Büyüme Hormonu ve İlgili Hastalıklar
Büyüme hormonu (growth hormon) tek zincirli bir polipeptid hormondur. Moieküi ağırlığı 21.500.190 amino asidlidir. Ön hipofizin asidof’ıl (eozinofıl) hücrelerinden saigıianır. Büyüme hormonu salgılanmas:. açlıkta, egsersiz sonrasında, amino asid alınmasında, gebelikte, stress halinde ve uykuda artar. Artmış büyüme hormonu salgılanması, glikoz verilmesi ile baskılanırsa, fizvolojik artış kabul edilir. Glikoz yüklemeve karşı (100 gram) büyüme hormonu düzeyi baskılanmazsa adenom varlığı ihtimali fazladır. Büyüme hormonu, kemik kıkırdağının protein sentezini uyarır. Bu etkide, aracı rolü somatomedin oynar. Somatomedin, büyüme hormonunun etkisi ile, karaciğerde sentez edilir. Büyüme hormonunun eni eksiyonları deney hayvanında hiperglisemi ve diabete sebep olur (Young köpeği). Pankreası çıkarılarak diabetik yapılmış köpeklerde hipofizektomi ameliyatı diabeti hafifletir (Houssay köpeği).
Büyüme Hormonu Fazlalılığı:
Adenohipofız eozinofll (asidofil) hücrelerinden menşe alan tümörlere bağlı olarak büyüme hormonu salgııanması artışı puberteden önce jigantizm, puberteden sonra ak’ romegali tablosuna yoi açar. Künik belirtilerin bir kısmı, yer kaplayan tümör varlığına bağlıdır. Başağrısı ve görme bozuklukları gibi. Bir kısmı da büyüme hormonunun kanda artışından doğar. Diabet, el ve ayakların, visserlerin büyümesi gibi.
Akromegali veya jigantizm tanısı, bütün hastalıklarda Olduğu gibi, anemnezle başlar. Klinikçinin anemnezden sonra ilk yaklaşımı, sella turcıca grafisi, görme alanı muayenesi ve kanda büyüme hormonu ölçülmesidir. Sella turcica grafisine gerektiğinde sella tomografısi veya bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) eklenerek morfolojik tetkik tamamlanmış olur. Görme alanı muayenesi, kiazma üzerine bir baskı varlığını ortaya koyar, Görme alanı bozukluğu bulunmaması tümör varlığını reddettirmez. Tümör bulunduğu halde, yukarı-öne doğru büyümemişse görme alanı’ bozukluğu bulunmayabilir. Laboratuar muayeneleri arasında önce de belirttiğimiz gibi, kanda büyüme hormonu tayini başta gelir. Normal şartlarda, erişkinde serum büyüme hormonu düzeyi 5 ng/ml kadardır, Stress, eksersiz hipoglısemi vb. gibi durumlarda yüksek değerlerle karşılaşılırsa glikoza cevap testi uygulanır. 100 gram glikoz verildikten 2 saat sonra normal şartlarda 5 nglml altında büyüme hormonu değeri bulunur. 5-10 ng arası şiipneli aralıktır. 10 ng/ml üzerindeki değerler patolojik sayılır. Bazan, büyük sella turcica ve akromegali klinik belirtilerine rağmen normal büyüme hormonu değerleri ile beraber, insanlarda hafif MSHa benzer normonlanrıdan olan lipotropinler yağ dokusundan lipid mohilize ettiklerinden bu ad verilmiştir. Addison hastalarının plazmasında heta ve gamma LPH ve ACTH artar. ülelanosit stimülan hormonun salgılanrna kontrolunde hıpotaiarnik faktör olarak inhibitör faktör MIF rol oynadığı sanıımaktadır Fakat MIF in formül yapısı belli değildir.
