kayak – engellilerde alp kayaşı

Kayak Sporunun Kısaca Tanıtılması

Engelliler için rekabeti geliştirici ve eğlendirici sporlara en iyi örnek kayaktır. 1976 yılında birinci K?? Paralimpik Oyunlara 250 yarışmacı katılmıştır. Sadece on yıl sonra Fransa Tignes’ta 24 ülkeden katılan 750 yarışmacı engelli sporlarını bütün dünyaya tanıtan dönüm noktasın? belirlemişlerdir.

Görme, fiziksel, zihinsel engelliler ve dişer atletler büyük slalomdan 20km’lik cross-country yarısına kadar geleneksel Nordic ve Alpine müsabakalarına katıldı (şekil 1). Biatlon ilk başta, ????? sese çeviren electro-acustic görüİle donatılmış silahları olan bazı görme engelli yarışmacıları içeriyordu.

Kayak, popüler, rekreasyonel ve rekabetli bir spordur. Buna rağmen son zamanlardaki kayak imkanları engelliler için çok fazla mevcut değildir. Yinede gelişen teknoloji ve imkanlar sayesinde kayak sporu engeller arasında giderek yaygınlaşmaktadır.

Fiziksel engelli bir kişinin seçebileceği 5 temel kayma metodu ve teknişi vardır.

• Buddy System: Genellikle görme engelliler, duyma ve zihinsel engelli kayakçılar tarafından kullanılmaktadır.

• Three-Tracking: Genellikle fiziksel engelli, felçli, tranvatik, vücudunun belli bir kısmı felçli olan kayakçılar tarafından kullanılır.

• Four-Track: Bu kayma modeli daha çok zihinsel engelli, sinirsel rahatsızlığı bulunanlar, beyin felci, kassal deformasyonu ve çok yönlü sklerozu bulunan kayakçılar tarafından kullanılır.

• The Ski Bra: Genellikle four track kassal deformasyonu, spinalkord yaralı, belden ayaşı kısmı felçli ve beyin felci olan kayakçılar tarafından kullanılır.

• Sit Skiing: Özellikle ayaklarından sorunu olup ayaklarını kullanamayan ve ayakları olmayan insanlar tarafından kullanılır.

Özel olimpiyatlar kendi k?? sporları programında Alpine ve Nordic kayak yarışlarını kapsamaktadır. Alpine müsabakaları dev slalom, slalom, iniş, 10 metre kayak yarı?ın? içermektedir. Nordic müsabakaları da 50 metre, 100 metre, 500 metre, 1km, 2km, 5km, 7km, 10km cross-country yarışlarını, 3*1km kayak yarığı, 10 metre kayak yarığı ve iniş yarı?ın? içermektedir.

The United States Association for Blind Athletes (USABA) Alpine yarışmaları dev slalom ve iniş müsabakalarını içermektedir. Nordic müsabakalarında ise mesafe erkeklerde 15km ve 30km iken bayanlarda 5km ve 10km’dir. Ayrıca bayrak yarısında erkekler 4*10km yarı?Irken bayanlar 3*5km yarışmaktadır. Gerektişi zaman Alpine ve Nordic yarışmalarında gören rehberler kullanılmaktadır.

The American Athletic Association of the Deaf (AAAD) müsabakaları, United States Ski Association’un (USSA) talimatlarını izlemektedir. National Handicapped Sports (NHS) fiziksel engelliler için hazırlanmış dişer bütün kayak müsabakalarının ulusal idarecisidir.

NHS’nin Rolü

Ulusal Engelli Sporlar, psikolojik ve fiziksel rehabilitasyon için uygun olan her yaştaki engelliyi zorlu sporlara katılımın? organize eden engelliler için oluşturulmuş engellilik programıdır. Dışarıda yapılan aktiviteler kendine güveni geliştirir, sosyal yönde gelişimi arttırır, organizasyon becerilerini ve sorumluluŞu geliştirir ve hareketlilişi sağlar. NHS’ nin amacı: “ben bunu yapabiliyorsam, her şeyi yapabilirim” anlamını aşılamaktır.

Kayak Teknikleri Metotları

Buddy Sistem

Buddy sistem, engelli bir kayakçıya eğimi ve ya tümseği geçerken yardım edecek ikinci bir kayakç? kullanmayı gerektirir. Bu öncelikle görsel olarak zayıf yani görme engelli kayakçılar, duyma ve zihinsel engelliler için uygulanan programlar için kullanılır.

Three-Track Skiing (Üç İzli Kayak)

Engelli kayakçıların en büyük kategorilerinden biri “three-track” ve ya bir kayak ve iki “outriggers” kullanmasıdır. Outriggers Lofstrand ve ya önkol desteği ve kısaltılmış ve ya mini kayağın adapte edilmiş halidir. Çoşunlukla “flipski” ya da “outrigger” olarak bilinir. Denge ve batonları kullanmandan manevra yapabilmeyi sağlar.

Four-Track Skiing (Dört İzli Kayma)
Four-track skiing, kayakçının ikinci kayaşı kullanması dışında hemen hemen three-track’ la aynıdır.

Ski Bra
Bir ski bra kayakların ön uçlarına tutturulan iki metal parçadan oluşan tek bir alettir. Parçalar tutturulduşunda ski bra sakatlanmış ve ya sakatlanmamış kayakçılar için yaygın bir sorun olan kayak uçlarına çarpmasına karşı korur.

Sit Skiing (Oturarak Kayma)

Sit skiing bir kayak tutturularak ve ya tutturulmayarak büyük bir kayağın kullanımın? kapsar. Tarihte kargo taşımak için kullanılan Norveç usulü karşılığından uyarlanan modern sit ski’lar oldukça geliştirilmiş araçlardır. Sit ski’ların 1979’da ABD’de tanıtımından bu yana, kayak binlerce bireye omur ilik incinmeleri, ameliyatlar ve dişer tedavi yöntemleri ile birlikte açılmıştır. Bütün sit ski’lar oturakların üzerinde uygulanmak üzere tasarlanmıştır.

Engellilere özel araç gereçler
Krosçu engelliler tarafından pek çok araç değişik araç gereç kullanması rağmen engellilere özel bir tür alet özel bir amaç için geliştirilip üretilmiştir.
Kayağın seçimi kayakçının engel derecesine, genel kayak ilgisine ve yer ve imkanların bulunurluşuna dayanır. Her bir seçenek, seçim için temel olarak düşünülmesi gereken, kendilerine has özelliklere sahiptir. Bunlar; snow skirt, roll bars, back rests, cushioning, safety straps ve tethering ropes’ları kapsar. Bir çok engelli kayak okulları aletlerini kiraladıkları için, ilgili kayakçılar satın almak için çeşitli modelleri denemeli ve daha önceki özellikleri karşılaştırmalıdır. Aynı zamanda kayakçılar Şimdi sit skiers’lar için bulunan yeni güvenlik aletleri düzenini de düşünmelidirler.

Kaynakça

Paciorek M.J., Jones J.A. “Sports and Recreation for the Disable” Second Edition, Master Press 2647 Waterfront Pkwy. E. Drive, Suite 300 Indianapolis, IN 46214
© 1994