Kozluk Kalesi (Hezo Kalesi): İpek Yolu’na Hükmeden Kayalık Sığınak
Batman’ın Kozluk ilçesinde, kayalık bir tepenin üzerinde yükselen Kozluk Kalesi ya da bilinen diğer adıyla Hezo Kalesi, bölgenin en köklü tarihi yapılarından biri. Hasankeyf, Siirt ve Silvan’ı birbirine bağlayan stratejik bir üçgenin tam ortasında yer alması, bu kaleyi yüzyıllar boyunca son derece değerli kılmış. Buraya çıktığınızda, neden bu kadar çok medeniyetin bu tepeyi ele geçirmek istediğini hemen anlıyorsunuz.
Kalenin geçmişi MS 416 yılına kadar uzanıyor. Pers Hanedanlığı döneminde, dini bir merkez olarak kayalık bir tepenin üzerine inşa edilmiş. Konumu öyle elverişliymiş ki zamanla yalnızca bir ibadet ya da savunma noktası olmaktan çıkıp, İpek Yolu’nun önemli bir üssü hâline gelmiş. Yani bir dönem, bu kalenin burçlarından geçen kervanları ve tüm bölge ulaşımını kontrol etmek mümkünmüş.
Kozluk Kalesi, Erzen bölgesinin en önemli kalelerinden biri olarak uzun yıllar İran İmparatorluğu’na bağlı kalmış. 5. yüzyılda ise bambaşka bir kimliğe bürünmüş ve Nasturi Piskoposluğunun merkezi olmuş. Bu detay, kalenin sadece askeri değil aynı zamanda dini ve kültürel bir merkez olduğunu gösteriyor. Burada gezerken, farklı inançların ve halkların aynı taşları paylaştığı katmanlı bir tarihle karşılaşıyorsunuz.
Kalenin el değiştirme hikâyesi de oldukça hareketli. MS 639 yılında İyaz Bin Ganem komutasındaki Müslüman orduları tarafından ele geçirilmiş ve böylece bölgenin İslam coğrafyasına katılma süreci başlamış. Pers’ten Nasturilere, oradan İslam ordularına uzanan bu zincir, Kozluk Kalesi’ni adeta bölgenin tarihini özetleyen bir anıt hâline getiriyor.
Bugün kaleye tırmandığınızda sizi karşılayan manzara, çıkış için harcadığınız her adıma değiyor. Kayalık tepenin üzerinden çevredeki vadilere ve ovaya hâkim bir görüş açısı elde ediyorsunuz. Tarih meraklıları için olduğu kadar, doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılıkla ilgilenenler için de keyifli bir rota sunuyor. Sessizliği ve tenhalığı, buraya ayrı bir huzur katıyor.
Gitmeyi planlayanlar için: Kozluk Kalesi, Batman’ın Kozluk ilçesinde, Kale Mahallesi sınırları içinde bulunuyor. İlçe merkezinden kolayca ulaşabilir, Batman’ın diğer tarihi duraklarıyla birleştirerek dolu dolu bir gezi planı oluşturabilirsiniz. Tırmanış için rahat bir ayakkabı giymeyi ve özellikle yaz aylarında yanınıza su almayı unutmayın.
Batman gezilecek yerleri ile ilgili diğer yazılar
Batman Gezi Rehberi: Batman’da Gezilecek En Güzel Yerler
