Kauçuk Terimleri Sözlüğü
Kauçuk üretimi ve kauçuk malzemeler ile ilgili terimlerin anlamları.
Activator / Aktifleştirici : Akselatör sistemini aktive etmek için kauçuk karışımına katılan maddelerdir.
Ageing / Yaşlanma : Vulkanize olmuş kauçuğun kullanıldığı servis ortamında veya labaratuar şartlarında fiziksel veya kimyasal özelliklerinde meydana gelelen bozulma.
Aniline Point / Anilin Noktası : Proses yağlarının aromatikliğinin test yolu ile ölçümü.
Antidegradent / Koruyucu Katkı Maddesi : Vulkanize omuş kauçuğun kullanıldığı servis ortamında bozulmasını önlemek veya geciktirmek amacıyla karışıma katılan maddeler.
Antioxidant / Yaşlanma Önleyiciler : Oksijen, ısı ve ışık gibi vulkanize olmul kauçuğun bozulmasına sebep olan etkileri önlemek amacı ile karışıma katılan maddeler.
Antiozonant / Antiozonat : Dinamik veya statik olarak ve ozon tesiri altında çalışan lastik parçada meydana gelebilecek çatlamaları önlemek veya geciktirmek amacı ile karışıma katılan maddeler.
Blister / Kabarcık : Vulkanize olamamış yarı mamulün veya vulkanize olmuş kauçuk parçanın içerisinde hapsolmuş hava ve gaz boşlukları.
Bloom / Kusma : Vulkanize olmuş ya da olmamış kauçuk parçanın yüzeyinde meydana gelen, karışıma katılan maddelerin difüzyon yoluyla sebep olduğu kusma olayı.
Blowing Agent / Şişirici : Gözenekli ve sünger yapı elde etmek amacı ile kauçuk karışıma katılan organik veya inorganik esaslı maddeler.
Bonding Agent / Yapıştırma Maddesi : Kauçuğun metale yapıştırılması amacıyla kullanılan maddeler veya maddelerin karışımı.
Co-Agent / Koajan : Peroksitli pişme sistemlerinde çapraz bağlanmayı arttıran monomer veya monomerik sistemler.
Compound / Karışım : kauçuğa katılan ve değişik katkı maddelerinde oluşan ve genellikle vulkanize olmamış durumdaki karışım ve stok halidir.
Compression Set / Kalıcı Deformasyon : Deforme edici kuvvet altında tutulan kauçuk test parçasının, bu kuvvet kaldırıldıktan sonra orjinal haline göre gösterdiği değişikliğin ölçüsü.
Continious Vulcanization / Sürekli Vulkanizasyon : Şekillendirilmiş kauçuk karışımının sürekli vulkanizasyon yöntemi ile pişirilme sistemi.
Co-Polimer / Kopolimer : Polimerin iki veya daha fazla monomerden oluşması.
Dusting Agent / Tozlama Maddesi : Şekillendirilmiş yada şekillendirilmemiş kauçuk karışımının yapışmasını ölemek amacıyla yüzeyine sürülen toz veya sıvı maddeler.
Elastomer / Elastomer : Oda sıcaklığında orjinal boyunun en az iki misline uzatılabilen ve bu uzamayı temin eden kuvvet ortadan kaldırıldığında hemen hemen orjinal boyuna dönebilen polimerik maddeler.
Fatique / Yorulma : Devamlı tatbik edilen ve tekrarlanan gerilim sonucu oluşan moleküler zayıflama ve yorulma
Flash / Çapak : Kalıplama işlemi sırasında, kalıplanmış mamulün yüzeyinden dışarı çıkan fazla atık madde.
Filler / Dolgu Maddesi : Karışımın fiyatını ucuzlatmak ve prosesi kolaylaştırmak amacıyla karışıma katılan doldurucu maddeler.
Glass Transition Temperature / Camsı Geçiş Sıcaklığı : Polimerin soğutulduğunda şeklini değiştirmediği sert ve kırılgan olduğu sıcaklık.
Loading / Yükleme : Kauçuğa katılan katkı maddelerinin cinsi ve miktarı.
Mastication / Mastikasyon : Kauçuğun ezilerek yumuşatılması ve dolgu maddelerini kolayca bünyesine alabilir hale gelmesi.
Nonstaining / Leke Vermeyen : Bir arada bulunduğu maddelerin rengini bozmayan ve leke bırakmayan antioksidant ve hızlandırıcılar.
Optimum Vulcanization / Optimum Vulkanizasyon: Oldukça yüksek çapraz bağlanmanın ve fiziksel özellikler için en uygun değerlerin oluştuğu vulkanizasyon zamanıdır.
Peptization / Peptizasyon : Kauçuğun kimyasal yolla yumuşatılma işlemi.
Peptizing Agent / Peptizer : Peptizasyonu sağlayan kimyasal maddeler.
P.H.R. (Per Hundred Rubber) : Yüz kısım kauçuk için gerekli olan miktar.
Polymer / Polimer : Monomer adı verilen küçük molleküllerin kovalent bağlarla oluşturdukları çok büyük moleküller.
Reclaimed Rubber / Rejenere Kauçuk : Vulkanize edilmiş kauçuğun vulkanize edilip yeniden kullanılır hale gelmesi işlemi.
Reinforcing Agent / Güçlendirici Maddeler : Kauçuk Karışımına Katıldığında fiziksel ve mekanik özellikleri güçlendiren ince kuru toz maddeler.
Retarder / Geciktirici : Proses sırasında yanma riskini ortadan kaldırmak amacı ile karışıma katılan katkı maddeleri.
Reversion / Geriye Dönüş : Uzatılmış Vulkanizasyon sırasında bazı kauçukların fiziksel özelliklerinde meydana gelen bozulma.
Scorch / Yanma : Kauçuk Karışımının ön vulkanizasyon, diğer bir ifade ile erken pişme hali.
Stabilizers / Stabilizatör : Vulkanizasyon öncesi kauçuğa konulan koruyucu kimyasallardır.
Softener / Yumuşatıcı : Kauçuğun Karışımını plastikleştirerek işlenmesini kolaylaştıran ve yumuşatan maddeler.
Swelling / Hacim Şişmesi : Sıvı içerisine daldırılmış kauçuk mamulde meydana gelen hacim değişmesi
Thermoplastics / Termo plastik maddeler : Isıtıldığı zaman yumuşayan ve şekillendirilen, soğutulduğunda sertleşen ve bu işlemlerin defalarca tekrarlanabildiği malzemeler.
Under Vulkanization : Vulkanizasyon başlangıcı ile optimum vulkanizasyonarasındaki pişme durumu.
Viscosity / Viskozite : Malzemenin akmaya karşı göstermiş olduğu direnç.
Vulcanization / Vulkanizasyon : Plastik haldeki kauçuk karışımınının, dışarıdan tatbik edilen bir enerji ile elastik hale dönüşme işlemidir
A
ASTM: 1- Amerikan Malzeme ve Test Derneği (American Society for Testing and Materials). 2- 1 akrilat ve az sayıda çapraz bağlı monomerden oluşmuş bir kopolimer.
ABRASION RESISTANCE: Aşınma dayanımı. Bir malzemenin sürtünme neticesinde, yüzeyden parçacık kaybına karşı dayanımı.
ABRASION RESISTANCE INDEX: Aşınma Dayanımı İndeksi. Vulkanize bir kauçuk parçanın aynı koşullar için belirlenmiş standartlara göre aşınma dayanımının ölçüsü.
ACCELERATED AGING: Hızlandırılmış yaşlanma. Doğal zaman akışının ve kullanım sürecinin etkilerini oluşturabilmek ve ölçebilmek için geliştirilmiş bir metot.
ACCELERATOR: Hızlandırıcı. Elastomer karışımlarının vulkanizasyonunu hızlandırmak için küçük miktarlarda kullanılan bir kimyasal.
ACRYLATE RUBBER: Akrilat Kauçuk. Akrilat esterlerden oluşan elastomerlerin genel adı.
ACRYLIC RUBBER: Akrilik Kauçuk.
ACTIVATOR: Aktivatör. Elastomer karışımlarda kullanılan akselatörlerin etkinliğini arttırmak için küçük miktarlarda kullanılan bir kimyasal.
ADHESION: Yapışma. Yüzeysel kuvvetlerin etkisiyle iki yüzeyin birbirine tutunma durumu. Bu durum moleküler kuvvetlerle, kilitlenme hareketiyle (interlocking action) ya da her ikisiyle sağlanır.
ADHESION FAILURE: Yapışma hatası. Yapışmış iki malzemenin birbirinden ayrılması.
ADHESIVE: Yapıştırıcı. İki ayrı malzemeyi yüzeylerinden tutturma yeteneğine sahip madde.
AGE RESISTANCE: Yaşlanma dayanımı. Stoklama ve kullanım sırasında oksijen, ısı, ışık ve ozonun etkilerine karşı dayanım.
AGING: Yaşlanma/ Yaşlandırma. Bir malzemenin, bir çevrede belli bir süre kalmasının sonucunda oluşan, özelliklerindeki geri döndürülemez değişiklikler/ Bir malzemeyi spesifik bir ortamda belirli bir süre tutma.
AGING, AIR OVEN: Malzemeyi, fırında sirküle olan sıcak havanın etkilerine maruz bırakarak yaşlandırma.
AGING, AIR TEST TUBE: Malzemeyi, fırının içine konan kapalı bir test tüpünde statik havanın etkilerine maruz bırakarak yaşlandırma.
AIR CHECKS: Pres veya kalıpla, pişen malzemenin arasına giren havanın malzeme yüzeyinde çıkarttığı izler.
AIR-CURING: Hava sıcaklığında veya arttırılmış sıcaklıklarda ve genellikle atmosfer basıncında vulkanizasyon.
AMBIENT TEMPERATURE: Ortam sıcaklığı. Malzemeyi çevreleyen maddenin veya atmosferin sıcaklığı.
ANTIOXIDANT: Antioksidan. Oksijenin, malzeme üzerindeki etkilerini geciktiren bir kimyasal.
ANTIOZONANT: Ozonun, malzeme üzerindeki etkilerini geciktiren bir kimyasal.
ANTISTATIC AGENTS: Karışıma katıldıklarında elektron yüklerinin dağıtılmasına yardımcı olan kimyasal maddeler. Bu sayede kıvılcım oluşumu gibi riskler ortadan kaldırılmış olur.
ASH: Kül.
AUTOCLAVE: Otoklav. Kauçuk parçaların vulkanizasyonu için kullanılan basınçlı kaplar sınıfından bir fırındır.
B
