Hipoglisemi

Hipoglisemi (kısaca “hipo”), kandaki şeker (glikoz) düzeyinin anormal derecede düşük olması demektir. Beyin sürekli olarak tek enerji kaynağı olan glikoz ikmaline bağımlı olduğundan, bu durum tehlikelidir. Genellikle, tedavi edilmemiş ya da yeterince kontrol altına alınmamış şeker hastalığı olanlarda görülmekle birlikte, sadece onlarla sınırlı değildir.

Sağlıklı insanlarda kan şekeri değerleri 70–110 mg/dl aralığında yer alır. Kandaki şeker seviyesi 60 mg/dl’nin altına düştüğünde çarpıntı, terleme, halsizlik gibi belirtiler oluşur. 50 mg/dl’nin altında ise bu belirtilere baş ağrısı, davranış değişiklikleri, konsantrasyon sorunları, bellek bozulması gibi sinir sistemi işaretleri de eklenir.

Tedavi edilmeyen hipoglisemi bilinç kaybına yol açabilir. Beyin, bilinç kaybedildiği sırada, enerji yokluğundan hasara uğrayabilir. Neyse ki, çoğu kişi, kandaki glikoz düzeyinin düşük olduğuna ilişkin bir çeşit uyarı alır ve böylece karbonhidrat açısından zengin gıda maddesi yemek ya da içmek için zamanları olur.

Şeker (glikoz) vücut için iyi bir yakıttır, beyin ve sinirler içinse tek enerji kaynağıdır. Sinir sistemi şekeri depolayamayacağından, kandan gelen sabit miktara bağımlıdır. Vücudumuz kandan alınan şeker seviyesinin her zaman doğru olduğundan emin olmak için, emniyet mekanizmalarıyla donatılmış bir kontrol sistemine bağlıdır. Pankreasta üretilen insülin ve glukagon hormonları, bu dengeyi sağlamada anahtar rol oynamaktadır.

Diyabeti olmayanlarda besinlerin emilimini takiben kan şeker düzeyi artar. Kan hücrelerinin ihtiyaç duyduğu şekerin hücre içine alınmasını sağlamak üzere insülin hormonu pankreastan salgılanıp kana verilir. İnsülinin görevi hem kasların bunu yakıt olarak yakmasını, hem de karaciğerin bunu depolamasını sağlamaktır.

Kan şeker seviyesi çok düşerse bu kez, glukagon hormonu görev üstlenir. Bu hormonun görevi, kan şeker seviyesini tekrar normal seviyesine yükseltmek için karaciğerin depoladığı şekerin bir kısmını salıvermesini sağlamaktır. Genellikle İnsülin ve glukagon, kan şeker seviyesini dengelemek için birlikte çalışırlar

BELİRTİLER

Hafif hipoglisemilerde kan şekeri düşmesine yanıt olarak vücudun adrenalin salgılaması artar ve çok sayıda belirti ortaya çıkar:

Titreme, Terleme, Halsizlik, Uykuya eğilim, Baş ağrısı, Açlık hissi, Çarpıntı, Nabız düzensizliği Konsantrasyon eksikliği, Sinirlilik, Saldırganlık, Konuşma güçlüğü, Koordinasyon bozukluğu, Bilinç karmaşası, Hayal görme, Tam bilinç kaybı, Kasılma nöbetleri.

Genellikle titreme, baygınlık ve çarpıntı vardır ve ayrıca bol terleme olabilir. Davranışlar çok kez mantıksız ve düzensiz olur ve sarhoşlukla karıştırılabilir.

NEDENLER

Diyabetlilerde, doğru kan glikoz düzeyinin sürdürülmesi, iğne ile alınan insülin miktarı ile yenen yemek miktarının dengelenmesi anlamına gelir. Hipoglisemi’nin en yaygın nedeni, nispeten fazla dozda insülin alınmasıdır. Alınan insülin dozu normalde alındığı kadar olsa dahi, alınan karbonhidrat miktarı azaltılırsa ya da sarf edilen güç nedeniyle vücut yakıtı normalden daha hızlı kullanırsa, hipoglisemi krizi oluşabilir.

Ağızdan alınan hipoglisemi ilaçları (diyabetlilerin sık sık kullandığı, kan glikoz seviyesini düşüren ilaçlar) da kandaki şeker düzeyini düşürebilir.

Hipoglisemi ayrıca, karaciğeri veya böbrekleri etkileyen bazı rahatsızlıkları olanlarda ya da pankreas veya tiroit bezi gibi endokrin sistemi bozuklukları olanlarda görülebilir.

TEŞHİS

Hipoglisemi krizi, kanda çok fazla şeker olması (hiperglisemi) ile karıştırılabilir. Emin değilseniz, söz konusu kişiye daima bisküvi ya da süt gibi biraz şeker içeren besin maddeleri verin. Kişinin bilinci tamamen yerinde olduğu sürece, zarar vermez.

Bu tür durumlar, kişinin kan şekeri düzeyinin kontrol edilmesiyle teyit edilebilir.

TEDAVİ

Derhal yapılacak tedavi şeker içeren yiyecek yemek veya içecek içmektir. Ardından, bisküvi ya da sandviç gibi, etki süresi daha uzun olan karbonhidratlı yiyecekler yenmelidir. Bu, genellikle krizi sona erdirir. Diyabeti olanlar daima beraberlerinde bu tür yiyecekler taşımalıdırlar.

Acil durumlarda, özellikle kişi kendinde olmayıp HİÇBİR yiyecek veya içecek verilmemeli ise, iğne ile glukagon hormonu verilebilir.

KOMPLİKASYONLAR

Hipoglisemi krizinin kendisi vücut için tehlikeli olmamakla birlikte, boğulma riski nedeniyle, bilinç kaybı tehlikelidir. Dolayısıyla, derhal şekerli bir şey yiyerek ya da içerek hipoglisemi krizini durdurmak önemlidir.

Alkol, vücudun glikozu serbest bırakma kapasitesini etkileyebilir. Diyabetlilerin günde 2-3 kadehten fazla alkol içmemeleri ve alkol içtikten sonra çerez yemeleri tavsiye edilir.

HİPOGLİSEMİNİN ÖNLENMESİ

Hipoglisemi krizinden kaçınmanın en güvenli yolları, kandaki şeker düzeyini düzenli aralıklarla kontrol etmek ve başlangıç belirtilerini anlayabilmektir. Diyabeti (şeker hastalığı) olan çocukların anne-babaları, belirtilerini çabukça anlarlar. Yine de çocuklar, belirtilerin başladığını kendileri anladıkları zaman kullanmak üzere daima çikolatalı bisküvi taşımak için teşvik edilmelidir. Yetişkinler de yanlarında şeker içeren yiyecek ve içecekleri bulundurmalıdırlar.

kaynak: http://www.taylankumeli.com/basin_detay.asp?menu_id=5&id=256