Loş Işıkta Okumak Gözleri Kalıcı Olarak Bozmaz
“Karanlıkta okuma, gözlerin bozulur!” Bu uyarıyı çocukken battaniyenin altında el feneriyle kitap okurken duymuşuzdur. Loş ışıkta okumanın gözleri kalıcı olarak bozduğuna, hatta numara büyüttüğüne yaygın olarak inanılır. Oysa bilimsel veriler bu inancı desteklemez: az ışıkta okumak gözleri yorabilir ve rahatsız edebilir, ama kalıcı bir hasara yol açmaz. Yaşanan şey geçici bir zorlanmadır, kalıcı bir bozulma değil.
Loş Işıkta Gözde Ne Olur?
Az ışıkta okurken göz daha fazla çalışır: göz bebeği daha çok genişler, odaklanma kasları daha çok zorlanır ve daha az kırpıştığımız için gözler kuruyabilir. Bunun sonucunda göz yorgunluğu, kuruluk, bulanık görme hissi ve hatta baş ağrısı ortaya çıkabilir. Ancak tüm bu belirtiler geçicidir. Işığı açtığınızda ya da gözünüzü dinlendirdiğinizde bu rahatsızlıklar geriler; gözün yapısında kalıcı bir değişiklik bırakmazlar.
Bu İnanç Neden Bu Kadar Yaygın?
Bu konu şöyle yanlış bilinir: loş ışıkta hissettiğimiz yorgunluk ve rahatsızlık, kalıcı bir hasarın işareti sanılır. Oysa rahatsızlık ile hasar aynı şey değildir. Bir kası uzun süre zorlamak nasıl geçici ağrı yapıp kalıcı sakatlık bırakmıyorsa, gözü loş ışıkta zorlamak da benzer şekilde geçici yorgunluk yaratır. Bu rahatsızlık o kadar belirgindir ki nesiller boyunca “demek ki zararlı” diye yorumlanmış ve bir öğüde dönüşmüştür.
Peki Göz Numarası Neden Artıyor?
Özellikle çocuklarda görülen miyopinin (uzağı net görememe) artışında loş ışık başrolde değildir. Bilimsel çalışmalar miyopi gelişiminde; uzun süre yakına bakarak çalışmanın ve özellikle gün ışığında, açık havada geçirilen zamanın azalmasının daha belirleyici olduğunu göstermektedir. Yani sorun ışığın az olmasından çok, gözün gün boyunca nasıl kullanıldığıyla ilgilidir. Loş ışıkta okumak bu tabloda tek başına suçlu değildir.
Özetle, loş ışıkta okumak gözlerinizi bozmaz; sadece onları yorar. Yine de konforlu bir okuma için iyi aydınlatma kullanmak, gözleri ara ara dinlendirmek ve uzun süreli yakın çalışmadan sonra uzağa bakmak akıllıca olur. Asıl mesele gözü hasara uğratmamak değil, gereksiz yere yormamaktır.
