paralimpik oyunlar

PARALİMPİK OYUNLAR

Roma Olimpiyat oyunlarının ardından 1. Özürlüler Olimpiyatı (Paralimpik Oyunlar) gerçekleştirilmiştir ve 21 ülkeden 400 sporcu, 300 idarecinin katılımıyla Roma Olimpiyat Stadında oyunlar başarıyla tamamlanmıştır.Bu başlangıç, tüm dünyaya özürlü sporcuların da sağlam kişiler gibi mücadele edebileceğini gösteren bir örnek olmuş ve bu etkinlişin çok geniş kitlelere duyurulmasın? sağlamıştır.
Aynı yıl yine Dr.Guttmann’ın önderlişinde, Britanya Özürlü Sporları Birlişi(B.S.A.D) kurulmuş ve her yıl çeşitli spor dallarında, belli tarihlerde organizasyonlar yapılması karara başlanmıştır.
1964 Tokyo Olimpiyat Oyunlarının hemen ardından yapılan 2. Özürlüler Olimpiyatında, Japonya’nın uzaklık dezavantajına karşılık 23 ülkeden 335 özürlü sporcu oyunlara katılmıştır.Japon Veliaht Prensi tarafından açılış? yapılan oyunlara Japon Hükümeti ve halk çok yakın ilgi göstermiş ve İmparatorluk ailesinin de dahil olduğu 100 000 kişiden fazla insan oyunları yakından izlemiştir.Bu oyunların kamu oyundaki etkisi o denli fazla olmuştur ki, hemen 6 ay sonra özürlü kişilerin eğitimi için çok büyük merkezler kurulmaya başlanmıştır.
Japon Sun Industries adı altında geliştirilen bu tür merkezlerde özürlüler hem ikamet, hem de çalışma olanaşı bulabilmekte ve her türlü gereksinimleri karşılanmkatadır.
1968 Olimpiyat Oyunları Mexico City’de olmasına rağmen Özürlüler Olimpiyatın? aynı yerde yapmak mümkün olmayınca İsrail talip olmuş ve 28 ülkeden 750 sporcu ve 300 idarecinin katılmasıyla oyunlar Tel Aviv kentinde gerçekleştirilmiştir.
Aynı yıl Dr. Guttmann’ın önerisiyle, Stoke Mandeville’de özürlüler için çok büyük mimari engellerin mevcut olmasıdır.Ayrıca dişer statlarda özürlüler için çok kısıtlı bir antrenman veya yarışma zamanının ayrılması ve çalışmaların çoğu kez aksamasıdır.Bu gerçeklerin yeterli derecede onay ve kabul görmesiyle başlatılan kampanya sonucunda Stoke Mandeville stadyumu, kapalı yüzme havuzu ve dişer spor tesisleri, bir yıl gibi çok kısa süre içinde tamamlanmış ve 2 AŞustos 1969 tarihinde Kraliçe Elizabeth tarafından açılarak 29 ülkeden 450 sporcunun katıldığı 1969 Uluslararası Oyunlarına ev sahiplişi yapmıştır.
Bu tesislerin kullanımı yalnız özürlülerle sınırlı tutulmamıştır.Sağlamlarla özürlüler arasındaki diyalogun gelişmesi ve olimpik ideale birlikte yaklaşabilmek amacıyla, başta öğrenci-sporcular olmak üzere, dişer sporcuların da tesislerden yararlanmasına izin verilmiş ve böylece özürlülerin, sağlam kişilerle bütünleğmesine katkıda bulunmak amaçlanmıştır.Özel spor tesisleri yapılmasının bir başka yönden daha yararlı olduğu anlaşılmıştır; zira o tarihten sonra inşa edilen stadyumların ve dişer spor tesislerinin pek çoşunda, özürlüler için mimari engellerin olabildişince azalmasına dikkat edilmiştir.
Stoke Mandeville spor tesislerinde özellikle Şubat-Ekim dönemi içerisinde çok yoğun sportif etkinlikler gerçekleştirilmektedir.Başta paraplejik spor kulüpleri olmak üzere, çeşitli takımlar bu tesislere gelmekte ve eğitimlerini sürdürmektedir.Ayrıca çevresel hastanelerdeki zihinsel özürlü sporcular da haftada iki kez gelerek yüzme salonunda çalışabilmektedir.Bu tesislerde çok küçük yaştan itibaren özürlülerin spor eğitimine önem verilmekte ve haftada üç gün bedensel ve zihinsel sakatlıkları olan 5 yağından küçük sporcu adayları stadyumda çalışmalarını sürdürmektedir.Ek olarak, ya?lı sporcularda tesislerden yararlanmakta ve her on beğ günde bir antrenman ya da müsabaka tarzında sportif etkinliklerde bulunmaktadır.
1972 Münih Olimpiyat Oyunlarının başlangıcından önce 44 ülkeden 1000 sporcu ve 400 yöneticinin katılımıyla, Heidelberg’de Özürlüler Oyunları yapılmıştır.Bu oyunlara, katılmak için çok daha fazla sayıda sporcu müracaat etmiş olmasına karşın, kalacak yer sorununun çözülememesi, sporcu sayısında kısıtlamaya neden olmuştur.Heidelberg Özürlüler Olimpiyat Oyunları, büyük coşku ve sevinç içerisinde tamamlanmış, çok iyi dereceler elde edilmiş ve pek çok branıta dünya rekoru kırılmıştır.
Bu coşku ve heyecan fırtınası hatırlanacaşı gibi, kısa süre sonra başlayan Münih Olimpiyat Oyunlarında yerini terör ve korkuya bırakmış, meydana gelen olaylarda çok sayıda sporcu yaşamın? yitirmiştir.Tüm dünyayı ve bilhassa sporla ilgili kamu oyunu yasa boşan ve endişeye sevk eden olaylar, olimpik amacın ve heyecanın galip gelmesiyle aşılabilmiş ve sporcular büyük başarılara imzalarını atmışlardır.
1974 yılında Stoke Mandeville spor tesislerine, 6 kanallı bowling salonu eklenmiş ve böylece ya?lı sporcular daha zevkli spor yapabilme olanağına kavuşmuşlardır.Zaman zaman sağlam ve özürlü sporcular bir arada yarı?tırılarak, özürlü sporcuların sosyal entegrasyonunun gelişmesine olanak tanınmaktadır.1976 Olimpiyat oyunları Kanada’nın Montreal kentinde, Özürlüler Olimpiyatı ise Toronto’da yapılmıştır.Bu oyunlara 42 ülkeden toplam 2700 sporcu ve idareci katılmıştır.1980 Olimpiyatları Sovyetler Birlişinde(Moskova) yapılmasına karşın, özürlüler olimpiyatı aynı yıl Hollanda’da Arnhem’de yapılabilmiştir.Arnhem Oyunlarına 42 ülkeden toplam 2560 sporcu ve idareci katılmıştır.
1984 Los Angeles Olimpiyat Oyunlarının ardından, aynı yıl iki ayrı yerde/New York ve Stoke Mandeville) özürlüler olimpiyatı gerçekleştirilmiştir.New York oyunlarına 45 ülkeden 2500 sporcu ve idareci.Stoke Mandeville Oyunlarına ise 41 ülkeden 1500 sporcu ve idareci katılmıştır.1988 Seul olimpiyat oyunlarının ardından özürlüler olimpiyatında katılan ülke ve sporcu sayısında büyük bir artı? gerçekleşmiş ve bu oyunlar 62 ülkeden 4200 sporcunun katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
1992 Barcelona Olimpiyat Oyunlarının ardından 3-14 Eylül 1992 tarihinde yine Barcelona’da yapılan IX. Özürlüler Olimpiyatı ya da dişer ardıyla Paralimpik oyunlarda artı? trendi devam etmiş ve 85 ülkeden 4000 sporcu ve idareci katılmıştır.IX. Paralimpik oyunların ülkemiz açısından önemi, ilk kez katılımın gerçekleşmiş olmasıdır.1 sporcu ve 2 idareciden oluşan takımımız Türk Spor tarihinde ilk kez Paralimpik oyunlara katılarak ülkemizi temsil etmiştir.1996 yılında Atlanta’da yapılan X. Paralimpik oyunlara 104 ülkeden 3310 dolayında sporcu ve 1600 idareci katılmıştır.Uluslar arası Olimpiyat Komitesi(IOC) ve Uluslar arası Paralimpik Komitesi(IPC)’nin Atlanta Paralimpic Oyunları Komitesi(APOC)’yle birlikte aldığı karar uyarınca, oyunlara katılacak sporcu ve idareci sayısına cidid kısıtlamalar getirilmiştir.Bundan sonraki organizasyonlarda da uygulanacak bu kısıtlama programına göre Paralimpik oyunlara daha önceki Dünya veya K?ta Şampiyonalarında elde ettikleri derecelere göre belirlenecek kota sayısı kadar sporcu katılabilecektir.Böylece olimpiyat oyunlarındaki yarışmaların üst düzeydeki elit sporcular arasında cereyan etmesi ve ülkelerin uluslar arası dişer organizasyonlara daha sık katılmalarının teğviki amaçlanmıştır.
Atlanta paralimpik oyunlarında ilk kez ‘Kültürel Paralimpiat’ adıyla bir kültürel ve sanat festivali de düzenlenmiştir.ÇoşunluŞu Georgia eyaletinden gelen pek çok sanatç? bu organizasyonda ürünlerini veya gösterilerini sergileme olanaşı bulmuşlardır.Böylece özürlü sanatçılar da ilk kez bu çapta büyük bir organizasyonu gerçekleştirebilmiştir.
16-25 AŞustos 1996 tarihleri arasında yapılan Atlanta X. Paralimpik oyunlarında, Şu branılarda mücadele edilmiştir:

? Atletizm
? Binicilik
? Bisiklet
? Yüzme
? Okçuluk
? Basketbol
? Boccai
? Eskrim
? Futbol
? Golbol
? Judo
? Çim bowlingi
? Halter
? Raketbol
? Atıcılık
? Masa tenisi
? Voleybol (oturarak ve ayakta)
? Yatçılık

Bu branılar içerisinde yüzme, atletizm, bisiklet ve binicilik sporlarında “kota” tespitine göre sporcu katılımına izin verilmektedir. Geri kalan 13 branıta ise nitelendirme (qualification) sistemine göre belirtilecek üst düzey sporcuların katılımına fırsat tanınmaktadır.
Dişer taraftan 1993 yılında Fransa’nın Nantas kentinde yapılan Akdeniz Oyunlarında, ilk kez özürlü sporculara dişer branılar arasında yer verilmiş ve yüzme dalında kazanılan madalyalar ülkelerin toplam madalya sayısına eklenmiştir. 1997 yılında İtalya’da yapılan Akdeniz Oyunlarında da aynı uygulamaya devam edilmesi karalaştırılmıştır.
Yukarıda sıraladığımız sporlar “ yaz oyunları” olarak nitelenen sporlardır. Dört yılda bir, k?? sporlarını kapsayan Paralimpik Oyunlar da yapılmaktadır. K?? Paralimpik Oyunlarında yer alan branılar ise şunlardır.

? Alp kayaşı
? Kuzey kayaşı
? Biatlon
? Buz pateni hız yarığı
? Buz hokeyi