C Vitamini Soğuk Algınlığını Önlemez ya da Tedavi Etmez
Hava soğuyup burnumuz akmaya başladığında ilk akla gelen çözümlerden biri bir bardak portakal suyu ya da bir avuç C vitamini hapıdır. “C vitamini al, hasta olmazsın” tavsiyesi neredeyse herkesin diline yerleşmiştir. Oysa bilimsel veriler, C vitamininin çoğu insan için soğuk algınlığını önlemediğini ve hastalık başladıktan sonra alındığında onu tedavi etmediğini gösterir. Bu vitaminin rolü, popüler inançta abartılmıştır.
Araştırmalar Ne Söylüyor?
Çok sayıda çalışmayı bir araya getiren geniş kapsamlı derlemeler, düzenli C vitamini takviyesinin genel nüfusta soğuk algınlığına yakalanma olasılığını anlamlı biçimde azaltmadığını ortaya koymuştur. Yani her gün C vitamini almak, çoğu kişiyi hastalanmaktan korumaz. Bu vitaminin tek belirgin katkısı, bazı kişilerde hastalığın süresini çok az kısaltabilmesidir; ancak bu etki bile mucizevi olmaktan uzaktır ve günlük hayatta çoğu zaman fark edilmez.
“Hastalanınca Hemen Yüklenmek” İşe Yarar mı?
Bu konu şöyle yanlış bilinir: boğazımız gıcıklanır gıcıklanmaz yüksek dozda C vitamini alırsak hastalığı durdurabileceğimiz sanılır. Oysa çalışmalar, belirtiler ortaya çıktıktan sonra başlanan C vitamininin hastalığın seyrini belirgin biçimde değiştirmediğini gösterir. Bir istisna vardır: maraton koşucuları, askerler ya da soğukta yoğun fiziksel zorlanma yaşayan kişiler gibi çok özel gruplarda düzenli takviyenin hastalık sıklığını azaltabildiğine dair veriler vardır. Ama bu, sıradan bir günde masa başında çalışan çoğu insan için geçerli değildir.
O Halde C Vitamini Gereksiz mi?
Kesinlikle hayır. C vitamini, vücut için zorunlu bir besin ögesidir; ciddi eksikliği skorbüt denilen ağır bir hastalığa yol açar. Dengeli beslenen bir insan, sebze ve meyvelerle günlük ihtiyacını rahatlıkla karşılar. Mesele, bu vitaminin gerekli olup olmadığı değil; soğuk algınlığına karşı sihirli bir kalkan olup olmadığıdır. İhtiyaçtan fazlası ise vücutta depolanmaz, büyük ölçüde idrarla atılır; yani çuvalla C vitamini almak ek bir koruma sağlamaz.
Özetle, portakal ve C vitamini sağlıklı beslenmenin değerli bir parçasıdır; ama “C vitamini aldım, artık hasta olmam” demek gerçeği yansıtmaz. Soğuk algınlığından korunmanın en etkili yolu, vitamin yüklemek değil; el hijyeni, ortamların havalandırılması ve hasta kişilerle yakın temastan kaçınmaktır.
