[tuna]

william james sidis

gelmis gecmis en zeki insan konusu acildiginda iddialarin genellikle uzerinde yogunlastigi bir insandir sidis. kendisi rus yahudisi muhacir bir ailenin cocugudur. iq’sunun 250-300 arasinda oldugu kabul edilir. dehasi yuzundne kafayi yedi, hic bir baltaya sap olamadi edebiyatiyla anilir.kisa kisa satirbaslari ile gecmek gerekirse sidis, 6 aylikken alfabeyi cozmus, 18 aylikken new york times okuru olmus. 3 yasinda latinceyi ogrenmis. ilkokul cagi geldiginde ise ilkokulu1. sinif 1 gun
2. sinif bir kac gun
3. sinif 3 ay
4. sinif bir hafta
5. sinif 15 hafta
6 ve 7. siniflar bes bucuk hafta gibi bir surede bitirmis.

11 yasinda harvard’a kabul edilmis. ayni sene harvard’da 4 boyutlu objeler hakkinda ders vermeye baslamis (fakulteden bagimsiz, ozel)16 yasinda harvard hukuk a gecmis. 20 yasina gelince de sosyalist/komunist olmus, eylemlere mitinglere katildigindan hapse girmistir. (ki biyografisinin en sevdigim noktasi bu).

sidis’in bir gunde bir dili ogrenebildigi, ve ertesi gun diger bildigi diller ile carpraz mukayese ve tercume yapabilir hale geldigi de iddialar arasindakendisi bu bir gunde dil ogrenme hadisesi sebebiyle olumune dek bilinen ve ogrenilebilen butun dilleri ogrenmis, hatta bir iki adim ileri gidip kendi gotunden diller uydurmaya baslamistir.

butun bu zeka dolu hayatina ragmen sidis, bekleneni verememis bir iki kitap, cok kayda degmeyen bir akademik hayat ile silinip gitmistir derler. ne kadar dogru bilemiyorum. ama dunyanin en zeki insani kabul edilen sidis in dahi, zeki ama tembel klisesine biat etmesi beni zevkten dort kose etti.

bkz ilgili linkte karnesi:

Dünyanın en zeki ikinci insanı olarak da bilinir. (1 nisan 1898 – 17 temmuz 1944)
william sidis, aslında dünyaca ünlü harika çocuk olarak anılması gereken, ama “umutları boşa çıkartan” kişi olmuştur. evet, bir baltaya sap olamamıştır. ama bunun nedeni william değil, ondan yararlanmaya çalışan ailesi, göçtüğü yerdeki insanlar ya da medyadır. (medya’ya da ne çok yükleniyoruz, sanki gerçekten her gün gündemi belirlemek için konuşuyorlar gibi) (konuşuyorlarmış, gazeteler bile yazdı, safmışım ben)
ilkin birleşik devletlerde çok iyi bilinmesine rağmen bugün çok az sayıda insanca bilinmektedir. adı, babası boris’in yakın bir arkadaşı olan william’dan gelmektedir.
ebeveyleri de çok zeki insanlar olarak değerlendirilmiştir. babası, boris sidis, harvard üniversitesinde psikoloji ve psikiyatri eğitimi veriyordu. pek çok da kitabı vardı. annesi sarah, bir tıp doktoruydu ve william’in eğitimi için işine ara vermişti.
18 aylıkken okuyabiliyordu. kendi kendine latinceyi 2 yaşında öğrendi. yunanca’yı 3 yaşında öğrendi. anatomi üzerine denemeler yazdığında 4 yaşındaydı ve sekiz yaşına gelmeden önce ingilizce, latince, yunanca, rusça, ibranice, fransızca ve almanca öğrendi, vindergood adıyla andığı bir de dil geliştirdi. abraham sterling adlı bilimadamınca iq değeri 250-300 arasında ölçüldü. 11 yaşında iken harvard’da matematik sınıfında, dördüncü boyut hakkında dersler vermiştir. adı geçen üniversite kendisini 8 yaşındayken reddetmiştir. 1909 yılında norbert wiener ve richard buckminster fuller ile en genç ve en çok ilgi hakeden öğrenci olmuştur.
çok süper zeki bir insan olduğu için 1919 yılında 1 mayıs gösterilerinde tutuklanmıştır. ilk başlarda sol görüşlü olmasına rağmen sonradan liberal bir insan olduğunu savunmuştur. lakin bu son anda dönüşüne rağmen bir buçuk yıl ceza almasını da engelleyememiştir. ailesi nüfuzunu kullanmış, bir yıllık cezasını ailenin yazlığında çekmesini sağlamışlardır. ^*
1944 yılında ölmüştür. çok zeki bir insandı. toplum ve devlet tarafından çok dikkat çekti. zekası ölçülemeyecek denli yüksekti. sosyalist bir eğim kazandığı için yok sayılmıştır. kendisi sosyalist de değildi. anarşist sayılabilecek kadar bireye değer veriyordu.
1944 yılında mahkemenin 7 yaşındayken işlemiş olduğu düşünülen suçlardan aklandığında verdiği kararla suçluluktan yasalarca kurtulmuştur.
insanların insanlıktan öte olabileceğini göstermiştir. içinde yaşadığımız toplumsal ilişkilerin ne kadar boş olduğunu göstermiş, ^*çok üstün zekasına dayanarak, insanların yaşadığı toplumların ne kadar geçersiz olduğunu göstermeye çalışmıştır. değeri biilinmeyen insanlar arasında gün gelip de anılasıdır.

Dunyanin gelmis gecmis en basarisiz insanidir. belki de da vinci / tesla / newtonayarinda bir iq’ya sahip olmasina ragmen zekasini nereye yogunlastiracagini, nereye odaklanip nerede kullanacagini bilememis, yaratici olamamis, basarisiz olmustur, 300 iq’sunu alip yitip gitmistir.

william james sidis dünyanın en zeki insanları arasında gösterilir; kimilerine göre ise dünyanın en zeki insanıdır.ıqsu 300 civarındadır.rusya’dan abd’ye göçen yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.1 nisan 1898’de doğmuştur.henüz altı aylıkken bazı kelimeleri söyleyebildiği annesi tarafından farkedilir.8 aylıkken alfabeyi söktüğü söylenir.1.5 yaşındaykende günlük gazeteleri okumaya başlar.williamın dahi olduğunu gören annesi doktorluğu bırakır ve tüm vaktini harika çocuğa ayırır.6 yaşındayken lise seviyesindeki bir öğrenciye çoktan yetişmiştir sidis.8 yaşına basmadan ingilizce, latince, yunanca, ibranice, fransızca, almanca ve rusçayı konuşabilmektedir.geçmiş veya gelecekteki bir tarihin hangi güne denk geldiğini hesaplayabilirdi.süper çocuğun bu üstün yetenekleri onu medyanın ilgi odağı yapar; new york timeswilliam james sidis’e ilk sayfalarında yer verir.artık abd’de herkes süper çocuktan haberdar olmuştur.yamulmuyorsam 9 yaşındayken harvard’ın sınavlarına kazanmasına rağmen yeterli duygusal olgunluğa ulaşamadığı için harvard’a alınmaz.harvard’ın kafi gördüğü duygusal olgunluğa 11 yaşında ulaşır ve harvarda alınır.aynı sene harvard profesörlerine konferans bile verir.harvard’taki eğitimini başarıyla bitiren sidis 16 yaşındayken hukuk eğitimi almaya başlar.

lakin işler istediği gibi gitmez.sosyalist olan william 1 Mayıs gösterilerinde hükümet tarafından tutuklanıp hapse atılır.ailesinin nufuzunu kullanmasıyla hapis cezası başka bir cezaya çevrilir.Sidis gerek katıldığı eylemlerden gerekse ateist olmasından dolayı halkın gözünden düşer.yükselişiyle medyanın ilgi odağı olan Sidis düşüşüylede medyanın ilgi odağı olur.bu ilgi sidisin canını bir hayli sıkmaktadır.

Hayatının geri kalan kısmını bilimden uzak geçirmiştir; ufak çaplı işlerde çalışıp ekmeğini kazanmaya çalışmış ve 17 temmuz 1944’te ölmüştür.hayatının son demlerinde öğrendiği dil sayısı 401’i bulduğu söylenir.

WilliamJames Sidis tüm umutları boşa çıkarmıştır.kendisinden beklenenleri veremeden göçüp gitmiştir bu dünyadan.zamanında aynı kefeye konulduğu leonardo da vinci, albert einstein, isaac newton gibi dahiler kadar üretken olamamış, arkasında önemli buluşlar, eserler, teoriler bırakamamıştır.sadece 2-3 kitap bırakmıştır ardından.

Bu fiyaskodan kimileri Sidis’i kişisel projesi olarak kullanan ailesini kimileri iseSidis’i bir türlü rahat bırakmayan gazetecileri suçlu bulmuşlardır.

New York Times’a henüz çocuk yaşlarda manşet olan Sidis’in ilerde  genç yaşta yoksul bir şekilde yaşamını yitirdi.

[Yazar]

Yazılar