Mor Aho Manastırı: Banı Mahar Kırsalında Saklı Bir Süryani Yadigârı
Batman’ın Hasankeyf ilçesine bağlı Üçyol köyünün hemen kuzeyinde, Banı Mahar kırsalının sessiz tarlaları arasında yükselen Mor Aho Manastırı, bölgenin az bilinen ama keşfetmeye değer hazinelerinden biri. Halk arasında “Mahar Kilisesi” anlamına gelen Deyr Mahar adıyla da anılan bu yapı, çevresindeki tarım arazileri dışında neredeyse hiçbir şeyin olmadığı bir tenhalıkta, kendi sessizliğiyle baş başa duruyor.
Manastırın kesin yapım tarihi bilinmiyor, çünkü yapıda bu konuda bilgi veren herhangi bir kitabe bulunamamış. Ancak araştırmacılar, ilk çağ Süryanilerinin Hasankeyf’teki hâkimiyetleri döneminde inşa edilmiş olabileceğini tahmin ediyor. Bu belirsizlik bile manastıra ayrı bir gizem katıyor; ne zaman, kim tarafından yapıldığı net olmayan bu taş yapı, sanki kendi sırrını yüzyıllardır korumaya devam ediyor.
Mimari açıdan Mor Aho sade ama karakteristik bir yapı. Dikdörtgen planlı olan manastırın inşasında tamamen yöresel malzemeler kullanılmış: kesme taş, moloz taş ve ces, yani sönmüş kireç. Bu yerel malzemeler, yapının çevresindeki coğrafyayla nasıl bütünleştiğini gösteriyor. Manastırın bahçesinde bir de su kuyusu bulunuyor; bir zamanlar burada yaşayan cemaatin gündelik hayatına dair küçük ama anlamlı bir iz.
Manastırla ilgili en şiirsel ayrıntılardan biri ise Dicle Nehri kıyısında. Halk arasında “Attafiye Bahçeleri” olarak bilinen ve manastıra ait olduğu düşünülen bir meyve bahçesi var. Bir zamanlar keşişlerin emek verdiği bu bahçeler, manastırın yalnızca bir ibadet yeri değil, aynı zamanda kendi kendine yeten küçük bir yaşam alanı olduğunu düşündürüyor.
Zaman içinde cemaatinin bölgeyi terk etmesiyle kendi hâline bırakılan manastır, uzun süre metruk bir hâlde kalmış. Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenerek koruma altına alınmış ve yürütülen restorasyon çalışmalarıyla yeniden ayağa kaldırılmış. Bugün burayı ziyaret edenler, hem tarihin sessiz tanığı bir yapıyı hem de etrafını saran sakin kırsal manzarayı bir arada görebiliyor.
Gitmek isteyenler için: Mor Aho Manastırı, Hasankeyf’e bağlı Üçyol köyünün yaklaşık 2 kilometre kuzeyinde yer alıyor. Hasankeyf’i gezerken biraz daha tenha ve keşfedilmemiş bir rota arıyorsanız, burası tam size göre. Yanınıza rahat ayakkabı almayı ve özellikle bahar aylarında çevredeki yeşilliğin tadını çıkarmayı unutmayın.
Batman gezilecek yerleri ile ilgili diğer yazılar
Batman Gezi Rehberi: Batman’da Gezilecek En Güzel Yerler
