Hasankeyf Kalesi: Dicle’ye Tepeden Bakan Bin Yıllık Kaya Kalesi
Dicle Nehri’nin tam kıyısında, nehirden yaklaşık 200 metre yükseklikte yekpare bir kaya kütlesinin üzerine kurulan Hasankeyf Kalesi, Batman gezisinin en görkemli duraklarından biri. Adını “kaya kalesi” anlamına gelen Hısnıkeyfa’dan alan bu yapı, ele geçirilmesi neredeyse imkânsız konumuyla yüzyıllarca pek çok medeniyetin gözdesi olmuş.
Kalenin temeli MS 363 yılında Bizanslılar tarafından atılmış. Yaklaşık 300 yıl süren Bizans hâkimiyeti boyunca burası yalnızca askeri bir üs değil, aynı zamanda bir Süryani piskoposluğunun merkezi olarak dini bir işlev de görmüş. İlerleyen yüzyıllarda Abbasiler, Mervaniler ve Hamdaniler bölgeye hâkim olmuş; 638 yılında ise Komutan İyaz Bin Ganem tarafından fethedilmiş.
Kalenin altın çağı Artukoğulları dönemiyle gelmiş. 1071 Malazgirt Savaşı’nın ardından Selçukluların Anadolu’ya girmesiyle birlikte Artukoğulları Beyliği sınırlarına dahil olan Hasankeyf Kalesi, bu dönemde yeniden imar edilerek iskâna açılmış ve 1101-1231 yılları arasında beyliğe başkentlik yapmış. Yani bir zamanlar burası koca bir devletin yönetim merkeziydi. Eyyubi ve Akkoyunlu egemenliğinin ardından kale, 1515 yılında Osmanlı topraklarına katılmış.
Kaleyi gezerken karşınıza çıkan basamaklı merdiven yolları, yapının en etkileyici detaylarından biri. Bu merdivenli yollardan çıkıldıkça kalenin duvarlarında pek çok kitabeyle karşılaşıyorsunuz; her biri ayrı bir döneme ait izler taşıyor. Kaleye su taşımak için Dicle Nehri’ne inen, biri açık diğeri gizli iki ayrı takviye yol bulunuyor. 200’er basamaklı bu merdivenli yolların hâlâ sağlam durumda olması, dönemin mühendislik anlayışı hakkında etkileyici ipuçları veriyor.
Bugün kaleye çıktığınızda, ayaklarınızın altında uzanan Hasankeyf manzarası gerçekten nefes kesici. Dicle’nin kıvrımları, eski kentin kalıntıları ve uzaktaki dağlar bir araya gelince ortaya unutulmaz bir tablo çıkıyor. Özellikle fotoğraf tutkunları için kale, gün boyu farklı ışıklarda bambaşka karelere ev sahipliği yapıyor.
Gitmeyi düşünenler için: Hasankeyf Kalesi, Batman merkeze yaklaşık 37 kilometre uzaklıktaki Hasankeyf’te yer alıyor. Antik kenti, müzeyi ve taşınan diğer eserleri görmeye geldiğinizde kaleyi de aynı rotada rahatlıkla gezebilirsiniz. Rahat ayakkabı ve bol su almayı unutmayın; çünkü bu görkemli kaleyi hak ettiği gibi keşfetmek için epey tırmanış yapacaksınız.
Batman gezilecek yerleri ile ilgili diğer yazılar
Batman Gezi Rehberi: Batman’da Gezilecek En Güzel Yerler
