Eğirdir Gölü – Isparta

Alternatif turizm cenneti olan ve Türkiye’nin dördüncü büyük gölü olan Eğirdir. Kayak (Alp disiplini), tur kayakçılığı, trekking, cross bisiklet, yamaç paraşütü, mağaracılık (speleoloji araştırma), arama kurtarma, deprem araştırma, enkaz çalışması, rüzgar sörfü, yelken, avcılık-binicilik, su altı dalış, kuş gözlemciliği, foto safari, rafting, kanyoning ve daha bir çok aktivite… Kısacası dağ sporlarının tam ortasındayım. En zorunu seçtim… Dağcılık, ip inişi, kayakla tırmanma gibi sporları yapacağız. Adres belli, işini seven tecrübeli, gözüpek dağcılardan kurulu, “ETUDOSD”, yani Eğirdir Turizm Tanıtma ve Doğa Sporları Derneği. Derneği kurucusu, emekli dağ komando eğitim subayı, dağcılık kitabı yazarı Nurtay Yalman ve ekibi ile söyleşiye başlıyorum. Tecrübeli hoca Eğirdir’de doğa sporlarının doğu-batı istikametinde 400 km, kuzey-güney yönünde 250 km’lik bir alan içerisinde gerçekleştiğini belirtiyor. Doğuda Dedegöl’de (Anamas dağ bloğu Sultan Dağları’ndan başlayıp, Manavgat’ın kuzeyi Bozburun’a kadar olan bölüm) trekking, dağcılık, kaya tırmanma, kanyoning gibi doğa sporlarına imkan tanıdığını ekliyor. Kendi yazdığı “Dağcılık” kitabının ilk sayfalarında yer alan hususlar da, dağcılık sporuna yeni başlayanlar için sıralıyor…

Yeterli bilgiye sahip olmadan dağlara gelmemek gerektiğini dikkati çeken hoca; ilkyardım konusunu noksansız öğrenmek ve tereddütsüz uygulamak, harita kullanma ve pusula ile arazide ilerleme, jeoloji ve jeomorfoloji konularını bilme, meteorolojik bilgi ve hava tahminlerini bilme, kısmen astronomi bilgisi, biyoloji, zooloji, sosyoloji konularında bilgi sahibi olmak, coğrafyayı bilmek, arkeoloji, speleoloji ve insan fizyolojisi konularını öğrenmek gerektiğini belirtiyor. Nurtay Yalman, dağcılık sporunun zorluklarla dolu olduğunu ve dağcılıkta hayatta kalmak için tavsiyelerini de şöyle özetliyor:

Hayale kapılmayın
Acele etmeyin
Yavaş hareket edin
Araştırıcı olun
Telaşa kapılmayın
Temel esasları hazırlayın
Asla vazgeçmeyin

Kesin kararlar verin
Ateş yakmaya çalışın
Lütuflara aldanmayın
Islak bulunmayın
Nerede olduğunuzu hatırlayın

Derneğin üyelerinden Celalettin uzun, doğa sporlarına ve ETUDOSD faaliyetlerine meraklı olanların (246)311 63 56 no’lu telefona yada (246)311 69 33 no’lu faks ile temas kurabileceklerini belirtiyor.
Tüm doğa sporları için başta ilkyardım çantası olmak üzere, yaklaşık 140 kadar malzeme gerektiğini belirten dağcılar; dağcılıkta ilk şartın yazın parkasız, kışın matarasız (susuz) yola çıkılmaması olduğunu söylüyorlar. Deneyimli dağcılar, günde 7 litre su tüketmek gerektiğini savunuyorlar. Dağcılık sporunda aksi durumda aşırı su ve tuz kaybının adale kramplarına, şuur kaybına ve görmede bulanıklığa neden olabildiğini belirtiyorlar. Dağcılıkta çay hemoglobin dengesini bozduğu için tavsiye edilmezken, vücudun oksijen alma kapasitesini düşürüyor. Bunun yerine kakao, süt gibi şekerli ve yağlı içecekler yarar sağlarken, tüm sporlarda alkolden uzak durmak gerekiyor.

Tırmanma
Serbest tırmanma ve iniş, emniyetli tırmanma, gergin tırmanma, tek ve çift, akrobatik tırmanma gibi çeşitleri olan spor dalında; serbest tırmanma hariç tüm çeşitlerde tırmanma,ip ve emniyet malzemesi ile yapılıyor. Çıkılacak yüksekliğe göre seçilecek malzemeler arasında, emniyet halkaları (karabinalar), yardımcı ipler, takozlar, sikkeler (dağ çivisi), sikke çekiçleri, gri gri, stop decenter gibi muhtelif durdurucu malzemeler bulunuyor.
Dağcılıkta istasyon kurmak için sağlam ağaç kökü veya kaya seçen dağcılar, gücü dağıtmak için iniş ipini çeşitli yerlerde çaktıkları sikkelere bağlayarak, ip inişini gerçekleştiriyorlar.
ETUDOSD, 19-21 Mayıs tarihleri arasında, Karagöl’de geleneksel Eğirdir Dağcılık Şenliği düzenliyor. Üç gün süren kamp boyunca, Türkiye’nin her ilinden toplanan dağcılar zirve yaparken, kamp alanında yakılan kamp ateşi çevresinde oyunlar oynanıyor, yarışmalar yapılıp şenlik yemeği yeniyor ve dia gösterileri düzenleniyor. Yerli yabancı turislerin ve amatör dağcıların da katılabildiği şenlikte, ulaşım Eğirdir’den Karagöl’e ETUDOSD tarafından ücretsiz sağlanıyor.

Dağda ne var, ne yok?
Dedegöl-Akdağ ve Barla Dağı’nda yetişen tam 117 çeşit kekik bulunuyor. Özellikle iri yapraklı kekik çayı, tadı ve kokusuyla ünlü. Lale, nergis, çiğdem, ayı gülü, mantar çeşitleri (Ekmek ve kurt mantarı Fransa’ya ihraç edilyor), vaşak, tilki, sansar, su samuru, dağ keçisi, porsuk, kartal, şahin ve atmacaya ev sahipliği yapan Dedegöl Dağı’nın en gösterişli ayı Mayıs. Özellikle, Apollon kelebeği ve kuş çeşitleri, kuş gözlemcileri ve foto safaricilerin büyük ilgisini çekiyor.

Davras Dağı
Dünyada tek ve en büyük kasnak meşe ormanına sahip olan Davras Dağı, Isparta-Eğirdir arasındaki göller bölgesinin merkezi durumunda. 2637 metre yükseklikteki tek zirveli Davras Dağı, Isparta-Antalya yolunun kuzeyinde yer alıyor. Üçüncü zaman oluşumu Davras “Krateze yaşında” (1.5 milyon yıl ve öncesi yaşı ifade ediyor), tamamı kireç taşlarından oluşmuş, üstü düz ve kuzeyde yer alıyor.Doğu-batı uzanımı 6 km, eni 3.5 km kadar olan dağın kuzeyde Kul Ovası ve Yörük Dağı bulunuyor. 2157 metre Kul Ovası bölgesinde, Göller bölgesinin tek kayak merkezi yer alıyor. Ham pist 3200 metre ve toplam 600 metrelik iki adet babylift’e sahip. Aralık-Mayıs arası karlı olan bölgenin özellikle kuzey ve doğu eteklerinde bulunan Kundurpınar, Kıryayla ve Belkuyular mevkileri, tur kayakçılığı için tercih ediliyor. Bölgedeki bir başka ünlü dağ olan Barla ise beş bloktan oluşan Türkiye’deki en büyük ardıç ormanlarına sahip.

Gezilecek yerler
Genellikle poyrazın hakim olduğu ve Akdeniz iklimi ile İç Anadolu ikliminin kesişme noktasında yer alan Eğirdir’de, nem oranı sıfır olduğu için Ortadoğu’nun en büyük kemik hastalıkları hastanesi yer alıyor. Eğirdir Gölü’nde ise tur tekneleriyle yemekli ve müzikli yat gezileri, mehtap ve eğlence turları düzenleniyor. Kent merkezinde kale, medrese kilise kervansaray, gavur evleri harabeleri, Baba Sultan türbesi, Eflatun Dede türbesi ve camiler ziyaret edilebiliyor.
Eğirdir’e 22 km uzaklıkta, sarkıt ve dikitleriyle ünlü Zindan Mağarası da görülebilecek yerler arasında. Roma dönemi Eurymedon adına yapılan kutsal açık hava mabedi kalıntılarına sahip Zindan Mağarası, 850 metre uzunluğunda.
Eğirdir-Sütçüler karayolu üzerindeki Sağrak Köyü Mevkii’nde, bir Pisida kenti olan ve M.Ö.1. yüzyılda para basılmaya başlanan Adada harabeleri bulunuyor. 9 km genişliğinde, çevresi 20.6 km ve derinliği 6-7 metre olan gerçek bir doğa cenneti Kovado Gölü; anıt ağaçlarıyla görülmeye değer güzelliklerin başında geliyor. Çandır Kanyonu ve Kral Yolu ile Hiristiyanlığın Hac merkezi oluşuyla ünlü Pisida Antiochele Yalvaç, görülmesi gereken güzellikler sağlıyor.

Eğirdir Gölü, Isparta ili sınırları içinde yer almakta ve Göller Bölgesinin en büyük doğal zenginliklerinin başında gelmektedir. Kuzey – güney uzanımlı büyük bir çöküntü alanının kuzey sınırında oluşmuş tektonik bir göl olan eğirdir Gölü, 482 Km2 yüzölçümü ile Türkiye’nin 4. büyük gölüdür. Deniz seviyesinden yaklaşık 917 metre yükseklikte bulunan göl, ortalama 14 metre derinliğe sahip olup en derin noktası 16,5 metre cıvarındadır. Kuzey – güney uzunluğu 50 km olan gölün, doğu – batı genişliği 3 – 15 kilometre arasında değişmektedir. Gölün kuzey tarafına doğru hoyran boğazıyla ayrılan ve daha küçük bir alanı kaplayan bölümüne Hoyran Gölü, güneyde kalan büyük bölüme ise Eğirdir Gölü denilmektedir. Genelde camgöbeği renginde olan göl; bazı gün ve saatlerde değişik renklere büründüğü için halk arasında yedi renkli olarak anılmaktadır.

Zengin balıkçılık ve kerevit potansiyelinin yanı sıra, sulama ve enerji üretimi bakımından da büyük önem taşıyan gölden, çevredeki tarım alanlarının sulanmasında yararlanıldığı gibi, ortalama 25 km uzunluğundaki bir kanalla bağlandığı ve Eğirdir’in güneyinde küçük bir göl olan Kovada Gölü nü de beslemekte ve dolayısıyla Kovada l ve ll hidroelektrik santrallerinin su ihtiyacı da bu gölden karşılanmaktadır. Ayrıca, 1994 yılı sonlarında tamamlanan tesislerle Isparta’nın içme suyu ihtiyacının bir bölümü de Eğirdir Gölü’nden sağlanmaktadır.

Gölde; Eğirdir’e bir karayoluyla bağlanmış bulunan iki küçük adacık bulunmaktadır. Birincisi Can Ada, ikincisi ise Yeşilada’dır.

Canada; Eğirdir ile Yeşilada arasında yer alan ve 7 dönümlük bir alana sahip olan küçük bir adacıktır. Yerleşim alanı olmayıp, çadır ve karavan turizmi ile piknik alanı olarak kullanılmaktadır. Atatürk ün Eğirdir’i ziyareti sırasında Canada, 1 Şubat 1933 tarihli Belediye encümeni kararıyla kendisine hediye edilmiş, daha sonra Atatürk ün mirasçılarına, onlardan da Eğirdir Belediyesine geçmiştir.

Yeşilada : Eğirdir’in en güzel turizm bölgesi olan adada, doğa güzelliklerinin yanında Aya Stefanos Kilisesi gibi tarihi zenginliklerde bulunmaktadır. Yerli ve yabancı turistlere hizmet veren balık lokantaları ve ev pansiyonculuğu gelişmiştir.