Bilgisayar Karşısında Çalışırken Dikkat

Bilgisayar eklemlerde ciddi bozukluklara yol açıyor

Bürolarda olumsuz çalışma ortamı sonucu kas ve eklemler üzerine binen aşırı yükleme ve stres, kas-iskelet sistemiyle ilgili hastalıklara neden oluyor.

Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Nesrin Demirtaş, teknoloji ve bilgi iletişim ağının gelişmesine bağlı olarak işte, okulda ve evde uzun süre bilgisayar kullanan kişilerin sayısının her geçen gün arttığını söyledi.

Demirtaş, buna paralel olarak da özellikle kas iskelet sistemi, göz ve psikososyal bazı sorunların ortaya çıktığını da vurguladı.

Mekanik yüklerde artış oluyor

Statik boyun, kol ve el pozisyonları ve monoton tekrarlı hareketleri gerektiren bilgisayar kullanımı sırasında uygun olmayan şekilde oturmanın, boyun, sırt, bel, omuz ve kollarda ağrı ve rahatsızlıklara neden olduğunu ifade eden Prof.Dr. Demirtaş, şunları kaydetti:

“Düzgün oturuş şeklinde omurga üzerine binen yükler, bu kavislerin yardımıyla eşit oranda çevre dokulara dağıtılabilmektedir. Kötü oturuşta ise duruş şekliyle ilgili olarak eklem bağlarında gerginlikler, özellikle boyun ve omuz kaslarının aktivitelerinde ve omurlardaki mekanik yüklerde artış olur…

“Kötü çalışma ortamı sonucu kas ve eklemler üzerine binen aşırı yükleme ve stres, kas iskelet sistemiyle ilgili hastalıklara neden olur.”

Kadınlarda daha çok görülüyor

Prof.Dr. Demirtaş, ABD’de kas iskelet sistemiyle ilgili hastalıkların klavye kullananlarda yüzde 81’lere kadar ulaştığını belirterek, bu tür rahatsızlıkların, erkeklere oranla kadınlarda daha yüksek oranda görüldüğünü söyledi.

Bilgisayar kullanımının yaratacağı olumsuz etkiler konusunda halkın bilinçlendirilmesinin, hastalıkların ortaya çıkmasını engelleyebileceğini anlatan Demirtaş, şöyle devam etti:

“Sürekli kullanım için masa üzerine yerleştirilen bilgisayarlar, portatif bilgisayarlara tercih edilmelidir. Bilgisayarı sadece bir kişi kullanacaksa, o kişinin ölçülerine uyan, tekerlekli ve arkalığın geriye doğru bir miktar hareketine izin veren sandalye seçilmelidir.”

İyi görüş önemli

Bilgisayar kullanımı nedeniyle ortaya çıkan göz rahatsızlıklarının önlenebilmesi için çok parlak oda aydınlatmasından sakınılması gerektiğini de vurgulayan Prof. Dr. Demirtaş, şu tavsiyelerde bulundu:

“Bilgisayar ekranına bakarken, daha az göz kırpılır. Bu durum, gözler için zararlıdır. Her 15 dakikada bir bilgisayar işlemine ara verilerek, tercihen 5-6 metre uzaklıktaki bir nesneye bakılmalıdır. Böylece göz kasları gevşer. Ayrıca her 30-60 dakikada kısa istirahat araları verilmelidir. Bu aralarda ayağa kalkıp, çevrede hareket edilmelidir.”

Hareketsizlik kasları imha ediyor

Zarar gören bel kasları egzersizle bile çok zor düzeliyor

Uzun saatler boyunca televizyon ya da bilgisayar karşısında oturan kişilerin bel ve sırt kaslarında kalıcı hasar oluştuğu belirlendi.

Queensland Üniversitesi bilim adamlarının yaptığı araştırmada, 19 genç erkek gönüllü, sekiz hafta boyunca yatakta zaman geçirdi ve kaslarındaki değişim izlendi.

‘New Scientist’ dergisinde yayımlanan makaleye göre, beli destekleyen kaslar, saatler süren hareketsizlik sonucunda kalıcı biçimde işlevsizleşebiliyor.

Televizyon da aynı

Araştırma ekibinden Julie Hides, bunun, omurgayı koruyan kasların uzun zaman kullanılmadığında ‘işlevsizleştiğini’ kanıtlayan ilk araştırma olduğunu belirterek, TV önünde saatlerce zaman geçirmenin etkisinin de tam olarak aynı olacağını söyledi.

Düzelmesi de zor

Araştırma, zarar gören kasların yeniden çalıştırılmasının da uzun ve zor bir süreç olduğunu kanıtladı. Gönüllülerin bazılarının bel kaslarının, egzersiz yapmalarına rağmen altı ay sonra bile düzelmediği belirlendi.