Soğuk Hava Tek Başına Grip ve Nezle Yapmaz
Hava soğuyunca grip ve nezle vakalarının artması, çoğu kişide “demek ki bizi hasta eden soğuğun kendisi” düşüncesini doğurur. Oysa grip, influenza adı verilen belirli bir virüs grubunun; nezle ise başka solunum virüslerinin yol açtığı bulaşıcı hastalıklardır. Termometredeki düşük sayı tek başına bu virüsleri yaratmaz. Soğuk havanın hastalıkla ilişkisi gerçek olsa da, bu ilişki sanıldığı gibi doğrudan bir “üşüdüm, o yüzden grip oldum” zinciri değildir.
Grip ve Nezle Aynı Şey Değildir
Günlük konuşmada çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da grip ile nezle farklı hastalıklardır. Nezle, daha hafif seyreder; burun akıntısı, hapşırık ve hafif boğaz ağrısıyla kendini gösterir. Grip ise genellikle aniden başlayan yüksek ateş, şiddetli kas ağrıları, halsizlik ve kuru öksürükle gelir ve kişiyi günlerce yatağa düşürebilir. İkisinin ortak noktası, ikisinin de bir virüsten kaynaklanmasıdır; farkı ise sorumlu virüsler ve hastalığın ağırlığıdır.
O Halde Grip Neden Kışın Artıyor?
Bu konu şöyle yanlış bilinir: gribin kışın artması, soğuğun doğrudan hastalık yaptığının kanıtı sayılır. Gerçekte ise gribin mevsimselliğinin birkaç farklı ve dolaylı sebebi vardır. Kışın havanın soğuk ve kuru olması, influenza virüsünün havada daha uzun süre asılı kalıp canlılığını korumasını kolaylaştırır. Ayrıca insanların kapalı, kalabalık ve az havalandırılan ortamlarda daha çok vakit geçirmesi, virüsün kişiden kişiye geçişini hızlandırır. Güneş ışığının azalmasıyla bağışıklık için önemli olan D vitamini düzeylerinin düşmesi de tabloya katkıda bulunur. Yani sorumlu olan, havanın soğukluğu değil, soğuk mevsimin getirdiği bu koşulların toplamıdır.
Üşümek Hastalığa Davetiye mi Çıkarır?
Üşümenin bağışıklık üzerinde sınırlı bir etkisi olabileceği düşünülse de, bu etki ancak ortamda virüs varsa anlam taşır. Soğukta uzun süre kalmak vücudu yorabilir; ancak grip ya da nezle olmanız için yine de o virüsle temas etmeniz gerekir. Kısacası üşümek hastalığın sebebi değil, olsa olsa zemini biraz hazırlayan ikincil bir etkendir. Virüs yoksa ne kadar üşürseniz üşüyün grip olmazsınız.
Gripten Korunmanın Etkili Yolları
Madem sorumlu influenza virüsüdür, korunma da bu virüse karşı önlem almakla mümkündür. Her yıl tekrarlanan grip aşısı, özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar ve risk altındaki gruplar için en etkili korunma yöntemlerinden biridir. Bunun yanında elleri sık yıkamak, kalabalık ve kapalı ortamları havalandırmak, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak ve elleri yüzden uzak tutmak bulaşma riskini azaltır. Sıcak giyinmek sizi üşümekten korur; ama gripten korunmanın yolu kalın monttan değil, virüsle teması azaltmaktan geçer.
