Ermenek – Karaman

Ermenek, Karaman iline bağlı bir ilçedir. Kentin tarihteki adı Germenikopolis`tir. Kimi zamanlarda Ermenak (yükseklerde yaşayan yigit insanların ülkesi) olarak da anılan ilçe, Karamanoğulları Beyliği’ne başkentlik de yapmış olan önemli bir yerleşim iken, bu beyliğin yıkılması ve ardından gelen Osmanlı dönemiyle birlikte, bir kasaba haline dönüşmüştür. Bugünkü merkez nüfusu 2008 sayımı ile 10.700 kadardır.

Dünyanın önemli mağaralarından biri olan Maraspoli’yi de içinde bulunduran ilçe, denizden oldukça yüksekte Göksu nehri kıyısında yerleşmiştir. Bir görüşe göre ermenek güzel yer anlamına gelir ve dünyada bir cennet varsa oranın da burası olduğu söylenir.

Toroslar yazılarla, fotoğraf ve filmlerle anlatılacak gibi bir yer değil.Birbiri ardına gelen güzellikler öylesine kurgulanıyor ki, doğanınbotanik kokusu, havanın temizliği, çevrenin çıldırtan sessizliği, bölgenin topoğrafik yapısıyla bütünleşince günlerce yolculuk yapsanız bile sıkılmıyorsunuz. İçiniz içinize sığmıyor, gördüklerinizi anlatmak, birileriyle güzellikleri paylaşmak istiyorsunuz. İşte ben de şimdi öyle yapıyorum.
Karaman iline bağlanan, Ermenek ilçesine yapıyoruz. Ermenek’in önceki yıllarını yaşlılardan dinledim. Yolu çok dar ve virajlıymış. İki araç karşılaşsa, müsait yere daha yakın olan en az 10 dakika geri geri gider, yol verirmiş. Kış sert geçer, yol kapanır, ihtiyaçları gidip almak zaman alırmış. Bu nedenle yokluk çekildiğinden, Ermenek halkı ellerindekileri tasarruflu kullanmaya çalışırmış…

Ermenek’in tarihçesi
Bölgedeki yerleşim M.Ö. 2000 yıllarına dayanıyor. Tarih boyunca Hititler, Asurlar, Babilliler, Persler ve Bizanslılar bölgenin coğrafi ve stratejik özelliği nedeniyle buraya hep hakim olmak istemişler. 200 yıl Roma hakimiyetinde kalarak bölgenin başkentliğini yapan Ermenek, ismini Romalı kumandan Germenikus’a verilen Germenikopolis’ten almış. 1228 yılından sonra, Selçuklu sultanları himayesinde kurulan beyliğin ilk başkenti olmuş. Ermenek 1910 yılında Konya iline bağlanmışken, 1915’te yeniden İçel’e verilmiş. 1919’da İçel’den alınıp Konya’ya bağlanmış. 1989 yılında bu kez Karaman il olunca Karaman ilsınırları içinde olması uygun görülmüş. Ne var ki, il hudutları ve karayolları bazı ilginçliklerin yaşanmasına neden olmuş.Ermenekliler, “Kendi ilimiz olan Karaman’a, başka il sınırlarından giriş-çıkış yaparak ulaşıyoruz!” diyorlar. Dünyada eşine pek rastlanmayan bu durum nedeniyle, Karaman Valisi de devlet protokolü gereği ve komşu ilin valisine olan saygısından kendi ilinden çıkıp Mut üzerinden Ermeneğe giderken, İçel il sınırları girişinde flamasını kapatıp, çıkışında tekrar açıyor.

Ancak Ermeneğin övündüğü, gurur duyduğu konular da var. Türkiye’de Tarsus ve Akşehir’den sonra, hidroelektrik santrali kurup elektriğe kavuşan üçüncü ilçe olduklarını söylüyorlar.
Antalya ile Mersin arasındaki 250 km’lik Taşeli platosunun ortasında yer alan Ermenek, 3. jeolojik devrinden önce denizlerle kaplı olduğundan, çevredeki deniz canlılarına ait çok miktardaki fosilleriyle de dikkat çekiyor. Yörenin tortul kalkerle kaplı oluşu ve kalkerli suyu tutması yüzeyde göl oluşturmamış. Bu nedenle, akarsuları, yeraltı göl ve mağaraları bakımından, ülkenin en zengin bölgesi haline gelmesine neden olmuş. Yüzey şekillerinin oluşmasında etkili olan akarsular ve yeraltı sularının yüzeye çıktığı yerlerde, çok sayıda pınar oluşmuş.Kentin girişinde tablo gibi aniden karşınıza çıkan Ermenek karşı konulmaz bir çekim gücüne sahip. Bölgenin topoğrafik yapısı itibariyle sert inen kayaların dibine kurulu eski yerleşim alanı, ahşap ve kerpiç gibi hafif malzemeler kullanılarak inşa edilmiş, birbirine çok yakın tiyatro dekorunu andıran ilginç evlerden oluşuyor. Öyle ki, hiç yere basmadan, damdan dama geçerek baştan sona bütün kenti dolaşabilirsiniz. Taşeli platosunun bu ilginç ilçesi aynı zamanda çok egzotik bir çekim platosu, film seti ve klip mekanı izlenimi veriyor. Coğrafi konumuyla Konya, Antalya ve İçel’e komşu antik kent, arkeolojik, tarihsel, kültürel ve önemli doğal özelliklere sahip. Genel ulaşım ağının dışında kalması, bölgedeki kültürel, doğal değerlerin bozulmadan günümüze kadar gelmesini sağlamış. Çok sayıda kalıntıların yanında, ülkenin ve dünyanın en büyük yeraltı nehirlerinden birinin aktığı Maraspoli mağarası da burada yer alıyor. Ermeneğin içme suyunu karşıladığı Maraspoli yeraltı deresi, ilçenin en önemli değeri. Ünlü mağaranın girişi ve ağzı, Ermeneğin en yüksek mahallesinin üzerinde dikey bir falezin altında bulunuyor. Maraspoli mağarası, Türkiye speleoloji (mağara araştırma) tarihinde ilk kez 1955 yılında, bilimsel amaçlı Türkiye mağaracılığının başlama tarihinin mekanı olarak sayılıyor.

Ermenek’in bir başka özelliği de Devlet ve İşadamları çıkarıyor olması. İlçenin tarım arazisi olmadığı için yöre halkı okumayı tercih etmiş ve bu sayede birçok ünlü Ermenek’te yetişmiş. Spor’dan sorumlu Bakan Fikret Ünlü, İstanbul Belediye Başkanı, Ali Müfit Gürtuna, Danıştay ve Sayıştay Yüksek Yargı Organları Yöneticileri, İşadamlarında Ecza deposu sahibi Ahmet Keles, İstanbul Korukent’i ve Miami’de villa yapan mimar Yaşat Manav, Türkiye Giyim Sanayii Başkanı Güngör Kesci ve Keskin Color matbaasının firmasının sahibi Reşit Keskin Ermenek’in tanınmış isimlerinden birkaçı…