Kanada da Yeni Bir Tiktaalik Roseae Fosili Bulundu
Paleontologlar, Kanada’nın kuzeyinde balık ile karada yaşayan omurgalı canlılar arasında geçiş formu olarak kabul edilen Tiktaalik roseae isimli 375 milyon yıl önce yaşamış canlının yeni bir fosilini buldular.
Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde 13 Ocak’ta online olarak yayımlanan araştırmada yer alan ABD’nin Drexel Üniversitesi’nden zoolog Dr. Edward Daeschler, “Tiktaalik roseae’lar, ilkel bir metabolizmaya sahiplerdi, fakat gelişmiş canlıların özelliklerini barındırıyordu” ifadesini kullandı. Araştırmada, Tiktaalik’in balık olarak sınıflandırıldığını, balık görünümünde olduğunu ancak kertenkeleler gibi ayak benzeri vuzuvlar üzerinde karada yürüyebildiğini, boylarının 30-35 cm civarında olan canlının, vaktinin çoğunu sığ sularda dışarıya çıkarak karada beslendiğini kaydetti. Fosil üzerinde yapılan gözlemler Tiktaalik Roseae’ların solungaç, yüzgeç ve pullarının bulunduğunu, omurgalı kara hayvanlarına benzeyen bir boyun yapısına, gelişmiş göğüs kafesi ile ilkel akciğerlere sahip olduğunu gösteriyor.
Tiktaalik roseae’nın en şaşırtıcı özelliği ise dirsek ve kısmen gelişmiş bilekleri bulunan gelişmiş ön yüzgeçlerinin olduğudur. Bilim insanları, Tiktaalik roseae’nın evrimsel süreçte omurgalı kara hayvanlarının ayaklarına benzeyen bu uzuvlarını sık kullanılmasıyla, zaman içinde sürüngenlerin ayaklarına doğru evrildiğini düşünüyor. Araştırma ekibinde yer alan Chicago Üniversitesi’nden Paleontolog Dr. Neil Shubin, “Tiktaalik roseae’lar bizlere yıllardır cevaplayamadığımız balıklardan sürüngenlere geçiş nasıl oldu sorusuna cevap oluyorlar. Tiktaalik roseae fosilleri ilkel akciğer ve göğüs kafesleriyle, yüzgeçleri, solungaçları ve ayak benzeri vuzuvlarıyla Darwin’i bir kere daha haklı çıkarmaktadır.” dedi.
Günümüzde Japonyada yaşayan çamur zıpzıpı olarak isimlendirilmiş bir balık türü Tiktaalik roseae’lar gibi zaman zaman karaya çıkarak avlanabilmektedir. Su dışındayken ilkel akciğerleri nefes alabilen çamur zıpzıpları karada yüzgeçleri üzerinde adeta sürüngenler gibi sürünerek hareket etmektedir. Araştırmacılar, Tiktaalik’in de aynısını yapabildiğini, hatta su dışına çıkarak yürüyebildiğini düşünüyor. Dr. Shubin, “ön ayakların gelişmesiyle başlayan evrimin ilk olarak balıklarda, sürüngenlerin ardından tetrapodlarda geliştiği düşüncesinin güçlendiğini söyledi.
Çamur zıpzıpıyla ilgili video:
Çeviri: Burak Özen (Yaşamın Kökeni Editörü)
Kaynak:
http://
Bilimsel makale:
1. Neil H. Shubin, Edward B. Daeschler, and Farish A. Jenkins, Jr. Pelvic girdle and fin of Tiktaalik roseae. PNAS, January 13, 2014 DOI: 10.1073/pnas.1322559111
