Belçika
Konum: Batı Avrupa’da, Kuzey Denizinin kıyısında, Fransa ile Hollanda arasında yer almaktadır.
Coğrafi konumu: 50 50 Kuzey enlemi, 4 00 Batı boylamı
Harita konumu: Avrupa
Yüzölçümü: toplam: 30,510 km²
kara: 30,230 km²
su: 280 km²
Sınır: toplam: 1,385 km
Sınır komşuları: Fransa 620 km, Almanya 167 km, Lüksemburg 148 km, Hollanda 450 km
Kıyı şeridi: 66 km
İklimi: Ilıman iklime sahiptir, kışlar hafif, yazlar serin geçer. Genellikle hava rutubetli, yağmurlu ve bulutludur.
Arazi yapısı: Kuzeybatıda yatık kıyı ovaları, merkezde yuvarlak tepler, güneydoğuda Ardennes ormanında engebeli dağlar yer almaktadır.
Deniz seviyesinden yüksekliği: En alt nokta: Kuzey Denizi 0 m; en yüksek nokta: Signal de Botrange 694 m
Doğal kaynakları: Kömür, doğal gaz
Kullanılabilir topraklar: işlenebilir toprak arazi: %24
sürekli ekinler: %1
otlaklar: %20
ormanlık arazi: %21
diğer: %34
Doğal afetler: Su baskınları kıyıya yakın arazilere zarar verdiğinden, bu alanlar beton direklerle sahilden ayrılmışlar.
Nüfus Bilgileri
Nüfus: 10,258,762 (Temmuz 2001 verileri)
Yaş yapısı: 0-14 yaş: %17.48 (erkek 916,957; kadın 876,029)
15-64 yaş: %65.57 (erkek 3,390,145; kadın 3,336,908)
65 yaş ve üzeri: %16.95 (erkek 709,212; kadın 1,029,511) (2001 verileri)
Nüfus artış oranı: %0.16 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 0.97 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Cinsiyet oranı: doğumlarda: 1.05 erkek/kadın
15 yaş altı: 1.05 erkek/kadın
15-64 yaşlarında: 1.02 erkek/kadın
65 yaş ve üzeri: 0.69 erkek/kadın
toplam nüfusta: 0.96 erkek/kadın (2001 verileri)
Bebek ölüm oranı: 4.7 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama hayat süresi: toplam nüfus: 77.96 yıl
erkeklerde: 74.63 yıl
kadınlarda: 81.46 yıl (2001 verileri)
Ortalama çocuk sayısı: 1.61 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS – hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.15 (1999 verileri)
HIV/AIDS – hastalıkları taşıyan insan sayısı: 7,700 (1999 verileri)
HIV/AIDS – hastalıklarından ölenler: 100 ün altında (1999 verileri)
Ulus: Belçikalı
Nüfusun etnik dağılımı: Flaman %58, Valon %31, diğer %11
Din: Roma Katolikleri %75, Protestanlar ve diğer %25
Diller: Flamanca %58, Fransızca %32, Almanca %10
Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri bilgiler
toplam nüfus: %98
Yönetimi
Ülke adı: Resmi tam adı: Belçika Krallığı
kısa şekli : Belçika
Yerel tam adı: Royaume de Belgique/Koninkrijk Belgie
yerel kısa şekli: Belgique/Belgie
ingilizce: Belgium
Yönetim Biçimi: Meşruti Krallık
Başkent: Brüksel
İdari bölmeler: Ülke, Flaman Bölgesi’nde 5, Valon Bölgesi’nde de 5 olmak üzere 10 eyalete ayrılmıştır. Flaman Bölgesindeki eyaletler, Batı Flandre, Doğu Flandre, Anvers, Limburg, Flaman Brabant olup, Valon Bölgesindeki eyaletler ise Namur, Liège, Hainaut, Lüksemburg, Valon Brabant’dır. Ülkede 589 belediye bulunmaktadır. Kendi meclisleri bulunan belediyeler, belediye başkanının başkanlığında çalışan belediye encümeni tarafından yönetilir.
Bağımsızlık günü: 21 Temmuz 1831 (Hollanda’dan ayrıldı)
Milli bayram: Bağımsızlık günü, 21 Temmuz (1831)
Anayasa: 7 Şubat 1831 tarihinde kabul edilmiştir. 1970 yılında yapılan bir düzenleme ile idari yapısını değiştirmiştir. Söz konusu düzenleme ile federal bir yapıya kavuşan ülke idaresi, 1980, 1988-1989 yıllarında devam eden yeni düzenlemelere ek 14 Temmuz 1993 tarihinde yapılan ve tam olarak Mayıs 1995′de seçimlerin yapılması ile yürürlüğe giren son anayasal düzenlemeyle, yine monarşi ile yönetilen bugünkü federal ve üç bölgeli hale getirilmiştir.
Hukuk sistemi: Genel hukuk İngiliz yapısal teorisinden etkilenerek düzenlenmiştir.
Oy kullanma yaşı: 18 yaş ve üzeri; her kes için geçerli ve zorunludur.
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), AsDB (Asya Kalkınma Bankası), AG (Avustralya Grubu), Benelux (Belçika, Hollanda, Lüksemburg Ekonomik Birliği), BIS (Uluslararası İmar Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CE (Avrupa Konseyi), CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Teşkilatı), EAPC (Avrupa – Atlantik Ortaklık Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECE (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu), EIB (Avrupa Yatırım Bankası), EMU (Avrupa Ekonomi ve Para Birliği), ESA (Avrupa Uzay Ajansı), Avrupa Birliği, FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G- 9, G-10, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), MONUC (BM Kongo Operasyonu), NATO (Kuzey Atlantik Asemblesi), NEA (Nükleer Enerji Kurulu), NSG, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPCW, OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNMIK (BM Kosova Geçici Yönetimi), UNMOGIP (BM Hint Pakistan Askeri Gözlem Grubu), UNMOP (BM Prevlaka Gözlem Misyonu), UNRWA (BM Filistin Mültecileri Yardım Komisyonu), UNTSO (BM Mütareke Gözlem Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WADB (Batı Afrika Kalkınma Bankası), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WEU (Batı Avrupa Konseyi), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC
Ekonomik Göstergeler
Ekonomiye genel bakış: Gelişmiş pazar ekonomisi, büyük ölçüde hizmet sektörü, hafif ve ağır sanayi ve dış ticarete dayanır. Hava ve demiryolu taşımacılığı ile radyo-televizyon yayınları dışında ekonomiyi tümüyle denetimde tutan özel girişimin karşısında hemen hemen hiçbir devlet rekabeti yoktur. Ülkenin kuzeyi, madencilik ve ağır sanayinin gerilemekte olduğu güney bölgelere göre daha hızlı bir büyüme içindedir. Belçika, kobalt,germanyum ve radyum gibi maddelerin işlenmesinde dünyada önemli yer tutar. Anvers bölgesinde yoğunlaşmış olan rafinerilerde de ham petrol işlenir. Ekonomide başlıca gelir kaynağını, ithal edilen hammaddelerin imalatı ve işlenmesi ile mamul malların ihracatı oluşturur.
GSYİH: Satınalma Gücü paritesi – 259.2 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH – reel büyüme: %4.1 (2000 verileri)
GSYİH – sektörlere göre: tarım: %1.4
endüstri: %26
hizmet: %72.6 (2000 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %2.2 (2000 verileri)
İş gücü: 4.34 milyon (1999)
Sektörlere göre işgücü dağılımı: hizmet %73, endüstri %25, tarım %2 (1999 verileri)
İşsizlik oranı: %8.4 (2000 verileri)
Bütçe: gelirler: 114.8 milyar $; giderler: 117 milyar $ (1999)
Endüstri: inşaat ve metal ürünleri, motor ve taşıt ürünleri, besin maddeleri ve meşrubat,kimyasallar, ham maddeler, tekstil,cam, petrol, kömür
Endüstrinin büyüme oranı: %5.5 (2000 verileri)
Elektrik üretimi: 79.829 milyar kWh (1999)
Elektrik üretimi için kaynaklar: Fosil yakıtlar: %40.01
hidro: %0.42
nükleer: %58.33
diğer: %1.24 (1999)
Elektrik tüketimi: 75.089 milyar kWh (1999)
Elektrik ihracatı: 8.207 milyar kWh (1999)
Elektrik ithalatı: 9.055 milyar kWh (1999)
Tarım ürünleri: şeker pancarı, taze meyve ve sebze, hububat, tütün; sığır, dana, domuz, süt
İhracat: 181.4 milyar $ (2000)
İhracat ürünleri: Demir çelik, taşıt, traktör, mücevher, petrol
İhracat ortakları: AB %76 (Almanya %18, Fransa %18, Hollanda %12, İngiltere %10) (1999)
İthalat tutarı: 166 milyar $ (2000)
İthalat ürünleri: benzin, hububat, kimyasallar, besin maddeleri
İthalat ortakları: AB %71 (Almanya %18, Hollanda %17, Fransa %14, İngiltere %9) (1999)
Dış borç tutarı: 28.3 milyar $ (1999 verileri)
Para birimi: Euro (EUR)
Para birimi kodu: EUR
Mali yıl: Takvim yılı
İletişim Bilgileri
Kullanılan telefon hatları: 4.769 milyon (1997)
Telefon kodu: 32
Radyo yayın istasyonları: FM 79, AM 7, kısa dalga 1 (1998)
Radyolar: 8.075 milyon (1997)
Televizyon yayını yapan istasyonlar: 25 (plus 10 repeaters) (1997)
Televizyonlar: 4.72 milyon (1997)
Internet kısaltması: .be
Internet servis sağlayıcıları: 61 (2000)
Internet kullanıcıları: 2.7 milyon (2000)
Ulaşım ve Taşımacılık
Demiryolları: toplam: 3,437 km
Karayolları: toplam: 145,774 km
asfalt: 116,182 km
asfalt olmayan: 29,592 km (1999)
Deniz yolları: 2,043 km (1,528 km ticari amaçla kullanılmaktadır)
Boru hatları: ham petrol 161 km; petrol ürünleri 1,167 km; doğal gaz 3,300 km
Limanlar: Antwerp (dünyanın en kalabalık limanlarından biri), Brugge, Gent, Hasselt, Liege, Mons, Namur, Oostende, Zeebrugge
Hava alanları: 42 (2000 verileri)
Helikopter alanları: 1 (2000 verileri)
BELÇİKA EKONOMİSİ
Genel Bakış
Yüzyıllardan beri ticaretle uğraşan Belçika’nın ekonomisi, geniş Ölçüde ticaret ve sanayiye bağlıdır. Nitekim ülkede faal nüfusun çoğunluğu sanayi ve hizmet sektöründe çalışmaktadır. Bol miktarda ham madde temin ettiği kolonilerinden Kongo’nun elinden çıkması ticari faaliyetlerini azaltmıştır. Bu ülkenin Benelüks Ekonomik Birliği ve Avrupa Birliği’ne üye olması, ticaretini olumlu yönde etkilemektedir. Büyük deniz ticaret filosuyla bazı Avrupa ülkelerinin yükünün taşıyarak önemli miktarda navlun geliri temin etmektedir.
88 binden fazla vatandaşımızın yaşadığı Belçika ile Türkiye arasında ticari ilişkiler iyidir. Türkiye, Belçika’dan zırhlı askeri taşıtlar, bunların aksam ve parçaları, demir-çelik ürünleri, temizlik malzemesi ham maddesi, deniz taşıtları ve dokuma tezgahlan almaktadır. Belçika’ya çeşitli pamuk iplik, hazır giyim ürünleri ve özellikle deriden yapılmış giyecekler satmaktadır.
Gayri Safi Milli Hasıla: 267.7 milyar $ (2001 tahmini)
GSMH Gerçek Büyüme Oranı: % 1.1 (2001 tahmini)
GSMH Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 26,100 $ (2001 tahmini)
GSMH Sektörlere Dağılımı: tarım: % 1.4
endüstri: % 24
hizmetler: % 74.6 (2000)
Fakirlik Sınırının Altındaki Nüfus: % 4
Hane Halkının Gelir Oran Yüzdesi: en düşük % 10: % 3.7
en yüksek %10: % 20.2 (1992)
Enflasyon Oranı (tüketici fiyatları): % 2.4 (2001 )
İş Gücü: 4.44 milyon (2001)
İş Gücünün Sektörlere Dağılımı: tarım: % 2
endüstri: % 25
hizmetler: % 73 (1999)
İşsizlik Oranı: % 6.8 (2001 tahmini)
Bütçe: gelirler: 113.44 milyar $
harcamalar: 106 milyar $ (2000 tahmini)
TARIM
Ülkenin dörtte biri tarıma uygundur; bu sahalarda modern tarım teknolojisinin kullanılması ile bol miktarda ürün elde edilir. Başlıca tarım ürünleri; buğday, arpa, çavdar, mısır ve şeker pancarıdır. Oldukça bol üretilen sebzenin bir bölümünü ihraç edilir. Ülkede hayvancılık çok gelişmiştir. Avrupa’nın önemli et ve süt ürünleri ihracatçıları arasındadır.
Arazi Kullanımı: Ekili-Dikili Alan: % 25
Sürekli Ürünler: % 0
Diğerleri: % 75 (1998 tahmini)
Sulanabilir Arazi: 40 km² (1998 tahmini)
SANAYİ
Belçika öteden beri dokuma (pamuklu ve keten), demir-çelik sanayinde ileridir. Fransa ve Lüksemburg’dan satın aldığı demir madenini işlemektedir. Bakır, kurşun, çinko madenlerinin ergitilmesi ve işlenmesine dayanan sanayi tesisleri; Liege, Antverp ve Brüksel’de kurulmuştur. Antverp, dünya ölçüsünde mücevher kesme, işleme ve ticaret merkezlerinden biridir. Belçika’da motorlu taşıt montajı, madeni ürünler, seramik, cam, kereste ve kağıt imalatının da önemli bir yeri vardır.
Sanayi üretimi büyüme oranı: % 4.5 (2000 tahmini)
MADENCİLİK
Ülkede çıkarılan başlıca madenler; kömür ve doğal gazdır.
Sanayinin gelişmesi için 10 milyon nüfuslu ülke Türkiye kadar elektrik tüketmektedir. Elektrik enerjisinin çoğunu nükleer santrallerden sağlamaktadır.
Elektrik Üretimi: 79.348 milyar kWh (2000)
Elektrik Üretim Kaynakları: fosil yakıtlar: % 40.31
su gücü: % 0.57
diğerleri: % 1.46
nükleer: % 57.66 (2000)
Elektrik Kullanımı: 78.13 milyar kWh (2000)
Elektrik İhracatı: 7.309 milyar kWh (2000)
Elektrik İthalatı: 11.645 milyar kWh (2000)
TİCARET
İhracat: 160.3 milyar $ (2001 tahmini)
İhraç Malları: Çeşitli makine ve ekipmanlar, kimyasal maddeler, elmas, metaller ve metal ürünleridir.
İhracat Yaptığı Ülkeler: Fransa % 18, Almanya % 17, Hollanda % 13, İngiltere % 10 ve ABD % 6 (2000).
İthalat: 154 milyar $ (2001 tahmini)
İthal Malları: Önemli ithal malları; çeşitli makine ve ekipmanları, kimyasal maddeler, metaller ve metal ürünleridir.
İthalat Yaptığı Ülkeler: Almanya % 17, Hollanda % 17, Fransa % 13, İngiltere % 9 (2000).
Dış Borcu: 28.3 milyar $ (1999 tahmini)
Ekonomik Yardım: verdiği; 764 milyon $ (1997)
Para Birimi: EURO ve Belçika Frankı
Para Birimi Kodu: EUR; BEF
Mali Yıl: 1 Ocak – 31 Aralık
BELÇİKA KONUM
Avrupa’nın kuzeybatında yer alan Belçika; kuzeybatıdan Kuzey denizine 66 km kıyısı bulunmaktadır.
Toplam 1 385 km olan kara sınırının; 450 km’si Hollanda, 167 km’si Almanya, 148 km’si Lüksemburg ve 620 km’side Fransa iledir.
Toplam 30 510 km² alan kaplayan ülke arazisinin 280 km² si göller oluştururken, 30 230 km² si kara yüzeyidir.
Ülkenin en alçak yeri 0 m ile Kuzey Denizi kıyıları iken, en yüksek yeri 694 m ile Signal de Botrange’dır.
