Hareket: 1. Gövde arkaya doğru dayanırken aynı zamanda  üstteki omurlar extansiyonda, skapula adduksiyonda, kolları geriye doğru çek.

2. rahatla (başlangıç pozisyonunda)

III. Boyun, sırt ve omuz düzleğtirme egzersizi

(Öne doğru bağ, servikal lordoz, kifoz, öne doğru omuz ve lordozda etkili)

Etkilenen yapı: Pelvik tilt

Başlangİç pozisyonu: Sırtüstü uzan, dizler yakın duracak şekilde, kollar yanda, avuç içi açık.

Hareket: 1. Nefes al ve gö?sü genişlet, çeneyi göğüsten ileriye doğru çekip uzatarak esnetirken, boyun ile zemine kuvvet-baskı yap.

2. Kalça ve abdiminal kasları sık?la?tırarak, zeminde ki sırtı kısa ve yass?la?mış durum almasın? sağla.

3. Ense ve sırt zemin üzerinde düz olmalı. Parmaklar boyun hizasın? geçmemeli. Sırt yass?yken rahat olmalı, egzersiz belki çok zor gelebilir, bacakları yavaş yavaş uzatmak çok yararlı olacaktır. Yass?la?mış düz pozisyonun a?aşı sırta kadar devam etmemesi gerekir.

IV.             Aynada boyun düzleğtirme egzersiz

(Öne doğru bağ, öne doğru omuz bozuklukları, kifoz, lordoz, omuz sapmaları, tüm ön arka postüral sapmalarda)

Başlangİç pozisyonu: Boy aynasının önünde ayakta dur, bağ yukarıda, çene içerde, dirsekler omuz hizasında yanlara doğru (geride) ektansiyonda, parmak uçları arkadan başı destekler.

Hareket: 1. Bağ ve boyun geriye doğru kuvvetlice çekilirken parmaklar öne doğru direnerek baskı yapar. Dirsekler geriye doğru kuvvetlice çekilerek sırt yass?la?tırılır. Nefes al..

2. Karın ve kalça ekstansörlerini sık?la?tırarak ve pelvisi içe çekerek a?aşı sırtı düzleğtir.

3. Nefes ver; başlangıç pozisyonuna dön. (öğrenci dişer ön arka veya yan duruşundaki sapmaları görebilmek için aynanın karsında veya yan pozisyonda durabilir).

Lateral: yan

Anteriyor: ön

Posteriyor: arka

Horizontal: yatay

Vertikal: dikey

Ark: yay, kavüs, kemer

Spina: omur

Pektoral:gövde

Tüberkül: yumurcuk şeklinde çıkıntı

Lumbal:bel

Medialis: iç yan

Lateralis: dı? yan

Flexor: bükücü

Extansör: gerici

Transvers: enine

Adduksiyon: yaklaştırıc? hareket

Abduksiyon: uzaklaştırıc? hareket

KAYNAKÇA:

1-AUXTER, D. PYFER, J. Principles and Methods of Adapted Physical Education and Recreation.  Syf: 337-381

2-Fizik tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Notları

3-GRIFFITH, H.WINTER, Spor Sakatlıkları Rehberi, ?STANBUL-Ekim 2000 BİROL Yayıncılık. Syf:454-465.

4-ÖZDEN M. Anatomi ve Fizyoloji Ders Kitabı. Syf:42,56,57,61,66,3,5,6,7.

Yazar Hakkında

Hakkında: sonsuzluğun huzurunda bir an
Kimlik kartı

Bir Cevap Yaz

kendi isteğimle kurallara uygun yazıyorum. (Lütfen yandaki kutuyu işaretleyin.)

Otomatik robotlara karşı soru.