Badaling: Çin Seddi’nin En Ünlü Kesimi

“Çin Seddi” dendiğinde çoğumuzun aklına gelen o fotoğrafı düşünün: yeşil dağların sırtında kıvrıla kıvrıla uzanan gri tuğlalı bir duvar, düzenli aralıklarla yükselen gözetleme kuleleri ve duvarın üzerinde yürüyen kalabalıklar. O fotoğrafın büyük ihtimalle çekildiği yer Badaling. Pekin’in kuzeybatısındaki bu sed bölümü, dünyada en çok ziyaret edilen sed kesimi; devlet başkanlarından okul gezisindeki çocuklara kadar milyonlarca insanın “Çin Seddi’ne çıktım” dediği yer.

Çin kaleleri serimizin dokuzuncu durağında, Şanhayguan ve Laolongtou’dan sonra Pekin’in kapısına geliyoruz. Badaling’in ünü bazen kalabalıkla anılsa da, bu bölümün ardında ilgi çekici bir tarih, zekice tasarlanmış bir savunma sistemi ve güzel hikâyeler yatıyor. Gelin, bu hikâyeleri birlikte, sakin bir sohbet havasında keşfedelim. Her zamanki gibi, kesin bilinenlerle tahminleri ayırmaya özen gösterdik.

Badaling'de Çin Seddi — Badaling’de Çin Seddi

Badaling Nerede?

Badaling, Pekin şehir merkezinin yaklaşık 60-70 kilometre kuzeybatısında, Yanqing ilçesinde yer alıyor. Burası, Pekin ovasını kuzeydeki yüksek platolara bağlayan Guangou Vadisi’nin kuzey ucu. Vadinin güney ucunda Cüyongguan geçidi, kuzey ucunda ise Badaling bulunuyor. Bu iki nokta, Pekin’in kuzeybatıdan korunması için kurulmuş tek bir savunma sisteminin parçaları.

Koordinatlar: yaklaşık 40°21′ K, 116°01′ D. Google Haritalar’da konumu açın.

Badaling’in bulunduğu dağlar, Jundu Dağları olarak biliniyor ve Yan Dağları’nın bir kolu. Sed burada yaklaşık 1.000 metre yükseklikteki sırtlara tırmanıyor. Badaling’in en yüksek noktalarından, bir yanda Pekin’e doğru alçalan dağları, öbür yanda kuzeybatıdaki geniş Yanqing ovasını görebiliyorsunuz. Açık bir günde manzara gerçekten etkileyici.

Badaling’in Pekin’e bu kadar yakın olması, hem onun tarihteki önemini hem de bugünkü popülerliğini açıklıyor. Ming döneminde başkente giden en önemli yollardan biri buradan geçiyordu. Bugün ise Pekin’den bir günlük gezi için en kolay ulaşılabilir sed bölümü.

Adın Anlamı

Badaling adının anlamı ve kökeni hakkında farklı açıklamalar var. Bir açıklamaya göre ad, “her yöne giden yolların buluştuğu tepe” gibi bir anlama geliyor; yani buradan farklı yönlere yollar ayrılıyordu. Bu açıklama, Badaling’in bir kavşak noktası olmasıyla uyumlu. Bir başka açıklamaya göre ise ad, sayıyla ilgili bir ifadeden ve yerel bir yer adından türemiş. Bu konuda kesin bir uzlaşma bulunmuyor.

Hangi açıklama doğru olursa olsun, Badaling’in bir kavşak noktası olduğu kesin. Ming döneminde buradan geçen yollar, Pekin’i kuzeybatıdaki Xuanhua ve Datong gibi önemli garnizon şehirlerine, oradan da Moğol bozkırlarına bağlıyordu. Bu yolları kontrol etmek, başkentin güvenliği için hayati bir öneme sahipti.

Pekin’in Kuzeyindeki Savunma Hattı

Badaling’i anlamak için, Ming hanedanının Pekin’i nasıl koruduğunu bilmek gerekiyor. Ming hanedanının üçüncü imparatoru Yongle, 15. yüzyılın başında başkenti güneydeki Nankin’den kuzeydeki Pekin’e taşıdı. Bu karar, başkenti Moğol tehdidine çok daha yakın bir konuma getirdi. Pekin, kuzeydeki dağlara sadece birkaç on kilometre uzaktaydı ve bu dağların ötesinde Moğol bozkırları başlıyordu.

Bu nedenle, Pekin’in kuzeyindeki dağlarda çok katmanlı bir savunma sistemi kuruldu. Bu sistemde, dış ve iç olmak üzere iki ana sed hattı bulunuyordu. Dış hat, daha kuzeyde, Xuanhua ve Datong üzerinden uzanıyordu. İç hat ise Pekin’e daha yakın, dağların içinde, Cüyongguan ve Badaling’den geçiyordu. Bu iki hat arasında, garnizonlar, kaleler ve gözetleme kuleleri bulunuyordu.

Badaling, iç hattın en kritik noktalarından biriydi. Eğer düşman dış hattı aşıp Yanqing ovasına ulaşırsa, Pekin’e giden yolda karşısına çıkacak ilk büyük engel Badaling olacaktı. Badaling’i de geçerse, Guangou Vadisi’nden aşağı inerek Cüyongguan’a ulaşacak, oradan da Pekin ovasına açılacaktı. Bu nedenle Badaling, Cüyongguan’ın “dış kapısı” olarak görülüyordu.

Badaling'de dağ sırtındaki sed — Badaling’de dağ sırtındaki sed

Ming Döneminde Badaling

Badaling bölgesinde daha önceki dönemlerde de savunma yapıları bulunuyordu; Kuzey Wei ve Kuzey Qi gibi hanedanların bu bölgede sed inşa ettiği kaynaklarda belirtiliyor. Ancak bugün gördüğümüz sed, büyük ölçüde Ming dönemine ait. Kaynaklarda, Badaling’deki geçit kalesinin 1505 yılında, Ming imparatoru Hongzhi’nin hükümdarlığının son yıllarında inşa edildiği belirtiliyor. Sed duvarları ve gözetleme kuleleri ise 16. yüzyıl boyunca, farklı dönemlerde inşa edilmiş ve güçlendirilmiş.

16. yüzyılın ortaları, Ming hanedanı için kuzey sınırında en tehlikeli dönemlerden biriydi. Bu dönemde Moğol lideri Altan Han, Ming topraklarına bir dizi büyük akın düzenledi. 1550 yılında Altan Han’ın orduları, savunma hattını aşarak Pekin’in banliyölerine kadar ulaştı ve şehrin çevresini günlerce yağmaladı. Bu olay, Ming sarayında büyük bir şok yarattı ve kuzey savunmasının güçlendirilmesi için yoğun bir çaba başlattı.

Bu çabanın bir parçası olarak, Badaling dahil Pekin’in kuzeyindeki sed bölümleri yeniden inşa edildi ve güçlendirildi. Eski toprak ve taş duvarlar, daha sağlam tuğla duvarlarla değiştirildi. Gözetleme kulelerinin sayısı artırıldı. Bir önceki yazımızda anlattığımız komutan Qi Jiguang da, 1568’den itibaren bu bölgede görev yaparak sed savunmasının yeniden düzenlenmesinde önemli bir rol oynadı.

İlginç bir şekilde, 1571’de Ming hanedanı ile Altan Han arasında bir barış anlaşması yapıldı. Bu anlaşmayla, sınır pazarları açıldı ve iki taraf arasında düzenli ticaret başladı. Altan Han’a Ming tarafından bir unvan verildi. Bu barış, kuzey sınırında görece sakin bir dönemin başlamasını sağladı. Ancak sed inşaatı ve güçlendirme çalışmaları, bu barış döneminde de devam etti.

Ming döneminden sonra, Çing hanedanı döneminde Badaling’in askerî önemi azaldı. Çing hanedanı, Moğolları kendi imparatorluğuna dahil ettiği için, kuzeyden gelen bir tehdit kalmamıştı. Sed, zamanla bakımsız kaldı ve bazı bölümleri yıkılmaya başladı. 20. yüzyılın ortalarında başlayan restorasyon çalışmalarıyla, Badaling bugünkü görünümüne kavuştu.

Duvarın Yapısı

Badaling’deki sed, Ming dönemi sed mimarisinin en tipik ve en iyi korunmuş örneklerinden biri. Duvarın ortalama yüksekliği kaynaklarda 7-8 metre civarında veriliyor. Duvarın tepesindeki yürüme yolunun genişliği ise yaklaşık 5-6 metre. Bu genişlik, sık sık “beş atın yan yana ya da on askerin omuz omuza yürüyebileceği” şeklinde tarif ediliyor.

Duvarın temeli, büyük granit bloklardan oluşuyor. Bu blokların üzerinde, duvarın dış yüzleri büyük gri tuğlalarla örülmüş. Duvarın içi ise toprak, taş ve molozla doldurulmuş. Tuğlalar, kireç harcıyla birbirine bağlanmış. Bu yapım tekniği, duvarı hem sağlam hem de dayanıklı kılıyordu.

Duvarın tepesinde, her iki yanda korkuluklar bulunuyor. Dış yöne, yani düşmanın geleceği kuzey yönüne bakan korkuluklar daha yüksek ve mazgallı. Bu mazgallardan askerler ok atabiliyor ve düşmanı gözetleyebiliyordu. İç yöne bakan korkuluklar ise daha alçak; bu korkuluklar, askerlerin duvardan düşmesini önlemek için yapılmıştı.

Duvarın tepesindeki yürüme yolu, dağların eğimini takip ediyor. Bu yüzden bazı bölümlerde yol oldukça dik ve basamaklı. Bazı yerlerde eğim o kadar dik ki, basamakların yüksekliği bir hayli artıyor. Bu dik bölümlerde yürümek, özellikle sıcak yaz günlerinde, epey yorucu olabiliyor. Duvarın iç yüzünde, yer yer duvarın tepesine çıkmak için kullanılan merdivenler ve kapılar bulunuyor.

Duvarın dibinde ise, yağmur suyunun tahliyesi için oluklar ve drenaj delikleri var. Bu ayrıntı, sed mimarlarının yapının uzun ömürlü olması için ne kadar dikkatli düşündüğünü gösteriyor. Suyun duvarın içinde birikmesi, yapının zarar görmesine yol açabilirdi; bu oluklar sayesinde su, dışarıya yönlendiriliyordu.

Gözetleme Kuleleri ve İşaret Sistemi

Badaling’deki sed boyunca, düzenli aralıklarla gözetleme kuleleri yükseliyor. Bu kuleler, Ming dönemi sed mimarisinin en karakteristik unsurlarından biri. Kuleler genellikle iki katlı: alt katta askerlerin konakladığı, silah ve erzak depoladığı odalar; üst katta ise gözetleme ve savaş platformu bulunuyor.

Kulelerin duvarlarında, ok atmak ve gözetlemek için pencereler ve mazgallar var. Kulelerin bazıları, sedin dışına doğru çıkıntı yapıyor; bu sayede askerler, duvara yaklaşan düşmanı yandan da ateş altına alabiliyordu. Kuleler arasındaki mesafe, araziye ve savunma ihtiyaçlarına göre değişiyor; genellikle birkaç yüz metre.

Gözetleme kulelerinin yanı sıra, sedin dışında, yüksek tepelerde işaret kuleleri de bulunuyordu. Bu kuleler, Ciayuguan yazımızda anlattığımız gibi, düşman yaklaştığında gündüz duman, gece ateş yakarak haber vermek için kullanılıyordu. Ming döneminde, işaret sisteminde düşmanın sayısını belirtmek için kurallar geliştirilmişti. Kaynaklara göre, yakılan ateş ya da duman sayısı ve top atışlarının sayısı, yaklaşan düşmanın büyüklüğünü gösteriyordu. Bu sistem sayesinde, uzaktaki garnizonlar sadece saldırıdan değil, saldırının büyüklüğünden de haberdar olabiliyordu.

Badaling’de, kuzey bölümünde ziyaretçilerin sırayla geçtiği kuleler numaralandırılmış. Kuzey bölümünün en yüksek noktası, genellikle “Kuzey Sekizinci Kule” olarak anılan kule. Bu kuleye ulaşmak, Badaling’i ziyaret eden pek çok kişi için bir hedef. Kulenin bulunduğu yükseklikten, sedin her iki yöne doğru dağların sırtlarında kıvrıldığını görmek gerçekten etkileyici.

Çin’de çok bilinen bir söz var: “Sede çıkmayan, gerçek bir kahraman değildir.” Bu söz, 20. yüzyılda Mao Zedong’un bir şiirinden geliyor. Badaling’in en yüksek kulelerine tırmanan ziyaretçiler, bu sözü hatırlatan hatıra sertifikaları alabiliyor. Bu da Badaling deneyiminin eğlenceli bir parçası.

Kuzey Kapısının Anahtarı

Badaling’in sed bölümlerinin ortasında, Guangou Vadisi’ni kapatan bir geçit kalesi bulunuyor. Bu kale, iki kapıya sahip: doğuda Pekin’e bakan kapı ve batıda kuzeybatıya, yani Yanqing ovasına bakan kapı. Her iki kapının üzerinde de birer taş tabela var.

Doğu kapısının üzerindeki tabelada, “Cüyong’un dış kalesi” anlamına gelen bir ifade yazılı. Bu ifade, Badaling’in Cüyongguan’ın savunma sistemindeki yerini açıkça gösteriyor: Badaling, Cüyongguan’ın dışarıdaki karakolu. Batı kapısının üzerindeki tabelada ise “kuzey kapısının anahtarı” anlamına gelen bir ifade yazılı. Bu ifade, Badaling’in Pekin’in kuzeybatıdan gelen tehditlere karşı korunmasında ne kadar kritik bir rol oynadığını vurguluyor. Eğer bu kapı düşerse, başkentin kapısı da açılmış olurdu.

Geçit kalesi, bugün Badaling ziyaretinin başlangıç noktası. Kalenin içinden geçen yol, eskiden Pekin ile kuzeybatı arasındaki ana yoldu. Bugün bu yol, ziyaretçilerin sedin kuzey ve güney bölümlerine ayrıldığı noktaya ulaşıyor.

Kuzey ve Güney Bölümleri

Badaling’de sed, geçit kalesinden itibaren iki yöne ayrılıyor: kuzey ve güney. Her iki bölüm de ziyaretçilere açık, ama karakterleri biraz farklı.

Kuzey bölümü, Badaling’in en ünlü ve en çok ziyaret edilen kısmı. Bu bölüm, daha uzun ve daha yüksek; en yüksek noktası olan Kuzey Sekizinci Kule’ye kadar uzanıyor. Manzara muhteşem, ama kalabalık da en yoğun burada. Bu bölümde, dik merdivenler ve eğimli yollar bulunuyor; tırmanış biraz yorucu olabiliyor. Kuzey bölümüne bir teleferik ile de çıkmak mümkün.

Güney bölümü ise biraz daha kısa ve genellikle daha az kalabalık. Bu bölümde de güzel manzaralar ve gözetleme kuleleri bulunuyor. Eğer kalabalıktan kaçmak istiyorsanız, güney bölümünü tercih edebilirsiniz. Güney bölümüne de bir kızak ya da teleferik ile çıkılabiliyor; bu ulaşım seçenekleri zaman zaman değişebiliyor.

Her iki bölümde de, restore edilmiş sed bölümleri bulunuyor. Badaling’in büyük bir kısmı, 20. yüzyılın ikinci yarısında kapsamlı bir restorasyondan geçti. Bu yüzden Badaling’deki sed, “vahşi” ya da bakımsız sed bölümlerinden çok farklı: düzgün, temiz ve yürümesi kolay. Bu da Badaling’i, sedi ilk kez görecek olanlar, çocuklu aileler ve yaşlılar için ideal bir yer yapıyor. Ama otantik, el değmemiş bir sed deneyimi arayanlar için, serimizin ilerleyen yazılarında anlatacağımız Cinşanling ya da daha uzak bölümler daha uygun olabilir.

Çin Seddi Müzesi

Badaling’de, Çin Seddi’ne ayrılmış ulusal düzeyde bir müze bulunuyor. Bu müze, 1990’larda açıldı ve Çin Seddi’nin tarihini, yapım tekniklerini, askerî işlevini ve kültürel önemini anlatan kapsamlı sergilere ev sahipliği yapıyor. Müze, Ciayuguan ve Şanhayguan’daki müzelerle birlikte, sedin hikâyesini anlatan en önemli müzelerden biri.

Müzede, sedin farklı dönemlerine ait maketler, haritalar, silahlar, aletler, tuğlalar ve diğer buluntular sergileniyor. Ayrıca, sedin inşasında kullanılan teknikleri gösteren canlandırmalar, sedin farklı bölümlerinin fotoğrafları ve sed hakkında yazılmış şiirler de yer alıyor. Müzenin bir bölümü, sedin işaret sistemini ve garnizon hayatını anlatıyor.

Müzeyi, sede çıkmadan önce ya da sonra ziyaret edebilirsiniz. Eğer sede çıkmadan önce ziyaret ederseniz, gördüklerinizi daha iyi anlamlandırabilirsiniz. Eğer sonra ziyaret ederseniz, yaşadığınız deneyimi tarihî bağlamına oturtabilirsiniz. Her iki durumda da, müze Badaling ziyaretinizi zenginleştirecek. Müzenin açılış saatleri ve yenileme çalışmaları nedeniyle kapalı olup olmadığı zaman zaman değişebildiği için, ziyaretten önce kontrol etmenizi öneririz.

Zhan Tianyou ve Demiryolu

Badaling’in hikâyesinin ilginç bir bölümü, modern Çin mühendisliğinin öncülerinden birine ait. 20. yüzyılın başında, Pekin ile kuzeybatıdaki Zhangjiakou şehrini bağlayan bir demiryolu inşa edilmesine karar verildi. Bu demiryolu, Badaling’in bulunduğu dağlık bölgeden geçmek zorundaydı ve dik eğimler, mühendisler için büyük bir sorun oluşturuyordu.

Bu zorlu projenin baş mühendisi, Zhan Tianyou adlı Çinli bir mühendisti. Zhan Tianyou, gençliğinde ABD’de eğitim almış, Yale Üniversitesi’nden mezun olmuştu. Bu dönemde, Çin’deki demiryolları genellikle yabancı mühendisler tarafından inşa ediliyordu ve pek çok kişi, Çinli bir mühendisin bu kadar zor bir projeyi başarabileceğine inanmıyordu.

Zhan Tianyou, dik eğimleri aşmak için zekice bir çözüm buldu. Badaling yakınındaki Qinglongqiao istasyonunda, demiryolu hattını “insan” anlamına gelen Çince karaktere benzeyen bir zikzak biçiminde tasarladı. Bu düzenleme sayesinde trenler, dik eğimi ileri ve geri hareket ederek aşabiliyordu. Ayrıca, sert dağları aşmak için tüneller kazıldı; bu tünellerden biri doğrudan Badaling’in altından geçiyor.

Demiryolu, 1909’da planlanan süreden önce ve bütçenin altında tamamlandı. Bu başarı, Çin’de büyük bir gurur kaynağı oldu ve Zhan Tianyou, “Çin demiryollarının babası” olarak anılmaya başlandı. Bugün Qinglongqiao istasyonunda, Zhan Tianyou’nun heykeli ve mezarı bulunuyor.

Yaklaşık bir asır sonra, 2019’da, Pekin ile Zhangjiakou arasında yeni bir hızlı tren hattı açıldı. Bu hat, 2022 Kış Olimpiyatları için inşa edildi ve Badaling’in altından derin bir tünelle geçiyor. Hattın Badaling’deki istasyonu, yer altında oldukça derinde inşa edilmiş ve dünyanın en derin yüksek hızlı tren istasyonlarından biri olarak tanıtılıyor. Böylece Badaling’de, Ming döneminin seddi, 20. yüzyılın başının demiryolu ve 21. yüzyılın hızlı treni, üç farklı çağın mühendislik başarısı olarak yan yana duruyor.

Ünlü Ziyaretçiler

Badaling, Pekin’e yakınlığı ve iyi korunmuş olması nedeniyle, Çin’i ziyaret eden yabancı devlet başkanlarının ve ünlülerin uğrak yeri oldu. Kaynaklara göre, 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana yüzlerce devlet başkanı ve hükümet yetkilisi Badaling’i ziyaret etti.

Bu ziyaretlerin en ünlülerinden biri, 1972’de ABD Başkanı Richard Nixon’ın Çin ziyareti sırasında Badaling’e gitmesiydi. Nixon’ın bu ziyareti, ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin sembolik anlarından biri olarak hatırlanıyor. Nixon’ın seddin üzerinde söylediği “Bu gerçekten büyük bir sed” sözü de, basında geniş yer bulmuştu.

Nixon’dan sonra, pek çok ülkenin lideri, kraliyet ailelerinin üyeleri, sporcular ve sanatçılar Badaling’i ziyaret etti. Bu ziyaretlerin fotoğrafları, Badaling’deki bazı sergilerde yer alıyor. Bu da Badaling’in, sadece bir tarihî alan değil, aynı zamanda Çin’in dünyaya açılan yüzünün bir sembolü olduğunu gösteriyor.

Bir Ming Askerinin Gözünden Badaling

Gelin, bir an için kendimizi 16. yüzyılda Badaling’de görev yapan bir Ming askerinin yerine koyalım. Belki güneyden, binlerce kilometre uzaktaki bir köyden gelmişsiniz. Ailenizi geride bırakmış, bu soğuk ve rüzgârlı dağlara gönderilmişsiniz. Göreviniz, bir gözetleme kulesinde nöbet tutmak, ufku izlemek ve en küçük bir hareket gördüğünüzde alarm vermek.

Gününüz, sabahın erken saatlerinde başlıyor. Kulede nöbet değişimi yapılıyor, ardından erzaklar kontrol ediliyor, silahlar temizleniyor. Kış aylarında, kulenin içindeki küçük ocakta ısınmaya çalışıyorsunuz; ama dağların soğuğu kemiklerinize işliyor. Yaz aylarında ise güneş, tuğla duvarları ısıtarak kuleyi bir fırına çeviriyor. Boş zamanlarınızda, belki ailenize mektup yazıyor, belki diğer askerlerle sohbet ediyor, belki de kulenin penceresinden ufku izleyerek evinizi düşünüyorsunuz.

Ve bir gün, kuzeyde bir toz bulutu görüyorsunuz. Kalbiniz hızla çarpmaya başlıyor. Hemen işaret ateşini yakıyorsunuz. Bir sonraki kuleden de duman yükseliyor, sonra bir sonrakinden… Birkaç saat içinde haber, Cüyongguan’a ve oradan Pekin’e ulaşıyor. Belki bu bir yanlış alarm, belki de büyük bir akının başlangıcı. Badaling’in kulelerinde yürürken, bu hikâyeleri hayal etmek, taş ve tuğlanın ötesinde, bu yerin gerçek insanlarını hatırlamamızı sağlıyor.

Seddin Etrafındaki Doğa

Badaling’in çevresindeki dağlar, sadece tarihî değil, doğal açıdan da zengin. Bölgenin ormanlarında meşe, çam, akasya ve çeşitli meyve ağaçları bulunuyor. İlkbaharda, dağların yamaçları kayısı ve şeftali çiçekleriyle süsleniyor. Sonbaharda ise, yaprakların kırmızı ve sarıya dönmesi, sedin etrafında muhteşem bir renk cümbüşü yaratıyor.

Badaling’in yakınında, bölgenin doğal güzelliklerini koruma amacıyla oluşturulmuş bir orman parkı bulunuyor. Bu parkta yürüyüş yolları ve seyir noktaları var. Eğer kalabalık sedden biraz uzaklaşmak ve doğanın tadını çıkarmak isterseniz, bu park güzel bir seçenek olabilir. Bölgede çeşitli kuş türleri de yaşıyor; dikkatli bakarsanız, sedin üzerinde ya da etrafındaki ağaçlarda onları görebilirsiniz.

Koruma ve Kalabalık

Badaling’in popülerliği, beraberinde bazı sorunlar da getiriyor. Özellikle Çin’in resmî tatil dönemlerinde, sedin üzerinde adım atacak yer bulmak zor olabiliyor. Bu kalabalık, hem ziyaretçi deneyimini olumsuz etkiliyor hem de sedin korunması için bir tehdit oluşturuyor.

Bu sorunla mücadele etmek için, Badaling’de günlük ziyaretçi sayısına bir sınır getirildi ve biletlerin önceden, kimlik bilgileriyle çevrimiçi olarak alınması zorunlu hâle getirildi. Bu düzenlemeler, ziyaretçi akışını daha dengeli hâle getirmeyi amaçlıyor. Ayrıca, sedin üzerine yazı yazmak, tuğlaları sökmek gibi davranışlara karşı sıkı kurallar uygulanıyor.

Ziyaretçiler olarak bizim de yapabileceğimiz şeyler var. Sedin üzerine yazı yazmamak, çöplerimizi geri götürmek, belirlenmiş yollardan ayrılmamak ve kalabalık dönemlerden kaçınmak, bu büyük mirasın korunmasına katkıda bulunur.

Badaling’de Bir Gün

Badaling’e sabah erken gitmenizi öneririz. Açılış saatinde orada olursanız, kalabalık gelmeden önce sedin üzerinde biraz daha sakin bir şekilde yürüyebilirsiniz. Geçit kalesinden girdikten sonra, kuzey ya da güney bölümünü seçin. İlk kez geliyorsanız ve iyi bir kondisyonunuz varsa, kuzey bölümünü tercih edin; Kuzey Sekizinci Kule’ye kadar tırmanmak, Badaling’in en ödüllendirici deneyimi.

Tırmanış sırasında acele etmeyin. Her kulede biraz durun, manzarayı izleyin ve fotoğraf çekin. Duvarın dik bölümlerinde dikkatli olun; basamaklar düzensiz ve kaygan olabilir. Kuzey Sekizinci Kule’ye ulaştığınızda, sedin her iki yöne doğru dağların sırtlarında kıvrıldığını göreceksiniz. Bu manzara, Badaling’in kartpostallarındaki o meşhur görüntü.

Sedden indikten sonra, Çin Seddi Müzesi’ni ziyaret edebilirsiniz. Ardından, Badaling’in çevresindeki diğer noktalara geçebilirsiniz. Badaling’in yakınında, Zhan Tianyou’nun heykelinin bulunduğu Qinglongqiao istasyonu, eski demiryolunun zikzak hattı ve Badaling Ormanı gibi yerler var. Eğer zamanınız varsa, Guangou Vadisi’nden aşağı inerek Cüyongguan’ı da aynı gün içinde ziyaret edebilirsiniz; serimizin ilerleyen yazılarında Cüyongguan’ı ayrıca anlatacağız.

Badaling için genellikle yarım gün yeterli. Ama Cüyongguan, müze ve diğer noktaları da eklerseniz, tam bir gün ayırmanızı öneririz. Pekin’e dönüş yolunda, Ming hanedanı imparatorlarının mezarlarının bulunduğu Ming Mezarları’nı da ziyaret edebilirsiniz; bu mezarlar Badaling’den Pekin’e giden yol üzerinde yer alıyor.

Video

Badaling’i gitmeden önce biraz görmek isterseniz, aşağıdaki video Badaling ve Pekin çevresindeki diğer sed bölümlerini güzel bir şekilde gösteriyor.

Ulaşım ve Pratik Bilgiler

Badaling’e Pekin’den ulaşmanın birkaç yolu var. En hızlısı, Pekin-Zhangjiakou hızlı tren hattıyla Badaling istasyonuna gitmek. Bu yolculuk, Pekin’in kuzey istasyonlarından oldukça kısa sürüyor. Ayrıca, Pekin’in Huangtudian istasyonundan kalkan banliyö trenleriyle de Badaling’e ulaşılabiliyor. Bu tren, eski Zhan Tianyou hattının bir kısmını kullanıyor ve yolculuk sırasında sedin bazı bölümlerini görebiliyorsunuz.

Otobüsle gitmek de mümkün. Pekin’in Deshengmen bölgesinden Badaling’e giden doğrudan otobüs hatları bulunuyor. Ayrıca, pek çok tur şirketi, Pekin’den Badaling’e günübirlik turlar düzenliyor; bu turlar genellikle Ming Mezarları ziyaretini de kapsıyor. Bazı turlarda, yeşim ya da ipek mağazalarına zorunlu duraklar olabiliyor; turu seçerken bu konuda bilgi almanızı öneririz.

Badaling’e giriş için biletlerin önceden, çevrimiçi olarak ve kimlik ya da pasaport bilgileriyle alınması gerekebiliyor. Yabancı ziyaretçiler için bilet alma süreçleri zaman zaman değişebildiği için, güncel bilgileri resmî kaynaklardan ya da otelinizden öğrenmenizi öneririz. Teleferik ve kızak gibi ek ulaşım araçları için ayrı ücret alınıyor.

Hangi Mevsimde Gitmeli?

Badaling’i ziyaret etmek için en güzel mevsimler, ilkbahar ve sonbahar. Nisan ve mayıs aylarında, dağlardaki ağaçlar çiçek açıyor ve yeşillik canlanıyor. Eylül ve ekim aylarında ise, dağlar kırmızı, turuncu ve sarı tonlarına bürünüyor; bu dönem, fotoğraf için en güzel dönem. Ancak ekim ayının başındaki Ulusal Gün tatili döneminde, Badaling’in son derece kalabalık olduğunu unutmayın.

Yaz aylarında hava sıcak ve nemli; ayrıca yaz tatili nedeniyle kalabalık oluyor. Kış aylarında ise hava çok soğuk ve rüzgârlı, ama kalabalık en az bu dönemde. Kar yağdığında, Badaling’in beyaz bir örtüyle kaplanması, eşsiz bir manzara yaratıyor. Kışın gidecekseniz, buzlu basamaklara dikkat edin ve sıkı giyinin.

Ziyaret İpuçları

Biletleri önceden alın: Badaling’de bilet ve rezervasyon sistemleri değişebiliyor; önceden kontrol edin ve gerekiyorsa çevrimiçi rezervasyon yapın.
Erken gidin: Açılış saatinde orada olmak, kalabalıktan kaçmanın en iyi yolu.
Tatil dönemlerinden kaçının: Çin’in resmî tatillerinde, özellikle Ulusal Gün haftasında, Badaling’e gitmekten kaçının.
Rahat ayakkabı giyin: Sedin üzerindeki basamaklar dik ve düzensiz. Kaymayan, rahat ayakkabılar tercih edin.
Su ve atıştırmalık taşıyın: Sedin üzerinde satış noktaları sınırlı ve fiyatlar yüksek olabiliyor.
Hızlı tren deneyimini kaçırmayın: Badaling’in yer altındaki hızlı tren istasyonu, kendi başına ilginç bir deneyim.
Daha sakin bir deneyim istiyorsanız: Mutianyu ya da Cinşanling gibi daha az kalabalık sed bölümlerini de düşünün.

Sed Gerçekten Ne Kadar Uzun?

Badaling’in tepesinde dururken akla gelen sorulardan biri de şu: Bu sed gerçekten ne kadar uzun? Bu sorunun cevabı, sanıldığından daha karmaşık. Uzun yıllar boyunca, Çin Seddi’nin uzunluğu için farklı rakamlar verildi. Çin’de geleneksel olarak sed, “on bin li’lik duvar” olarak anılır; “li”, eski bir Çin uzunluk birimi. Ama bu ifade, gerçek bir ölçümden çok, seddin uzunluğunu vurgulayan şiirsel bir abartı.

2000’li yıllarda Çin hükümeti, seddin tamamını kapsamlı bir şekilde ölçmek için geniş çaplı bir araştırma başlattı. 2012’de açıklanan sonuçlara göre, farklı hanedanlar tarafından inşa edilmiş bütün sed bölümleri, hendekler ve doğal engeller dahil edildiğinde, toplam uzunluk 21.000 kilometreyi aşıyor. Bunun yaklaşık 8.800 kilometresi, Ming dönemine ait. Bu rakamlar, seddin tek bir duvar değil, farklı dönemlerde, farklı güzergâhlarda inşa edilmiş bir yapılar ağı olduğunu bir kez daha gösteriyor.

Badaling’de gördüğünüz bölüm, bu devasa ağın sadece birkaç kilometrelik bir parçası. Ama bu küçük parça, seddin en iyi bilinen yüzü hâline gelmiş durumda. Badaling’in tepesinde, dağların sırtlarında kaybolan seddi izlerken, onun binlerce kilometre boyunca devam ettiğini, bir ucunun Gobi Çölü’ne, öbür ucunun Bohay Denizi’ne ulaştığını hatırlamak insanı hayrete düşürüyor.

Yol Üzerinde: Ming Mezarları

Badaling’den Pekin’e dönerken, yol üzerinde Ming Mezarları’na uğramayı unutmayın. Bu mezarlar, Ming hanedanının on üç imparatorunun gömüldüğü bir nekropol. Mezarlar, Tianshou Dağı’nın eteklerinde, geniş bir vadide yer alıyor. Vadinin girişinde, taş heykellerle çevrili uzun bir “Ruh Yolu” bulunuyor. Bu yolun iki yanında, filler, develer, atlar, aslanlar ve memurları tasvir eden taş heykeller sıralanıyor.

Ming Mezarları, Badaling’i inşa eden hanedanın imparatorlarının son istirahat yeri. Badaling’de, bu imparatorların başkentlerini korumak için inşa ettirdikleri seddi gördükten sonra, onların mezarlarını ziyaret etmek, hikâyeyi tamamlıyor. Ming Mezarları da 2003’te, Çin’in imparatorluk mezarlarının bir parçası olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.

Ming Mezarları’nın en çok ziyaret edilenleri, Yongle İmparatoru’nun Changling mezarı ve içine girilebilen Wanli İmparatoru’nun Dingling mezarı. Yongle, başkenti Pekin’e taşıyan imparator; yani Badaling’in neden bu kadar önemli olduğunun asıl sebebi. Onun mezarını ziyaret etmek, Badaling gezisinin anlamlı bir tamamlayıcısı olabilir.

Sed ve Şiir

Çin Seddi, yüzyıllar boyunca Çin şiirinin en sevilen konularından biri oldu. Tang dönemi şairleri, sınırdaki askerlerin özlemini, savaşın acısını ve uzak diyarların ıssızlığını anlatırken sık sık sede başvurdu. Bu şiirlerde sed, hem imparatorluğun gücünün hem de bu güç uğruna feda edilen hayatların sembolü.

20. yüzyılda da sed, şiirlerde yer almaya devam etti. Mao Zedong’un 1935’te yazdığı bir şiirde geçen “Sede ulaşmayan, gerçek bir kahraman değildir” dizesi, Çin’de bir atasözüne dönüştü. Bu dize, Badaling’de pek çok yerde, taş kitabelerde ve hatıra eşyalarında karşınıza çıkıyor. Şiirin aslında Uzun Yürüyüş sırasında, kuzeybatıdaki Liupan Dağı’nda yazıldığı ve sedden bir hedef ve azim sembolü olarak söz ettiği belirtiliyor. Bugün bu söz, Badaling’in en yüksek kulesine tırmanan herkesin gururla tekrarladığı bir slogan.

Belki siz de Badaling’in tepesine ulaştığınızda, kendi şiirinizi yazmak isteyeceksiniz. Ya da en azından, bu anı bir fotoğrafla ölümsüzleştireceksiniz. Her iki durumda da, yüzyıllardır sedi anlatan şairlerin, yazarların ve gezginlerin uzun zincirine siz de bir halka eklemiş olacaksınız.

Son olarak, Badaling’i ziyaret ederken kendinize biraz zaman tanıyın. Kalabalığın arasında bile, bir kulenin köşesinde durup rüzgârı dinlemek, dağların sırtında kaybolan sedi izlemek ve yüzyıllar önce burada nöbet tutan askerleri düşünmek mümkün. Badaling’in asıl büyüsü, belki de bu sessiz anlarda saklı.

O anlarda, kalabalığın sesi bile uzaklaşıyor ve geriye sadece dağlar, rüzgâr ve tarih kalıyor.

Sık Sorulan Sorular

Badaling, Çin Seddi’nin en iyi bölümü mü? “En iyi” kişiden kişiye değişir. Badaling, en kolay ulaşılan, en iyi restore edilmiş ve en ünlü bölüm. Ama aynı zamanda en kalabalık bölüm. Daha sakin ve otantik bir deneyim isteyenler için başka bölümler daha uygun olabilir.

Badaling ne zaman inşa edildi? Geçit kalesinin 1505’te inşa edildiği kabul ediliyor. Sed duvarları ve kuleler ise 16. yüzyıl boyunca inşa edildi ve güçlendirildi.

Sedin tepesine çıkmak zor mu? Kuzey bölümünün en yüksek noktalarına çıkmak, dik basamaklar nedeniyle biraz yorucu olabilir. Ama teleferik seçeneği de bulunuyor. Güney bölümü genellikle daha kolay.

Ne kadar zaman ayırmalıyım? Sed için iki-dört saat yeterli. Müze, Cüyongguan ve Ming Mezarları’nı da eklerseniz, tam bir gün ayırın.

UNESCO listesinde mi? Evet, Çin Seddi 1987’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı ve Badaling bu mirasın en bilinen parçalarından biri.

Son Söz

Badaling, Çin Seddi’nin en ünlü yüzü. Kalabalığı, düzgün restorasyonu ve turistik atmosferi nedeniyle bazen eleştirilse de, bu bölüm seddin görkemini en kolay şekilde deneyimleyebileceğiniz yer. Dağların sırtında kıvrılan gri tuğlalı duvarlar, gözetleme kuleleri ve ufka kadar uzanan manzara, milyonlarca insanın hayalindeki Çin Seddi’ni tam olarak karşılıyor. Ve Badaling’in tarihi, sadece taş ve tuğladan ibaret değil: Ming imparatorlarının başkentlerini koruma çabası, Altan Han’ın akınları, Zhan Tianyou’nun mühendislik başarısı ve Nixon’ın tarihî ziyareti, bu yerin hikâyesinin birer parçası. Kuzey Sekizinci Kule’nin tepesinde durup dağları izlediğinizde, belki siz de bu hikâyenin bir parçası olduğunuzu hissedeceksiniz.