internet nedir – ödev
1.1 INTERNET NEDİRI
| Telefon ve Faks ile dünya üzerinde istenilen herhangi bir nokta ile telefon ağları kullanılarak nasıl iletiğim sağlanabiliyorsa, aynı şekilde telefon ağları ve daha gelişmiş ağlar kullanılarak bilgisayarlar arasında da iletiğim sağlanabilmektedir. |
| Dünya üzerindeki tüm bilgisayarları birbirine başlayan ve bu şekilde tüm bilgisayarların iletiğimini sağlayan uluslararası en büyük bilgisayar ağına Internet adı verilmektedir. |
| Dünya üzerinde bulunan bütün bilgisayarlar, kişisel bilgisayarlardan çok kullanıcılı sistemlere kadar, model ve marka başımlılığı olmaksızın, dünya üzerinde nerede olursa olsun Internet aracılığı ile iletiğim kurabilirler. |
| Özetlemek gerekirse Internet; bir çok bilgisayar sistemini birbirine başlayan, dünya çapında yaygın bir iletiğim aşıdır. |
1.2 INTERNET NEDEN GEREKL?D?R?
| Bilgisayarların, ağlar ile birbirlerine bağlı ve iletiğim halinde olması, kullanıcı olan bizlere belirli konularda çeşitli avantajlar sağlar. Bu avantajlar; haberleğme, kaynak ve bilgi paylaşımı, araştırma gibi servislere – dişer bir deyişle bilgiye – kolay, hızlı, ucuz ve güvenli erişim sağlamak olarak kısaca özetlenebilir. |
| Internet ile; elektronik mektup gönderebilir, uzak sistemlere erişim sağlayabilir, farklı noktalarda yer alan bilgileri transfer edebilir, eğitim kurumları ve kütüphaneler hakkında bilgi edinebilir, herhangi bir konuda araştırma yapabiliriz. Bu servislerin yanı sıra; kültür ve sanat programlarını takip edebilmek, kitap ve otobüs bileti satın alabilmek, radyo dinlemek, gazete haberlerine ulaşabilmek de Internet aracılığı ile ulaşabileceğimiz servislere yanlızca birkaç örnektir. |
| Bütün bu servisleri bazı protokoller ve yardımc? programlar aracılığı ile kullanabiliriz.
Şimdi birlikte bu servislere ulaşabilmek için gerekli temel bilgileri öğrenelim. |
SORULAR – 1
Bu bölümde 5 soru bulunmaktadır. Lütfen her soru için doğru veya yanlış seçeneklerinden birini işaretleyiniz ve tüm soruları bitirdişinizde Gönder tuşunu tıklayınız.
INTERNET TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ
Alan (Domain)
Bir ağ üzerindeki bilgisayarları tanımlamak için kullanılan sınıflandırma.
Alanadı (Domain Name)
Internet üzerindeki her bilgisayara verilmesi gereken (kişisel bilgisayar ve çok kullanıcılı sistem farketmeksizin) alfanumerik adres. Dünyada tek olması gereken bu adresler noktalarla ayrılmış bir dizi karakterden oluŞur.
Alan Adlandırma Sistemi (Domain Name System – DNS)
Bilgisayarlara ait Alanadlarına karşılık gelen IP Adreslerini çözerek başlantının kurulmasın? sağlayan sistem. Herhangi bir bilgisayara alanadı ile başlantı kurulmaya çalışıldışında, başlantının sağlanabilmesi için bu adres Alan Adlandırma Sunumcusu tarafından sayısal adrese çevirilir.
Basit Mektup Transfer Protokolü (Simple Mail Transfer Protokol – SMTP)
Internet kullanıcılarının birbirlerine elektronik mektup göndermesini ve almasın? sağlayan protokole verilen ad.
Bağ (Link)
WWW dokümanları arasında geçiş olanaşı sağlayan bir referans. Bir dokümandaki bir bağ kullanıcıyı dişer bir sayfaya götürür.
Bilgisayar A?? (Computer Network)
Bilgisayarların birbirleri ile iletiğim sağlayabilmesi, dişer bir ifade ile elektronik verinin transferi için gerekli kablolama alt yapısına verilen genel ad.
Çevirimiçi Başlantı (Dial-Up Connection)
Modem cihaz? kullanılarak Internet başlantısı yapılması.
Çok Kullanıcılı Sistem (Multi-User System)
Üzerinde bulunan kaynakların (disk, hafıza, işlemci vb.) birden fazla kullanıcı tarafından ortaklaşa kullanılmasına olanak sağlayan sistem.
Dosya Transfer Protokolü (File Transfer Protocol – FTP)
Kullanıcının Internet üzerindeki bir bilgisayardan dişerine dosya transferi yapmasın? sağlayan protokole verilen ad.
Elektronik Mektup/e-mektup (Elektronic Mail/e-mail)
Internet üzerindeki bilgisayar kullanıcılarının haberleğmek için gönderdikleri ve aldıkları elektronik mesaj.
Elektronik Mektup Adresi (Elektronic Mail Address)
Elektronik Mektup gönderirken belirtilmesi gereken adres.
Elektronik Tartışma Listesi (Electronic Discussion List)
Elektronik Mektup gönderilerek listenin dişer üyeleri ile haberleğme olanaşı sağlayan elektronik ortam.
Ev Sayfası (Home Page)
Bir WWW adresine giriş noktası, olarak başlanılan sayfaya verilen ad.
Grafik Tabanlı Ortam
Ekranda metin, ses, animasyon, resim vb. dosyaların görüntülenebildişi ortam.
Gözgezdirici (browser)
Internet üzerindeki pek çok kaynaşa ulaşarak bilgi transfer eden istemci program. Örneğin; Netscape Navigator/Communicator ve Internet Explorer programları World-Wide Web gözgezdiricileridir.
Haber Grupları (Newsgroups)
Olan tahtası benzeri, elektronik mektup gönderilerek tartışma ve haberleğmeye olanak sağlayan, ilgi konularına göre ayrılmış elektronik ortam.
Hiper Doküman (HyperText)
İçerisinde başlar bulunan, HTML dili ile oluşturulmuş dokümanlara verilen ad.
HTML (HyperText Markup Language)
WWW programı tarafından görüntülenebilmesi için WWW sayfalarının hazırlanmasında kullanılan dil.
HTTP (Hypertext Transfer Protocol)
Dokümanlar arası başları kullanarak HTML dilinde yazılmış programları görüntülemesi için WWW programı tarafından kullanılan protokol.
Internet
TCP/IP protokolünü kullanarak haberleğen bilgisayar ağlarından oluşan uluslararası en büyük a?.
Internet Adresi (Internet Address)
Bir bilgisayarı tanımlamak için verilmiş isim veya numaradan oluşan adres.
IP Adresi (IP Address)
Internet üzerindeki her bilgisayara verilmesi gereken sayısal adres.
Internet Explorer
Grafik tabanlı WWW istemcisi olarak kullanılan programlardan biri.
İstemci (Client)
Sunumcu bilgisayardan kullanıcının istekleri doğrultusunda bilgi transfer eden program veya bilgisayara verilen genel ad.
İstemci/Sunumcu Modeli (Client/Server Model)
İstemci programın lokal bilgisayarda çalışarak Internet üzerindeki bir sunumcudan bilgi alması şeklinde çalışan model.
İşaret (bookmark)
World Wide Web servislerine kolay ulaşım için adreslere kısayol tanımı konulması.
Karakter Tabanlı Ortam
Ekranda sadece karakterlerin görüntülenebildişi ortam.
Kişisel Bilgisayar (Personal Computer – PC)
Üzerinde bulunan kaynakların tek bir kullanıcı tarafından kullanılmasına olanak sağlayan bilgisayar.
Kullanıcı Kodu (Username/Login Name)
Çok kullanıcılı sistemler üzerinde kullanıcıya özel ayrılmış disk alanın? kullanabilmek için gerekli adlandırma. Kullanıcılara; sisteme başlanırken gerçekten sistemin kullanıcıs? olup olmadığını kontrol edebilmek için bir kullanıcı kodu ve şifre verilir.
Liste Sunumcusu (Listserv, Listproc vb.)
Elektronik Tartışma Listesi servisini veren sisteme verilen ad.
Login/Logon (Sisteme Giriş)
Bir sisteme uzaktan erişimle (Telnet) kullanıcı kodu ve şifre bilgilerinin girilerek başlantı kurulması.
Logout/Logoff (Sistemden Ç?k??)
Bir sisteme uzaktan erişimle (Telnet) sağlanan başlantının kesilmesi.
Lynx
Karakter tabanlı WWW istemcisi olarak kullanılan programdan biri.
Modem
Telefon ağlarını kullanarak Internet başlantısı sağlayabilmek için kullanılan cihaza verilen ad.
MultiMedya (multimedia)
Metin, grafik, ses, animasyon, video ve haberleğme teknolojilerine verilen genel ad.
Netscape Navigator/Communicator
Grafik tabanlı WWW istemcisi olarak kullanılan programlardan biri.
PPP (Point-to-Point Protocol)
Çevirimiçi A? başlantısı yaparken kullanılan seri iletiğim protokollerinden biri.
Protokol (Protocol)
Bilgisayarların birbirleri ile konuşurken nasıl davranacaklarını belirleyen kurallar seti. Protokol tanımları, elektronik verinin ne şekilde transfer edileceğini belirler. Bu şekilde pek çok çeşit yazılım ve donanım arasında anlaşma sağlanmış olur.
Seri İletiğim Protokolü (Serial Communication Protocol)
Sinyallerin (verilen) telefon hattı üzerinden iletilmesine olanak veren, özellikle bir bilgisayar ve bir modem arasında veri transferi için kullanılan protokole verilen addır.
Sunumcu (Server)
İstemci bilgisayarların istekleri doğrultusunda istenen bilgiyi gönderen program veya bilgisayara verilen genel ad.
şifre (Password)
Kullanıcı kodunun güvenlişi için kullanılan gizli bilgi. Böylece kullanıcı kodunun yalnızca şifreyi bilen kişiler tarafından kullanılması sağlanmış olur.
TCP/IP (Transmission Control Protokol/Internet Protocol)
Internet’e bağlı bilgisayarların (model ve marka başımlılığı olmaksızın) haberleğebilmeleri için kullanılan standart protokole verilen ad. Internet üzerinde kullanılan dişer protokollerde bu protokol üzerinde çalışmaktadır.
URL (Uniform Resource Locator)
WWW sayfalarının adreslerine verilen ad. Bu adres, istemci programın sunumcuya başlanabilmesi için gereklidir.
Uzaktan Erişim (Telnet)
Internet üzerindeki herhangi bir bilgisayara uzaktan erişim ile başlanarak o sistemi kullanma. Bu işlem Telnet programı kullanılarak gerçekleştirilir.
WWW (World-Wide Web)
Başlar aracılığı ile birbirine geçiş sağlayan dokümanları görüntülemek için kullanılan arayüz programı. HTTP protokolünü kullanarak çalışmaktadır.
WWW Sitesi (WWW Site)
WWW istemcisi kullanılarak başlanılan WWW sayfalarına verilen genel ad.
WWW Tarayıcıları (Search Engines)
Dünya üzerinde bulunan tüm WWW alanlarını endeksleyerek ve kullanıcının tarama yapmasına olanak sağlayan programlar.
7.1 ELEKTRONİK TARTI?MA LİSTESİ
Elektronik Mektup göndermeyi öğrendişimize göre, Internet üzerindeki dişer kullanıcılarla ilgi duyduğumuz konular hakkında tartışabiliriz. Elektronik Tartışma Listesi; belli bir konuyu elektronik mektup aracılığı ile tartışmak üzere bir araya gelmiş Internet kullanıcıları topluluklarıdır. Elektronik Tartışma Listesi’nde bulunan kullanıcılara Liste Üyesi adı verilir. Bir üyenin listeye gönderdişi elektronik mektup, Liste Sunumcusu tarafından listenin tüm üyelerine daşıtılır ve bu şekilde iletiğim sağlanır.
Buradaki amaç; benzer ilgi alanları olan kullanıcıların bilgilerini ve fikirlerini paylaşması, problemlere birlikte çözüm aranması olarak kısaca özetlenebilir.
7.3 HABER GRUPLARI
| Haber Grupları (Netnews) elektronik ilan tahtası benzeri bir mesaj paylaşma sistemidir. Internet kullanıcıları bu ortama sorularını, mesajlarını, ilanlarını bırakırlar veya değişik konularda tartışma olanaşı bulurlar. |
Bu ortama gönderilen mesajlar Haber Grupları adı verilen gruplar altında toplanır. Konularına göre ayrılmış olan bu gruplara – eğer servisi veren sunumcu elektronik mektup gönderilmesine izin veriyor ise – dünya üzerinde Internet’e bağlı bütün kullanıcılar tarafından mesaj gönderilebilir ve gönderilmiş mesajlar okunabilir. Haber Gruplarına başlanabilmek için; bu servisi veren herhangi bir sunumcunun adresini girmemiz gerekir.
Haber grupları ilgi odaklarına göre ayrılmışlardır. Alt alta dizinlerden oluŞurlar. Bu dizinlere hiyerarıi adı verilmektedir. Ana dizinlerden bazı örnekler aşağıda verilmiştir.
|
Örneğin; ODTÜ’nün Haber Grupları servisine ulaşabilmek için WWW ile news:news.metu.edu.tr URL adresine başlanmamız yeterli olacaktır.
SORULAR – 7
Bu bölümde 5 soru bulunmaktadır. Lütfen her soru için doğru veya yanlış seçeneklerinden birini işaretleyiniz ve tüm soruları bitirdişinizde Gönder tuşunu tıklayınız.
