C#-Kaynak Dosyalarının Kullanımı(Resource Files)

Kaynak Dosyalarının Kullanımı(Resource Files)

Bir uygulamanın içindeki kaynaklar neler olabilir; resimler, müzikler ve yazılar(string). Bu makalede bu tür kaynakların, harici olarak programımıza nasıl ekleneceğini öğreneceğiz. Derlenmiş bir program içerisinde bir yazıyı değiştirmek çok zordur. Bu yüzden sonradan değişme ihtimali bulunan kaynakları yönetmek için .NET platformu bizim için büyük kolaylıklar sağlamıştır. Bazı durumlarda da programımızın farklı dillerdeki versiyonları olabilir. Bu durumda her dil için bir string kaynak dosyası(resource file) hazırlamamız yetecektir.

Bu makalede, .NET ile birlikte gelen ve kaynak dosyaları oluşturmada kullanılan resgen.exe adlı programı, System.Resources isimalanında bulunan ResourceWriter isimli sınıfı, ve bu oluşturulan kaynak dosyaları kullanmak için yine System.Resources isimalanında bulunan ResourceManager adlı sınıflarının kullanımını göreceğiz. Ve tabiki bunları anlatırken basit bir uygulama üzerinden anlatacağım.

Yukarıda da bahsettiğim gibi kaynak dosyalarda resim ve yazılar bulunabilir.İlk adımda basit bir .txt dosyasına istediğimiz yazıları alt alta yazalım. Resgen.exe yardımıyla bu txt dosyasından .NET platformu için özel bir kaynak dosyası oluşturacağız. Yalnız dikkat etmemiz gereken nokta şu : bu şekilde hazırlanacak bir kaynak dosyasına resimleri ekleyemiyoruz. Eğer kaynaklarımız sadece yazılar ise bu yöntemi kullanıyoruz. Eğer kaynak olarak resim eklemek istiyorsak birazdan anlatacağım ResourceWriter sınıfını kullanarak basit bir program yazacağız. Şimdi aşağıdaki terimler.txt dosyasını oluşturun.

Pointer = Gösterici
Function = Fonksiyon
Array = Dizi
Template = Şablon

yazilar.txt

Şimdi resgen.exe yardımıyla yazilar.txt den yazilar.resources adlı kaynak dosyayı oluşturalım. resgen.exe yi çalıştırmak için Start-> Programs -> Microsft Visual Studio.NET -> Visual Studio.NET Tools -> Visual Studio.NET Command Prompt yolunu kullanabilirsiniz.
Konsol ekranına

resgen yazilar.txt

yazarak yazilar.resources dosyasının oluşmasını sağlayan. yazilar.resources dosyasını bu şekilde kullanabileceğimiz gibi XML formatında bir kaynak dosyası da oluşturabiliriz. Bunun içinde konsol ekranına aşağıdaki komutu yazın.

resgen yazilar.resources yazilar.resx

Kaynak dosyalarının nasıl kullanıldığına geçmeden önce resimlerin de eklenebileceği bir kaynak dosyası hazırlayan bir program yazalım. Bu programda yukarıda da dediğim gibi System.Resources isimalanı altında bulunan ResourceWriter sınıfını kullanacağız. Bunun için aşağıdaki programı yazıyorum.

using System;
using System.Drawing;
using System.Resources;

class Class1
{
    static void Main(string[] args)
    {
        ResourceWriter resw = new ResourceWriter(“yazilar2.resources”);
        Image resim = Image.FromFile(“logo.gif”);

string anahtar,deger;

        for(int i=0 ; i<=3 ; i++)
        {
            Console.Write(“Kaynak için anahtar kelime girin: “);
            anahtar = Console.ReadLine();
            Console.WriteLine();
            Console.WriteLine(“Girdiginiz anahtarin degerini girini: “);
            deger = Console.ReadLine();

            resw.AddResource(anahtar,deger);
        }
        resw.AddResource(“Cslogo”,resim);
        resw.Close();
    }
}

Biraz programı açıklamakta fayda var. Visual Studio.NET ‘de yeni bir Console Uygulaması açın. Resimlerle iş yapabilmek için daha doğrusu Image sınıfını kullanabilmek için System.Drawing isimalanını eklememiz gerekir. Bunun için Project->Add Reference menüsünü kullanıp System.Drawing.dll i için projemize referans verelim. Kaynak dosyayı oluşturmak için ise System.Resources isimalanında bulunan ResourceWriter sınıfını kullanıyoruz. Programımızın başında yeni bir ResourceWriter nesnesi oluşturuyoruz. Varsayılan yapıcı işlevine ise oluşturacağımız kaynak dosyasının ismini veriyoruz. Daha sonra kaynak dosyasına ekleyeceğimiz bir resim dosyasından Image türünden bir nesne tanımlıyoruz. Yine aynı şekilde Image sınıfının yapıcı işlevine resim dosyasının adını gönderiyoruz. Dosyanın çalışan programla aynı klasör içinde olmasına dikkat edin. Aksi halde FileNotFoundException hatası alırız. Daha sonra bir for döngüsü yardımıyla 4 defa kullanıcıdan kaynak için anahtar ve değer girilmesini istiyoruz. Kaynak dosyasına kaynakları eklemek için ResourceWriter sınıfının overload edilmiş iki üye işlevini kullanıyoruz. Bu iki üye işlevinin prototipi aşağıdaki gibidir.

public void AddResource(string, object); // bu fonksiyonu kaynağa Image nesnesini eklemek için kullanıyoruz.
public void AddResource(string, string); // bu fonksiyonu ise iki string anahtar-değer ikilisini kaynak dosyasına girmek için kullanıyoruz.

Son olarak Close işlevi ile hafızada bulunan bilgiler yazilar.resource dosyasına yazılır. Bu işlevi kullanmadığımızda bilgiler dosyaya kaydedilmeyecektir.

Bu şekilde oluşturduğumuz kaynak dosyasının resgen.exe ile oluşturduğumuzdan tek farklı kaynak dosyasına bir resim bilgisinin binary olarak yerleştirilmesidir. Kaynak dosyası oluşturmanın iki yöntemini gördükten sonra şimdi bu kaynak dosyaları bir uygulamada nasıl kullanacağımızı görelim. Bu amaçla yeni bir Windows Uygulaması başlatalım. Amacımız bir picturebox yardımıyla kaynak dosyadaki binary resim bilgilerini göstermek ve yazıları da bir label kontrolu üzerinde göstermek. Öncelikle Visual Studio.NET ‘de bulunan solution explorer penceresinden projemize hazırladığımız kaynak dosyasını eklememiz gerekir. Bunun için solution explorer’daki projemize sağ tıklayıp Add->Add Existing Item ‘dan yazilar2.resource adlı kaynak dosyasını seçelim. Bu yöntemle kaynak dosyası projemize Embed Resource olarak eklenecektir. Properties penceresindeki Build Action özelliğini kullanarak bu ayarı değiştirebiliriz. Kaynak dosyasını ekledikten sonra aşağıdaki gibi bir form penceresi tasarlayın. Form üzerine bir picturebox ve 4 tane label kontrolu ekleyin.

Formumuzu tasarladıktan sonra Form1 ‘in load metodunu aşağıdaki gibi düzenleyin.

private void Form1_Load(object sender, System.EventArgs e)
{
ResourceManager rsm = new ResourceManager(“winAppRes.yazilar2“,Assembly.GetExecutingAssembly());
pictureBox1.Image = (Image)rsm.GetObject(“Cslogo”);

   label1.Text = rsm.GetString(“Pointer”);
   label2.Text = rsm.GetString(“Function”);
   label3.Text = rsm.GetString(“array”);
   label4.Text = rsm.GetString(“Template”);
}

Yukarıdaki metotda form1 yüklendiğinde ResourceManager yardımıyla kaynak dosyadaki bilgileri ,form üzerindeki kontrollere yerleştiriyoruz. Bu kodun çalışabilmesi için System.Reflection(Assembly sınıfı için) ve System.Resources(ResourceManager sınıfı için) isimalanlarının projeye using ile eklenmesi gerekir. İlk olarak o an üzerinde çalışılan assembly için bir ResourceManager nesnesi oluşturuyoruz. Yeni bir ResourceManager nesnesi oluştururken ResourceManager ‘in yapıcı işlevine kaynak dosyanın projedeki göreceli yolunu ve o an üzerinde çalıştığımız Assembly nesnesini geçiyoruz. Benim oluşturduğum projenin ismi winAppRes olduğu için 1. parametre “winAppres.yazilar2” olmalıdır. (Dikkat edin 1. parametrede kaynak dosyasının uzantısı olan .resource ekini yazmadık ). 2. parametreye ise Assembly(System.Reflection) sınıfının statik üye işlevi olan GetExecutingAssembly ile dönen Assembly nesnesini geçiyoruz. Kaynak dosyasındaki verileri formun üzerindeki kontrollere yerleştirirken ResourceManager sınıfının iki ayrı üye işlevini kullanıyoruz. Bunlardan GetObject işlevi ile picturebox ‘a kaynaktaki resmi aktarıyoruz. GetObject işlevinin parametresi kaynak dosyasındaki resime ait verinin anahtar adını geçiyoruz. Hatırlarsanız kaynak dosyayı oluşturuken resim için “Cslogo” anahtarını kullanmıştık. GetObject ile geriye dönen nesne object türünden olduğu için resim bilgisini picturebox ‘a yerleştirebilmek için (Image)rsm.GetObject(“Cslogo”) ifadesiyle tür dönüşümü yapıyoruz. GetString işlevi ile de kaynak dosyasındaki yazıları alıyoruz. Bu işlevden geriye dönen değer parametre olarak verilen anahtara ait string değeri olduğu için label kontrollerinin text özelliğine atayabiliriz.

Programı derledikten sonra aşağıdaki ekran görüntüsünü elde etmelisiniz.

Not : Eğer kaynak dosyasını resgen.exe ile XML formatında hazırlasaydık yukarıdaki işlemlerin aynısı yine geçerli olacaktı. Benim tavsiyem kaynak dosyalarını XML formatında hazırlamanız yönündedir. Hem Visual Studio.NET ortamında kaynak dosyayı daha rahat düzenleyebilirsiniz hem de XML formatındaki dosyaya istediğiniz ortamlardan rahatlıkla ulaşabilirsiniz.

C#’da ArrayList Sınıfının Kullanımı

Programların çoğunda birden fazla aynı tipte değişkenlere ihtiyaç duyarız. Bu sorunun çözümü olarak birçok dilde kullanılan veri yapıları ,dizilerdir. Bildiğimiz klasik dizilerin programlama tekniklerine getirdikleri kolaylıkların dışında birtakım kısıtlamaları da vardır. Bu makalede klasik dizilerde sık sık karşılaştığımız çeşitli sorunları ve bu sorunları nasıl çözebileceğimizi inceleyeceğiz.

.NET platformunun sınıf kitaplıklarında bulunan ve programcıların işlerini çok kolaylaştıran ArrayList sınıfı ile klasik dizilerde karşılaştığımız sorunları nasıl çözeceğimizi göreceğiz.

Klasik dizilerle çalışırken karşılaşabileceğimiz temel sorunları şu şekilde sıralamak mümkündür:

Dizilerin sınırları sabittir.
Dizilerin tüm elemanları aynı türden olmalıdır.
Kullanmadığımız dizi elemanlarından dolayı bellek alanları gereksiz yere işgal edilmektedir.

Örneğin sayısını bilemediğimiz bir dizinin eleman sayısını 500 olarak belirlediğimizi varsayalım. Çalışma zamanında dizimizin sadece 10 elamanını kullandığımız durumda diğer 490 elemanlık bellek alanı boş olarak kalır. Öte yandan dizimizde tutmak istediğimiz değişkenlerin sayısı 501 bir olduğu bir durumda “IndexOutOfRangeException” istisnai durumu ortaya çıkar ve program bu hatadan dolayı sonlanır.

Mesela aşağıdaki kodu derlemeye çalışalım:

using System;

class CshaprNedirCom
{
    static void Main(string[] args)
    {
        int[] intDizi= new int[10];

       try
       {
           intDizi[20]=5;
       }

       catch( Exception e)
       {
          Console.WriteLine(e.GetType());
       }

Console.ReadLine();

}

Yukarıdaki programda intDizi ‘mizi 10 eleman alacak şekilde tanımlamamıza rağmen bu dizinin 20. elemanına ulaşıp ona birşeyler atamaya çalıştık. Bu durumda programımız çalışırken hata verdi. Çünkü dizinin sınırları bellidir ve bu sınırların dışına çıkamıyoruz. Eleman sayısı ihtiyacımıza göre değişen bir veri yapısı olması gerçekten hoş olmaz mıydı? Evet C#’da böyle bir dizi yapımız var. Bunun ismi ArrayList’tir.

ArrayList sınırları dinamik olarak değişebilen diziler olarak tanımlanır. Bu veri yapısı .NET sınıf kütüphanesinin System.Collections isim alanında bulunur. İsterseniz ArrayList’i nasıl kullanacağımızı bir örnekle inceleyelim:

using System;
using System.Collections; // ArrayList sınıfnı kullanmak için
// System.Collection isimalanını eklemeliyiz..

class CshaprNedirCom
{
       static void Main(string[] args)
       {
              ArrayList aList= new ArrayList();        // aList isimli ArrayList nesnesi oluşturalım.

              // aList nesnemize sırası ile 5, 8, 1, 17 ve 20 değerlerini
              // Add metodu ile ekleyelim.
              aList.Add(5);
              aList.Add(8);
              aList.Add(1);
              aList.Add(17);
              aList.Add(20);

              // aList’in elemanlarını ekrana yazdıryoruz:
              Console.WriteLine(“\t aList’in elemanları:”);
              foreach(int eleman in aList)
              Console.WriteLine(eleman);

              // aList dizimizden 8 ve 20 değerlerini çıkartalım:
              aList.Remove(8);
              aList.Remove(20);

              // aList dizimize 66 ve 4 değerlerini ekleyelim:
              aList.Add(66);
              aList.Add(4);

              Console.WriteLine(“\n\t aList dizisinden 8 ve 20\’ çıkartıp, 66 ve 4 ekledik:”);
              foreach(int eleman in aList)
                   Console.WriteLine(eleman);

Console.ReadLine();

}
}

Yukarıdaki örneğimizde öncelikle ArrayList sınıfını kullanmak için NET sınıf kütüphanesinin System.Collections isim alanınını kullanacağımızı using System.Collections; ile bildiriyoruz. Main fonksiyonumuzun içindeki ilk satırda, ArrayList aList= new ArrayList() , aList ismini verdiğimiz ArrayList sınıfından bir nesne oluşturuyoruz. aList nesnemizi oluşturduğunuz satırdan sonraki beş satırda ArrayList sınıfının Add() metodu ile aList adlı dizimize elemanları ekliyoruz.

Daha sonra aList diziminizin elemanlarını ForEach döngüsü ile tek tek ekrana yazdıyoruz. ArrayList sınıfındaki bir nesnenin elemanlarını tek tek silmek için Remove() metodunu kullanırız. Remove() metodu ile istediğimiz elemanı diziden atabiliriz. Biz de 8 ve 20 elemanlarını diziden attık. Son olarak dizimize 66 ve 20 elemanlarını ekleyip dizinin son halini ekrana yazdırdık.

C# dilinde normal diziler bildiğiniz gibi sadece aynı tipten verileri tutar. Ama ArrayList sınıfına ait dizilerimiz her türlü nesneyi aynı dizi içinde tutabilir. Yani aynı dizide int, float, ve string tiplerindeki değişkenleri depolama şansımız var. Mesela aşağıdaki kod C# dili kuralları çerçevesinde geçerli bir koddur:

ArrayList karmaList= new ArrayList(); // karmaList isimli ArrayList nesnesi oluşturalım.

          karmaList.Add(“Ahmet”);
          karmaList.Add(12);
          karmaList.Add(true);
          karmaList.Add(32.4f);
          karmaList.Add(‘c’);

Bu kod ile karmaList isimli ArrayList nesnemizin içinde string, int, bool, float ve char tiplerinden oluşan verileri aynı anda saklarız. ArrayList sınıfının bize sunduğu diğer bir güzel özellik ise tek bir komut ile ArrayList dizimizin içerisindeki elemanları ters çevirebilmemizdir. Ters çevirme işlemi için Reverse() metodu kullanılır. İsterseniz Reverse() metodunu ve ArrayList’lerde nasıl birden farklı türdeki elemanları kullanacağımızı bir örnekle inceleyelim:

using System;
using System.Collections; // ArrayList sınıfnı kullanmak için
// System.Collection isimalanını eklemeliyiz..

class CshaprNedirCom
{
        static void Main(string[] args)
        {
               // karmaList isimli ArrayList nesnesi oluşturalım.
               ArrayList karmaList= new ArrayList();

                // karmaList’e değişik tipte elemanlar ekliyoruz.
                karmaList.Add(“Ali”);
                karmaList.Add(23);
                karmaList.Add(false);
                karmaList.Add(52.8d);
                karmaList.Add(‘r’);

                // karmaList’in elemanlarını ekrana yazdırıyoruz:
                Console.WriteLine(“\t karmaList’in elemanları:”);
                foreach(object eleman in karmaList)
                        Console.WriteLine(eleman);

karmaList.Reverse(); // karmaList’imizi ters çeviriyoruz.

                Console.WriteLine(“\n —> karmaList’in elemanları ve türleri <—“);
                foreach(object eleman in karmaList)
                Console.WriteLine(“Türü: {0,15} değeri: {1,7}”,eleman.GetType(), eleman);

Console.ReadLine();
}
}

Yukarıdaki programda karmaList isimli ArrayList sınfından bir nesne oluşturduktan sonra onu değişik türlerden veriler ile doldurduk. Bu dizinin elemanlarını sıra ile foreach döngüsü yardımıyla ekrana yazdırdık. karmaList.Reverse() satırında ise dizimizi ters çevirdik. Son işimizde ise karmaList dizisinin elemanlarını ekrana tek tek yazdırırken aynı zamanda eleman.GetType( ) her elemanın türünü bulup yazdık.

Makalemizi ArrayList sınıfının temel metodlarının tablosunu vererek bitirmek isterim. Bu tablodaki metodların işimize yaracağı kanaatindeyim.

Add	Bir nesneyi ArrayList’in sonuna ekler.
BinarySearch	Sıralanmış bir ArrayList içinde bir nesneyi Binary search algoritması kullanarak arar.
Clear	ArrayList’in tüm elemanlarını siler. Sıfırlar.
Contains	Herhangi bir nesnenin ArrayList’in elemanı olup olmadığını kontrol eder.
Insert	Dizinin sonuna değilde istediğimiz bir yerine indeksini belirterek eklememizi sağlar.
Remove	Herhangi bir elemanı diziden siler.
Reverse	Diziyi ters çevirir.
Sort	ArrayList’i sıralar.