Andorra

Konum: Güneybatı Avrupa’da, Fransa ile İspanya ortasında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 42 30 Kuzey enlemi, 1 30 Batı boylamı
Haritadaki konumu: Avrupa
Yüzölçümü: toplam: 468 km²
kara: 468 km²
su: 0 km²
Sınırları: toplam: 120.3 km
Sınır komşuları: Fransa 56.6 km, İspanya 63.7 km
Sahil şeridi: 0 km (kara ile çevrili)
Denizleri: 0 km (kara ile çevrili)
İklimi: ılıman; kışları karlı ve soğuk, yazları kuru ve ılık geçer.
Arazi yapısı: Dik kayalıklar ve dar vadilere sahiptir.
Deniz seviyesinden yüksekliği: en alçak noktası: Riu Runer 840 m; en yüksek noktası: Coma Pedrosa 2,946 m
Doğal kaynakları: hidro, mineral sular, kereste, demir yatakları, kurşun
Arazi kullanımı: tarıma uygun topraklar: %4
otlaklar: %45
ormanlık arazi: %35
diğer: %16 (1998 verileri)
Doğal afetler: çığ, kar fırtınaları
Coğrafi not: Kara ile çevrili

Nüfus Bilgileri

Nüfus: 67,627 (2001 Temmuz ayı tahmini)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %15.29 (erkek 5,425; kadın 4,917)
15-64 yaş: %72.06 (erkek 25,654; kadın 23,078)
65 yaş ve üzeri: %12.65 (erkek 4,299; kadın 4,254) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %1.17 (2001 verileri)
Mülteci sayısı: 6.82 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.07 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.1 erkek/kadın
15-64 yaş: 1.11 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 1.01 erkek/kadın
toplam nüfus: 1.1 erkek/kadın (2001 verileri)
Bebek ölüm oranı: 4.08 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 83.47 yıl
erkeklerde: 80.57 yıl
kadınlarda: 86.57 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.25 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
Ulus: Andoralılar (Andorra)
Nüfusun etnik dağılımı: İspanyollar %43, Andoralılar (Andorra) %33, Portekizliler %11, Fransızlar %7, diğer %6 (1998)
Dil: Katalanca (resmi), Fransızca, Kastilyanca
Din: Katolik

Yönetimi

Ülke adı: Resmi tam adı: Andora (Andorra) Prensliği
kısa şekli : Andora (Andorra)
Yerel tam adı: Principat d’Andorra
yerel kısa şekli: Andorra
Yönetim Biçimi: Parlamentoyla Yönetilen Yetkisiz Prenslik
Başkent: Andorra la Vella
İdari bölümler: 7 bölge; Andorra la Vella, Canillo, Encamp, La Massana, Escaldes-Engordany, Ordino, Sant Julia de Loria
Bağımsızlık: 1278
Milli bayram: 8 Eylül (1278)
Hukuk sistemi: Fransa ve İspanyol hukuku temel alınmıştır. Andoralı seçmenler 715 yıllık feodal sistemi sona erdirmişler ve 14 Mart 1993′te parlamenter bir hükümet sistemi benimsemişlerdir.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), UN (Birleşmiş Milletler), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)

Ekonomik Göstergeler

Ekonomiye genel bakış: Turizm ve özellikle kayak önemli bir ekonomik kaynaktır. Hareketli bir ticaret merkezi olan serbest liman yılda 10 milyon turist çekmektedir. Ülkenin kanuni serbesti statüsü ve bununla ilişkili olan ekonomik refahı, reform çağrılarının artmasına neden olmuştur.
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %1.62 (1998)
İş gücü: 30,787 (1998)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %1, endüstri %21 ve hizmet %78 (1998)
İşsizlik oranı: %0
Bütçe: gelirler: $385 milyon
giderler: $342 milyon (1997)
Endüstri: turizm (özellikle kayak), büyük baş hayvan, kereste, tütün, bankacılık
Tarım ve hayvancılık ürünleri: Az miktarlarda tütün, çavdar, buğday, arpa, yulaf, sebzeler, koyun
İhracat tutarı: 58 milyon $ (1998)
İhracat ürünleri: tütün, mobilya
İhracat ortakları: Fransa %34, İspanya %58 (1998)
İthalat tutarı: $1.077 milyar (1998)
İthalat ürünleri: Tüketim malları, gıda, elektrik
İthalat ortakları: İspanya %48, Fransa %35, ABD %2.3 (1998)
Para birimi: Fransız frankı (FRF); İspanyol pesetası (ESP); Euro (EUR)
Para birimi kodu: FRF; ESP; EUR
Mali yıl: Takvim yılı

İletişim Bilgileri

Kullanılan telefon hatları: 32,946 (1998)
Telefon kodu: 376
Radyo yayın istasyonları: AM 0, FM 15, kısa dalga 0 (1998)
Radyolar: 16,000 (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 0 (1997)
Televizyonlar: 27,000 (1997)
Internet kısaltması: .ad
Internet servis sağlayıcıları: 1 (2000)
Internet kullanıcıları: 5,000 (2000)

Ulaşım ve Taşımacılık

Demiryolları: 0 km
Karayolları: toplam: 269 km
asfalt: 198 km
asfalt olmayan: 71 km (1994 verileri)
Deniz yolları: yok
Limanları: yok
Hava alanları: yok (2000 verileri)

ANDORRA KONUM
Avrupa’nın güney batısında, Fransa ile İspanya arasındaki Pirene dağlarında kurulmuş küçük bir prensliktir. Pirene dağları üzerinde çok sayıda önemli yolun kavşak noktasında yer almaktadır.

Denize kıyısı olmayan ülkenin, toplam 120.3 km olan kara sınırının; 56.6 km’si Fransa, 63.7 km’si İspanya iledir.

Toplam 468 km² alan kaplayan Andora arazisinin tamamı kara yüzeyidir.

Ülkenin en alçak yeri 840 m ile Riu Runer iken, en yüksek yeri 2 946 m ile Coma Pedrosa Tepesidir.

ANDORRA YERŞEKİLLERİ
Ülke dağlık olup yüksek zirveler 3000 m’ye yaklaşmaktadır. Dağlar dar ve derin vadilerle parçalanmıştır.

Doğal Afetler: Çığ ve heyelan ülkenin en önemli afetleri arasında yer almaktadır.

Çevre konusunda önemli noktalar: Orman tahribi; dağlık sahalardaki çayırlar erozyon nedeniyle tahrip olmaktadır; hava kirliliği; atık sular ve katı atıklar çevreye zarar vermektedir.

ANDORRA NÜFUS
Ülkede İspanyol ve Fransız kökenli insanlar yaşamakta ve İspanyolca ile Fransızca konuşulmaktadır; komşu ülkelere göçten dolayı son yıllarda nüfus artışı yavaşlamıştır. Halkın çoğu vadilere kurulmuş yerleşmelerde ve özellikle başkent Andora’da yaşamaktadır.

Nüfus: 68,403 kişi (2002 tahmini)

Yaş yapısı: 0-14 yaş: % 15.2 (erkek 5,456 kişi; kadın 4,951 kişi)
15-64 yaş: % 71.9 (erkek 25,855 kişi; kadın 23,311 kişi)
65 yaş ve üzeri: % 12.9 (erkek4,425 kişi; kadın 4,405 kişi) (2002 tahmini)

Nüfus artış oranı: % 1.11 (2002 tahmini)

Doğum oranı: 1 000 kişide / 9.97 doğum (2002 tahmini)

Ölüm Oranı: 1 000 kişide / 5.57 ölüm (2002 tahmini)

Net göç oranı: 1 000 kişide / 6.74 göç (2002 tahmini)

Cinsiyet oranı: Doğumda: 1.07 erkek / kadın
15 yaş altı: 1.1 erkek / kadın
15-64 yaş: 1.11 erkek / kadın
65 yaş ve üzeri: 1 erkek / kadın
Toplam nüfusun: 1.09 erkek / kadın (2002 tahmini)

Bebek ölüm oranı:1 000 canlı doğumda / 4.07 ölü (2002 tahmini)

Ortalama Ömür: Toplam nüfus: 83.48 yıl
Kadın: 86.58 yıl
Erkek: 80.58 yıl (2002 tahmini)

Doğurganlık oranı : Kadın başına 1.26 çocuk (2002 tahmini)

HIV/AİDS – yetişkin nüfusta yayılma oranı: Bilinmiyor

Milliyet (Uyruk): Andoralı
Etnik guruplar: İspanyol % 43, Andoralı % 33, Portekizli % 11, Fransız % 7, diğerleri % 6 (1998)
Din: Katolik Hıristiyanlar yoğundur.
Dil: Katalanca (Resmi dil), Fransızca ve Kastilyanca.

Okur yazarlık oranı: Nüfusun % 100′ü okur yazardır.
ANDORRA YÖNETİM
Ülkenin Tam Adı : Andora Prensliği
Kısa Adı : Andora
Yönetim Şekli : Parlamenter demokrasi
Başkent : Andora la Vella
Kurtuluş Günü : 1278 (was formed under the joint suzerainty of France and Spain)
Milli Tatil Günü : Our Lady of Meritxell Day, 8 September (1278)

Ülke toplam 7 eyaletten oluşmaktadır. Bu eyaletler; Andorra la Vella, Canillo, Encamp, La Massana, Escaldes-Engordany, Ordino, Sant Julia de Loria.

Anayasa: Andora’nın ilk anayasası 1991′de yazılmış, 14 Mart 1993′te de referandum ile onaylanmıştır. 4 Mayıs 1993′ten beride yürürlülüğe girmiştir.

Adli Sistem: Fransız ve İspanyol sivil hukuk sistemine dayanır.

Oy Hakkı: 18 yaşını dolduran herkesin oy hakkı bulunmaktadır.

Yürütme Dalları:
Devlet Başkanı: Fransız Cumhurbaşkanı Jacques CHIRAC’ı (17 Mayıs 1995′den bu yana) Frederic de SAINT-SERNIN temsil ederken, İspanyol Kralı Episcopal Monseigneur Joan MARTI Alanis (31 Ocak 1971′den bu yana) Nemesi MARQUES OSTE temsil etmektedir.

Hükümetin Başı: Yönetim Konseyi Başkanı Marc FORNE Molne (21 Kasım 1994′ten bu yana).

Seçimler: Yönetim Konseyi Başkanı Genel Konsey tarafından seçilir ve Fransız-İspanyol temsilcileri tarafından atanır. Son seçim 4 Mart 2001′de yapıldı ve Başkan dört yıl görev yapar.

Seçim Sonuçları: Marc FORNE Molne yeniden başkan seçildi.

Kabine: Yönetim Konseyi Konsey Başkanı tarafından belirlenir.

Yasama Dalları:

Seçimler:

Seçim Sonuçları:

Adli Dallar:

Politik Partiler ve Liderleri:

Politik Baskı Gurupları ve Liderleri: Bilinmiyor.

Katıldığı Uluslar Arası Organizasyonlar: CCC, CE, ECE, ICAO, ICRM, IFRCS, Interpol, IOC, ITU, OSCE, UN, UNESCO, WHO, WIPO, WToO, WTrO (Gözlemci)

Uluslar Arası Çevre Anlaşmaları:Taraf Oldukları: Tehlikeli Atıklar.

Uluslar Arası Sorunları:
Anlaşmazlıklar: Ülkenin birkaç küçük sınır problemi vardır.