Gut Hastalığı
Bol miktarda et ve et ürünü tüketimine bağlı olarak geliştiği öne sürüldüğü için kralların hastalığı olarak bilinen Gut; vücutta ürik asit fazlalığı sonucu ortaya çıkan ve pek çok organda soruna yol açabilen bir rahatsızlıktır…
Ürik asit, normalde sağlıklı bir insanın kanında çeşitli kimyasal süreçler sonucunda ortaya çıkan bir yıkım ürünüdür. Ürik asit fazlalığı sonucunda ‘Gut Hastalığı’ (Podagra, damla hastalığı ve nikris olarak da bilinen) meydana gelebilmektedir. Bunun yanı sıra fazla miktardaki ürik asit, dolaşım sisteminde, damarlarda, kalpte, böbreklerde ve daha pek çok organda birikip sorunlara sebep olabilmektedir.
NASIL ORTAYA ÇIKAR?
Zamanla eklem sıvılarında ürik asit kristaller birikmeye başlar ve Gut ataklarına neden olur. Ürik asidin fazlalılığı; ürik asidin yapım fazlalığından, böbreklerden atımının az olmasından ya da vücutta ürik asit haline dönüşen pürinlerin bazı yiyeceklerle fazla miktarda alınmasından kaynaklanabilmektedir.
Genellikle her seferinde diz, dirsek ve bileği gibi bir eklemi etkileyen bu ataklar daha çok ayak başparmağı ekleminde dayanılması oldukça zor ağrı, şişlik ve kızarma ile ortaya çıkmaktadır. Tüm romatizma türleri içerisinde en ağrılı olanıdır.
Hastanın bu dönemde aspirin ve benzeri ilaçları alması son derece yanlıştır, çünkü aspirin ürik asitin vücuttan atılımını yavaşlatır.
Gut hastalığı çoğunlukla 40 yaş üstü erkeklerde görülmektedir. Kadınlarda ise çok nadiren menopoz sonrası gelişebilmektedir.
En küçük bir atak açısından tetikte olunmalıdır. Çünkü tedaviye ne kadar erken başlanırsa o kadar yararlı olur.
Bir eklem sürekli gut ataklarına maruz kalırsa o zaman ürik asit kristalleri ekleme zarar verir ve kronik artrit gelişebilir.
Gut hastalığı şişmanlık, hipertansiyon, hiperlipidemi ve diyabet hastalığı ile yakından ilişkilidir. Eğer tedavi edilmezse, böbrek taşları da oluşabilir.
PÜRİN İÇEREN BESİNLER
* Düşük miktarda pürin içeren besinler (100 gramları 0-15 mg pürin içerir): Süt ve türevleri, peynir, yumurta, ekmek, tahıllar, sebze ve meyveler.
* Orta miktarda pürin içeren besinler (100 gramları 50-150 mg pürin içerir): Et, tavuk, balık, kuru baklagiller, mantar, ıspanak, karnabahar, kuşkonmaz.
* Fazla miktarda pürin içeren besinler (100 gramları 150-300 mg pürin içerir): Sakatatlar, av etleri, havyar, ançüez, küçük balıklar.
Tedavi için öneriler
Gut hastalığının tedavisinde diyet, ilaç ve çok nadiren de cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Tedavi için önerilenler şöyle sıralanabilir:
* Günde 23 litre su içilmelidir.
* Aşırı kilolular kilo vermelidir.
* Bol pürin içeren sakatat, konserve balık, denizürünleri, et suları alınmamalıdır. Beyaz etler ve sığıreti az miktarda alınabilir.
* Ispanak, kuşkonmaz, mantar ve karnabahardan uzak durulmalıdır.
* Alkol kesinlikle zararlıdır. Çay, kahve ve kakao az miktarda alınabilir.
* Baklagiller için de bi ruzmana danışılmalıdır.
* İlaçlar ile kan ürik asit seviyelerinde tehlikeli yükselme önlenebilir.
* Fazla miktarda tüketilen yağ ürik asit birikimine yardımcı olur. Bu nedenle beslenme tedavisinde yağ kısıtlamasına gidilmeli, tüketilen süt ve süt ürünlerinin yağsız olmasına özen gösterilmelidir. Bitkisel sıvı yağlar tercih edilmelidir.
