Mitoloji Terimleri Sözlüğü – D-

Dada :

Namusu uğruna kendini öldüren efsanevi Girit’li bir kadın.

Daedalion :

Sabah yıldızı Eoshoros’un oğlu savaşa ve ava çok düşkündü. Kızının ölümünden sonra çektiği acıya üzülen Tanrı Apollon bu üzüntülü babayı bir akbabaya çevirdi.

Dagda:

Jüpiter ile aynı konum ve güçte bulunan İrlanda Tanrısı . Tanrıların anası ve yöneticisidir. Çocukları brighid ve oenghus’tur. Jüpiter gezegeniyle özleştirilirdi. Gökyüzünde göründüğü zaman ekinlerin ve hasatın verimli geçeceğine inanılırdı .

Daimon :

İlahi bir kudret taşıdığına inanılan adeta Tanrılaşmış insanlara verilen ad.

Daimos :

Ares’in yardımcısı, korku.

Dairesel tutulma:

Ay’ın Dünya’ya olan uzaklığı nedeniyle Güneş’i tam olarak kapatamadığı Güneş tutulması tipi. Ay’ın etrafında Güneş ışığından bir halka görünür

Daktylos :

ida dağında oturan ve madenleri işleyen becerikli cinler. Bu cinleri Rhea doğurmuştur.

Dalga boyu :

Bir dalganın iki tepesi ya da iki çukuru arasındaki uzaklık.

Damaster :

Poseidon’un oğlu.

Dammaneus :

Daktylos’lardan biri.

Danae :

Argos kralı Akrisios’un kızı.

Danaidler :

Danaos’un elli kızına verilen ad.

Danaos :

Belos’un iki oğlundan biri, farklı farklı kadınlardan elli kızı olmuştu.

Daphne :

Apollon’un aşık olduğu peri kızı, defne ağacına çevrildi.

Daphnis :

Çoban şiirlerinin mucidi, sicilyalı bir çoban.

Dardanos :

Zeus’un oğlu, Troia kalesini o inşa etti. Çanakkale boğazı eski adını ondan almış.

Dashalar :

Hint Astrolojisindeki gezegen periyotları .

Dedalos :

Yunanlılarca heykeltraşlığın ve mimarinin piri sayılan efsanevi bir sanatkar.

Değişken:

Üç nitelikten biridir. İkizler, Başak, Yay ve Balık bu gruptandır.

Deimos :

Korku anlamına gelen Deimos, Ares’in en yakın arkadaşıdır.

Deioneus :

Dia’nın babası iksiyon onu kızgın kömür dolu bir hendeğe atıp yamıştı.

Deiphobos :

Priamos’un oğlu, Hector’un kardeşi.

Dejanıra :

Herakles’in karısı.

Dejenere gaz :

Özellikleri kuantum mekaniğiyle açıklanabilen katı gibi davranan süper sıkıştırılmış gaz, dejenere gazın basıncı sıcaklığa bağlı değildir.

Dekan:

Astrolojik bir kavramdır . 360 derecelik burç sistemi 10 derecelik 36 bölüme ayrılır. Her burç üç dekandan oluşur . Her dekayı bir gezegenin yönettiği düşünülmektedir. Dekanlarda 2,5 derecelik 4 dekaya bölünmektedir .

Deklinasyon :

Kuzey kutbu ile pusulanın kuzey yönü arasındaki açı, bir cismin dikey pozisyonu, enlem çizgilerinin gökyüzüne izdüşümü.

Dekster:

Sözlük anlamı sağ kolda demektir. Bir gezegenin diğer bir gezegene yapmış olduğu açının yönünü gösteren bir terimdir .

Delos :

Yüzen bir ada iken Artemis ve Apollon’ un doğumu için Zeus onu denizin üzerinde sabit bir ada haline getirdi.

Delphoi :

Gelecek olaylardan haber verme yeri, kehanet tapınağı.

Demeter :

Toprak ve ürün Tanrıçası.

Demodike :

Kretheus’un karısı, Phriksos’un kaynanası.

Demodokos :

Gözleri kör bir halk şairi. Şiirleri ile efsaneleşmiştir.

Demophon :

Theseus ile Phedra’nın oğlu. Elpeor ile Troia savaşına katıldı.

Deniz feneri modeli:

Pulsar’ların titreşimini tarif eden bir model. Hızlı dönen bir nötron yıldızı manyetik alanından dar bir ışık ışını üretir ve eğer manyetik kutbu Dünya ile hizalıysa bu ışık ışını bizi bir deniz fenerinden geliyormuşçasına periyodik olarak tarar.

Denklik prensibi:

Sabit çekim alanındaki sabit ivme. Bu prensip Genel Rölativite’nin bir sonucudur

Descendant:

Alçalan burç ufuk noktası ile batıdaki en uzak kesişme noktası . Astrolojide birinci evin karşında bulunur. 7 evin başlangıç çizgisi alçalan burç tarafından yönetilir .

Despoina :

Demeter’in Posidon’dan olan kızı Persophene’in bir diğer adı.

Deukalion :

Prometheus ile Klymene’nin oğlu, Pyrrha’nın kocası. Tufan da sağ kalanlardan.

Dev moleküler bulut:

Moleküllerin oluşması için yeterli soğuklukta büyük, yoğun gaz bulutu (biraz toz ile birlikte) tipik bir dev molekül bulutunda bir kaç yüz bin ile bir kaç yüz milyon Güneş kütlesi kadar madde bulunur, içinde yıldızlar meydana gelir.

Devamlı spektrum :

Tüm dalga boylarında (tam dolu gökkuşağı) enerji olan spektruma denir . (bkz . termal spektrum)

Dharma :

Değişmeyen yasa . Ruh dünyaya gelmeden önce belirli görevler alır. Bu görevlerin niteliği yaşam planı içinde asla değişmez. Ona karmanın emrettiği ve ya yapmakla yükümlü olduğu şeydir .

Dhatu:

Hnt Astrolojisinde dört elemente verilen isim .

Diana :

Artemis’in latince adı.

Dido :

Karthaca kraliçesi, Aineas’ı sevmişti karşılık alamayınca kendini öldürdü.

Didyme :

Brankhid’lerin kahinlik tapınağı

Diferansiyel dönme :

Bir gökcisminin, yüzeyinde farklı enlemlerin ve içinde farklı katmanların farklı hızla dönmesi.

Dik açıklık :

Deklinasyon; Gökyüzünde bir noktanın gök ekvatorundan açısal uzaklığı.

Dike :

Zeus ile Themis’in kızı. Adalet sembolü.

Dikine hız :

Çapsal hız; bakınız radyal hız.

Diktynna :

Giritte Artemis’in yerini tutan iki Tanrıçadan biri.

Diktys :

Seriphos adasında yaşayan bir balıkçı. Perseus ve annesi Danae’yi bulmuştu.

Dimoedes :

Arezen’in kardeşiydi ve onun kızı Euopis ile evlenmişti ancak Euopis onu kendi kardeşi ile aldatıyordu. Durum ortaya çıkınca Euopis kendini öldürdü. Diometes daha sonra sahilde genç bir kadın cesedi buldu ve buna aşık oldu. Ceset çürümeye başlayana kadar onu sakladı daha sonra muhteşem bir törenle defnetti ama bu anlamsız aşkı içinden söküp atamadı ve mezarın başında kendini öldürdü.

Dione :

Okeanos’un kızı

Dionysos :

Şarap Tanrısı

Dioskur’lar :

Zeus’un oğullarından Kastor ile Polydenkes’e verilen ad. Anneleri Leda idi. iki kardeş gemicilere yol gösterir tehlikeli anlarda yardımlarına koşarlardı.

Direkt:

Bir gezegenin burçtan burca giderken ileri doğru hareket etmesi.

Dirke :

Epopeus’un karısı

Dış Gezegen
( SUPERIOR PLANET ):

Yörüngesi, dünya yörüngesinin dışında kalan gezegen.

Dış gezegenler :

Yörüngesi yer yörüngesinin dışında kalan gezegenler.
(Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün, Plüto)

Dış kavuşum :

Bir dış gezegenin ve Yerin, Güneş’in iki yanında bir doğrultuya gelmesi. Gezegenin uzanım açısının 180 derece olması durumu.

Dış Kavuşum Konumu:
( SUPERıOR CONJUNCTıON):

Dış gezegenler Yer – Güneş, gezegen olmak üzere bir doğrultuya gelmeleri.

Dişi ilke :

Astrolojide ay Venüs ve Neptün dişi olarak kabul edilmektedir. Çin Astrolojisindeki Yin toprak ve su elementi burçları da dişi ve pasif ilkeye sahip olarak tanınmaktadır .

Dişi ve Erkek gezegenler:

Uranüs, Satürn, Neptün, Jüpiter, Mars, Güneş ve Merkür erkek, Ay ve Venüs dişidir.

Dispozitör:

Haritadaki bir gezegen ışık veya bir harmonic özel noktanın yönetici gezegenine verilen isim . Örnegin Ay Oğlak burcunda ise ayın yöneticisi Oğlak burcunun yöneticisi Satürn olacaktır . Burada dispozitör gezegen Satürn’ dür .

Dodona :

Zeus tapınağı, Zeus bu tapınakta sorulan sorulara, dualara cevap verirdi.

Doğmayan yıldız :

Günlük hareketinde ufkun üstüne çıkmayan yıldız.

Doğu Evleri:

Onuncu ev ile dördüncü ev arasındaki evler. Bu evlerde bulunan gezegenler başarı verip kişiyi atılgan ve tutkulu yapar.

Doğu noktası :

Güneş diskinin merkezinin 21 Mart ve 23 Eylül’de ufuktan doğduğu nokta.

Doğu uzanımı :

Gökküresi üzerinde, Güneş’in doğusundaki bir gezegenin Güneş’e olan açısal uzaklığı.

Doğum Haritası (Horoscope):

Bir insanın doğduğu anda Güneş, Ay ve gezegenlerin gökyüzünde çizdikleri şekillerin Dünyadan görülüşü. Yıldız Haritası olarak da anılan doğum haritası doğum tarih, yer ve saatine göre çıkarılır. Bu harita insanın kişiliğini, yeteneklerini özelliklerini, gelecekteki durumunu ve başarı derecesini gösterir.

Dolanma dönemi:

Bir kez dolanma için gerekli zaman.

Dolanma:

Bir cismin, bir nokta ya da başka bir cisim çevresinde yaptığı yörünge hareketi.

Dolaykutupsal :

Bir cisim kutup noktalarına yeterince yakınlaştığında belli bir açı içinde gözlemcinin ufuk çizgisine göre ne yukarı ne de aşağıya hareket etmiyormuş gibi görünür

Dolion’lar :

Bugünkü Kapıdağda yaşayan bir halk.

Dolon :

Troia’lı bir genç. Çok hızlı koşardı, savaş sırasında casus olarak Yunanlıların arasına karıştı ancak yakalandı ve Diomedes tarafından öldürüldü.

Dolunay :

Uzanım açısının 180 derece olduğu Ay evresi. Görünen Ay yüzeyinin Güneş ışığıyla tamamen aydınlatıldığı evre.

Dönen(TROPIC):

Ay ya da Güneş’in görünen hareketle gelip geri döndüğü yer. Yaz dönencesi, kış dönencesi gibi. Yengeç ve Oğlak dönenceleri.

Dönence :

Tropik. Güneş’in görünen hareketinde dik açıklığın en büyük ve en küçük olduğu yerler. Güneş’in gün dönümü zamanlarında gökyüzünde bulunduğu yerler. Yaz dönencesi 21 Haziran’da, kış dönencesi 21 Aralık’ta olur.

Doopler etkisi:

Işık kaynağı gözlemciye göre veya gözlemci kaynağa göre uzaklaşıyor yada yaklaşıyor ise kaynaktan gelen ışınımın dalga boyu veya frekansındaki değişim. Bakınız kırmızıya kayma ve maviye kayma.

Doppler etkisi:

Gözlemciye göre hareket eden bir cismin dalga boyundaki belirgin değişiklik astronomide doppler etkisi tayf çizgilerindeki kaymalarda görülür.

Doris :

Okeanos ile Tethys’in kızı. Kardeşi Nereos ile evlendi. Ondan Nereid’ler diye bilinen elli kızı oldu.

Doros :

Apollon ile Phthie’nin oğlu.

Dörtlüler :

Zodyak’ın burçları özelliklerine göre belirli gruplarda toplanırlar. Her bir grupta dört burç olduğu için buna bu isim takılmıştır. Dörtlüler, Öncü, Sabit ve Değişken olmak üzere 3 ‘ e ayrılmaktadır.

Döteryum :

Hidrojenin bir izotopu

Drake Eşitliği:

Galaksideki gelişmiş uygarlıkların sayısını tahmin eden bir eşitlik.

Dryad’lar :

Ormanlarda yaşayan ağaç perileri. Hayatları ağaca bağlıydı. Ağaç çürüdüğü yada kesildiği zaman bunlarında hayatları son bulurdu.

Dryas :

Ares’in oğullarından biri.

Dryope :

Kral Dryops’un tek kızı. Oeta dağında babasının sürülerini otlatırdı. Apollon bu kıza gönül verdi ve yılan şekline girerek onunla birleşti. Kız bu olaydan kimseye haber vermedi. Andreamon ile evlendi ve bir oğlu oldu. Adını Amphissos koydular.

Dryops :

Apollon ile Dia’nın oğlu. Kızı Hermes ile birlikte olup Pan’ı doğurdu.

Düğüm çizgileri:

Bir gezegenin ya da Ay’ın yörüngesinin Dünya’nınki ile kesiştiği noktalar.

Düğüm noktası :

Yörünge hareketi yapan bir gökcismine ait yörüngenin ekliptiği veya yörünge merkezinden geçen ve bakış doğrultusuna dik olan düzlemi kestiği iki noktadan biri.

Düğümler çizgisi:

İniş ve çıkış düğümlerini birleştiren doğru.

Duran Yıldız
( FIXED STAR ):

Yörüngesindeki yıldızlara göre yer değiştirmeyen yıldız.

Durum denkliği:

Bir maddenin sıcaklığının, yoğunluğunun, basıncının birbirine
bağıllığı ile belirlenen halini tanımlar

Düşük gelgit:

On beş günde bir meydana gelen ve alçalma ile yükselmenin en az olduğu gelgit.

Düşüş ( FALL ) :

Bir gezegenin kendi yönettiği burcun karşıtı olan burçta yer alması nedeniyle güçsüzleşmesi.

Düzensiz galaksi:

Belirli bir yapısı olmayan galaksi, yıldızlar galaksi boyunca rasgele kümeler halinde dağılmış haldedir, birçok düzensiz galakside halen yıldızların oluşmakta olduğu büyük miktarlarda gaz ve toz bulunur.