ESO 50 Yaşında
6 Kasım 1963 günü, Avrupa Güney Gözlemevi ve Şili Hükümeti arasında imzalanan ilk anlaşma ile ESO teleskoplarının Şili’nin olağanüstü temiz gökyüzüne sahip yerleşkelerine kurulması sağlandı.
“Şili ile olan işbirliğinin uzun süreli ve sağlam olduğu kanıtlandı. ESO, Şili ile Avrupa arasında bilimsel ve kültürel bir köprü yerine geçti; geleceğin kapılarını açarak ESO üyesi Şili için genel olarak bilim ve teknolojide büyük faydalar sağladı.” diyor ESO Genel Müdürü Tim de Zeeuw.
1-metre ayna çaplı ilk ESO teleskopu 1996 yılında kuruldu, ve ESO’nun ilk gözlemevi La Silla Gözlemevi’nin açılışı 25 Mart 1969 tarihinde Şili Başbakanı tarafından gerçekleştirildi. Zamanla, birçok küçük teleskopla birlikte 3.6-metrelik Yeni Teknoloji Teleskopu (NTT) bu mükemmel yerleşkede inşa edildi. Bu teknolojik gelişmeler ESO’nun Şili’deki geleceğinin, Paranal Gözlemevi’nin de işaretleriydi.
Çok Büyük Teleskop’a da ev sahipliği yapan, dünyanın en gelişmiş optik/kırmızı ötesi gözlemevi olmasının yanısıra, dünyanın en önemli gökbilimsel gelişmelerinin gerçekleştirildiği Paranal Gözlemevi’nin açılışı 5 Mart 1999 günü yapılmıştır. Burası ayrıca dünyanın en güçlü iki tarama teleskopu VISTA ve VST’ye de yerleşke görevi görmektedir.
Son zamanlarda, Kuzey Amerika ve Doğu Asya’dan ortaklarla, Şili işbirliğinde, ESO, dünyanın en büyük gökbilim projesi olan Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) inşa etmiştir. Chajnantor Platosu’nda bulunan ALMA 66 milimetre/milimetre-altı dalgaboylarında çalışan antenden oluşmaktadır ve tesisin açılışı 13 Mart 2013 günü Şili Başkanı Sebastián Piñera tarafından gerçekleştirilmiştir.
“ESO Şili ve Avrupa’daki geleceğin bilim insanları için bir eğitim kurumu haline gelmiştir. Bu sayede toplumlarımız arasında daha güçlü bağlar ve işbirlikleri geliştirmiş oluyoruz. ESO ve Şili arasındaki çok değişik işbirliği komiteleri bunun açık bir göstergesidir. Sadece bilimsel seviyede değil, aynı zamanda kültürel ve eğitim açısından da,” diyor ESO’nun Şili Temsilcisi Fernando Comerón.
Ev sahibi ülke olarak Şili, gökbilimcilerine dünyanın en gelişmiş gözlem tesislerindeki ESO teleskoplarıyla gözlem yapma imkanı ve gözlem zamanı önceliği sağlamaktadır.
Gelecekte, ESO ve Şili arasındaki işbirliği güçlenerek devam edecektir. Bir hafta önce, Başkan Piñera, Cerro Armazones’i ESO’nun kullanımına açan yasal belgeleri ESO’ya teslim etti (eso1345). Cerro Armazones, ESO’nun gelecekteki projesi olan Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu, “dünyanın gökyüzünü inceleyen en büyük gözüne” ev sahipliği yapacak.
ESO, Üye Ülkeleri’nin elçileriyle, bu işbirliği yıldönümünü Şili halkına açık olacak bir dizi kültürel etkinlikle kutlama planları yaptı. Daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Buna ek olarak, ESO tarafından düzenlenen özel bir resepsiyon 8 Kasım 2013 tarihinde gerçekleştirilecek. Birçok önde gelen Şili temsilcisi, elçiler, ve Üye Ülkeler’in temsilcilerinin yanısıra ülkede bulunan bilim topluluğunun da bu tarihteki etkinlikte yer alması bekleniyor.
