çocuk gelişimi ve sosyo-ekonomik yapı – ödev

Giriş – Amaç

Anne babaların içinde bulunduğu sosyal, kültürel ve ekonomik tüm koşullar, Doğum öncesinden başlayarak tüm yaşamı boyunca çocuğa sağlanan eğitim sağlık, beslenme koşullarını ve çocuğun gelişimini etkilemektedir.

Alt sosyo-ekonomik  düzeydeki ailelerin çocukları, beslenme ve yetersiz çevre koşullarından dolayı gelişim yönünden risk taşımaktadırlar. Uygun olmayan ev ortamı, kalabalık aile, sağlık ve beslenme koşullarına bağlı olarak alt sosyo-ekonomik düzeydeki çocuklarda, bebek ölüm oranları, çocukluk enfeksiyon ve hastalıkları, malnütrisyon oranı artmaktadır. Ayrıca, kişilerin sağlık alanında yetersiz ve yanlış bilgi sahibi olmaları sonucunda ciddi hastalıklarla ilgili risklerde artmaktadır. Doğum öncesinde yetersiz çevrede gelişen bebek, yetersiz nörolojik gelişim ile dünyaya gelmektedir. Bu çocuklar yetersiz tıbbi bakım nedeni ile orta sosyo-ekonomik düzeydeki  çocuklardan iki kat daha fazla enfeksiyon hastalıklarından ölmektedir.

Yapılan araştırmalar, sosyo- ekonomik düzey yükseldikçe çocuğun boy uzunluşunun da tutarlı bir şekilde arttığını ortaya koymaktadır. Çocuşun aşırlık ve boy uzunluşunun, ebeveynlerin eğitimi, ailenin geliri ve sosyo -ekonomik düzeyi belirleyen dişer özelliklere göre farklılığı saptanmıştır. Gece kondu bölgesinde yaşayan uzun boylu çocukların annelerinin daha eğitim aldığı, daha az sayıda hamile kaldığı bulunmuştur.  Sağlıklı beslenme koşullarının yanı sıra çocuk yetiştirme tutumları da sosyo -ekonomik düzeylere göre farklılık göstermektedir.

Bu araştırma; alt, orta ve  üst sosyo – ekonomik düzeydeki sıfır – yetmiş iki ay çocuklarının fiziksel gelişiminin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.  Ayrıca  anne babaların eğitim düzeylerinin çocuk gelişimini  nasıl etkiledişi saptanmaya çalışılmıştır.

YÖNTEM

devamı — >

A)    DENEKLER

Araştırmada Ankara ilindeki 0-6 yağ gurubundan üç sosyo-ekonomik düzeyden yüz yirmişer çocuk olmak üzere toplam 1890 çocuk dahil edilmiştir.

B)    VER? TOPLAMA ARAÇLARI

Araştırmada verilerin toplanması amacıyla soru formu kullanılmıştır. Soru formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde anne, baba ve çocuğa ait demografik özellikler, ikinci bölümde  ise çocukların fiziksel gelişimi ile ilgili bilgiler yer almaktadır.

Boy ölçümü bir yağından küçük  bebeklerde, bebek düz bir zemine yatırılmış, dizleri düzeltilmiş, ba?ın tepe noktasına ve topuk kısmına iki mukavva karton konmuş, bebek kaldırılmış ve aradaki mesafe mezür ile ölçülmüştür. Bir yağından büyük çocukların boy ölçümlerinde ise duvardan yararlanılmıştır. Çocuşun düz bir duvara başı, sırtı, kalça ve topukları değecek şekilde yaslanması sağlanmış, ba?ın tepe noktası, mukavva karton ile tespit edilmiş, zemin ve bu nokta arasındaki mesafe ölçülmüştür.

A??rlık ölçümü baskül ile gerçekleştirilmiştir. Bir yağından küçük bebekler anne tek bağına tartılmış ve iki aşırlık ölçümü arasındaki fark çocuğun aşırlığı olarak tespit edilmiştir. Bir yağından büyük çocuklar ise doğrudan baskülde tartılmıştır.

C) VER?LERİN  ÇÖZÜMLEME

B ve aşırlık için ortalama ve standart sapmalar alınmış, sosyo – ekonomik düzeye ve anne sütü almaya göre boy ve aşırlık farklılık gösterip göstermedişi ise varyans analizi ile saptanmıştır. Fontonellerin kapanma durumunun  sosyo – ekonomik düzeye ve anne sütü almaya göre farklılaşıp farklıla?madığı ise khi- kare testi ile belirlenmiştir.

0-72 ay çocuklarının boy ve aşırlıkları ile arka ve  öne fontenellerinin kapanma durumları sosyo – ekonomik düzey ve cinsiyet değişikliklerine göre incelenmiştir. Araştırma kapsamında, çocukların anne sütü alma durumu da bir değişken olarak alınmıştır. Ancak önemli  bir faktör  olmadığı saptanmıştır.  Annelerin alt SED’de  %38.3’ünün 20-24 yağlar arasında,  orta SED’de %38.7’sinin ve üst SED’de  %48.7’sinin 25-29  yağlar arsfında oldukları, babalarının ise alt SED’de  %40.3’ünün ve orta SED’de %38.7’sinin  25-29 yaşları arsında yer aldıkları,  üst SED’de ise %42.9’unun 30-34 yağlar arsında  oldukları bulunmuştur. Annelerin alt SED’de %65.1’inin, orta SED’de %36.8’inin ilk okul mezunu, orta SED’de  ise  %43.2’sinin lise mezunu oldukları, babalarının ise alt SED’de %51.6’sının ilk okul mezunu,  orta SED’de %39.7’sinin lise mezunu, üst SED %70.3’ünün yüksek okul mezunu  oldukları bulunmuştur. Her üç sosyo -ekonomik düzeyde de annelerin çoşunlukla (alt SED %94.4, orta SED %81.2, üst SED %43.3) ev hanımı  oldukları, babalarının ise her üç sosyo- ekonomik düzeyde de çoşunlukla (alt SED %45.6, orta SED %50.2, üst SED %54) ilmi ve teknik personel sınıfında görev yaptıkları bulunmuştur.

SONUÇ

0-72 aylık kız ve erkek çocukların aşırlık ortalamaları incelendişinde; 3, 9, 11, 12, 13-15, 19-21, 22-24, 37-48 ve 49-60’ınc? aylarda sosyo – ekonomik düzeye ve cinsiyete göre, aşırlık ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermektedir. Farklılıkların yağ ilerledikçe artması ve çoğu ayda anlamlı olması dikkati aşırlık artışında  çevresel faktörlerin önemine yöneltmektedir.

Boy ortalamaları incelendişinde  ise cinsiyete ve sosyo- ekonomik düzeye göre 3, 7, 11, 12, 13-15, 19-21 ve 25-72 aylar arasında önemli farklılıklar görülmüştür. Ortalamalar ayrı ayrı incelendişinde 3 ve 7’inci aylarda yalnızca cinsiyet, dişer aylarda ise hem cinsiyet hem de sosyo – ekonomik düzeyden kaynaklandığı düşünülmektedir. 2-5 aylık çocukların arka fontanellerinin kapanma durumu incelendişinde sosyo – ekonomik düzeyin önemli bir fark olmadığı saptanmıştır.

7-12 aylık çocukların ön fontanellerinin kapanma durumu sadece 7’inci istatistiksel olarak anlamlı bir farlılık göstermektedir. Bu farklılığın yalnızca 7’inci ayda  görülmesi ön fontanelin erken kapanmasında sosyo – ekonomik düzeyin önemli  bir faktör olduğu düşüncesini akla getirmektedir.

Sonuç olarak, çocukların fiziksel gelişiminde sosyo – ekonomik düzeyin cinsiyetten daha önemli bir faktör olduğu görülmektedir. Bu nedenle çevresel koşullardan kaynaklanan çevresel dezavantajları gidermek amacıyla beslenme ve sağlık koşullarının iyileğtirilmesinin yanında beden gelişimlerini de destekleyici eğitim programlarının hazırlanması önemli bir görü? olarak ortaya çıkmaktadır.

KAYNAKÇA

AVCI N., ERSOY Ö., TEMEL F., TURLA A.,  “Farklı Sosyo – Ekonomik Düzeylerdeki 0-6 Yağ Çocuklarının Fiziksel Gelişimlerinin ıncelenmesi” Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu  Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi     Cilt: 4    Sayı: 3    Syf: 43-50      Temmuz / 2000   ANKARA