Kan Grupları

Kana kırmızı rengini veren alyuvarlar, üzerlerinde taşıdıkları özel kan proteinleri etkisiyle de kan gruplarının oluşmasını sağlar. Bu özel proteinler 3 çeşittir. A, B ve Rh proteinleri alyuvarlarda bulunup bulunmamalarına göre çok sayıda kan grubu oluşur.

· A grubu : Alyuvarların yapısında A proteinleri bulunur.

· B grubu : Alyuvarların yapısında B proteinleri bulunur.

· AB grubu : Alyuvarların yapısında hem A hem de B proteinleri karışık olarak bulunur.

· O grubu : Alyuvarların yapısında A ve B proteinleri bulunmaz.

· Rh (+) grubu : Alyuvarların yapısında Rh proteinleri bulunur.

· Rh (-) grubu : Alyuvarların yapısında Rh proteinleri bulunmaz.

Bağışıklık mekanizmasının bir ürünü olan bazı özel antikorlar (çökeltici madde) da kanda bulunabilir. Bunlarında 3 çeşidi vardır. A antikoru, B antikoru ve Rh antikorudur.

Hiçbir kanın yapısında aynı isimli protein ve antikorlar yan yana bulunmazlar Çünkü aynı isimli protein ve antikorlar karşılıklı etkileşecek olurlarsa birbirlerini tutarak katılaşır ve çökelirler.

Bu nedenle ;

Not : A proteini + A antikoru çökelir.

B proteini + B antikoru çökelir.

Rh proteini + Rh antikoru çökelir.

A grubunda    →   B antikoru

B grubunda    →   A antikoru

0 grubunda    →   A ve B antikorları

Rh(-)  grubunda    →   Rh antikoru bulunur.

Rh(+)  grubunda   →   Rh antikoru bulunmaz.

AB grubunda → A ve B antikoru bulunmaz.

Kan alış verişlerinin yapılabilmesi için alan ve veren kişilerin kan proteinleri ile antikorlarına bakılır. Buna göre de her grup kendisinden kan alabilir.

Not : AB0 sisteminde 0 grubu genel verici, AB ise genel alıcı olarak adlandırılır.

KAN GRUPLARI
Alyuvar , plazmadaki proteinlere göre belirlenir.
Alyuvardaki protein —>antijen
Plazmadaki protein —>antikor
Alyuvardaki özel protein —>Rh

Kan alış verişlerinde ;Her grup kendi grubundan kan alır.Her faktör kendi faktöründen kan alır. Kendi kan grubundan ve kendi faktöründen kan bulunmazsa aşağıdaki çizelgedeki gibi kan alış verişi yapılır.