Savaş Nedir Türleri Nelerdir?
3. SAVAŞLARIN GERÇEK VE GÖRÜNÜR SEBEPLERİ:
a. Daha Zengin Olma ve Daha Büyük Toprak Edinme İsteğinin Doğurduğu Savaşlar:
Bilindiği gibi Dünya üzerindeki yeraltı ve yerüstü kaynak ve zenginlikleri nispetsiz dağılmıştır. Bu da tarih boyunca mücadelenin asıl nedenlerinden biri olmuş ve meydana gelen savaşlarda çoğu kez asıl faktör daha iyi yeraltı ve yerüstü kaynaklarına sahip olma arzusu olmuştur.
b. Ağır Coğrafi Koşulların Etkisi Altında Göç Etme Mecburiyetinin Doğurduğu Savaşlar:
Topraklarından ayrılmak zorunda kalan toplulukların kendilerine yeni bir yurt yaratabilmeleri için savaşmaları gerektiği tabiidir. Tarihte bu tür savaşların en güzel örneği, Türklerin Orta Asya dan bugüne değin süren mücadelesidir.
c. Kendi İnanç ve Yaşama Tarzını Başka Milletlere Kabul Ettirme İsteğinden Doğan Savaşlar:
Özellikle Ortaçağda ortaya çıkan, dini yaymak ve korumak maskesi altında yürütülen savaşlardır. Din etkenine bağlanarak yürütülen savaşlara en somut örnek Haçlı Seferleri’dir.
d. Bağımsızlığın Elde Edilmesi Amacıyla Yapılan Savaşlar:
Zamanımız savaşlarının çoğunda bağımsızlık en önemli savaş nedeni olarak konmaktadır. Türk Kurtuluş Savaşı bu amaçla yürütülen savaşlar içinde en canlısı ve kendinden sonra gelenlere ışık tutan, örnek olan en anlamlısıdır.
4. SAVAŞIN GELİŞİMİ:
Çağımızın savaşları ile daha önceki dönemlerde yapılan savaşlar arasında bir karşılaştırma yapıldığında, özellikle bilim ve teknik alanındaki gelişmelerin, savaşların şekil ve mahiyetlerini de büyük ölçüde etkilediği görülmektedir. Bir değerlendirme yapılırsa farklılıklar şöyle sıralanabilir:
a. Eskiden savaşlar en çok iki üç devlet arasında yapılırken bugün bütün dünya devletlerini etkiler duruma gelmiştir.
b. Eskiden savaşlar derinlik ve genişliği az olan sahalarda cereyan ederken bugün kıtaları hatta dünyanın bütününü etki alanı içine almaktadır.
c. Eskiden savaşlar, savaş ilanı ile başlarken, bugün baskın ve yıldırım savaşı öğretisi şeklini almıştır.
d. Eskiden savaş hazırlıkları nispeten daha belirgin çalışmaları gerektirirken bugün milletin bütününü ilgilendiren bir durum göstermektedir.
e. Teknikte meydana gelen gelişmeler savaşların sürelerini de etkilemiştir.
Savaşın gelişimi konusunda üzerinde durulması gerekli en önemli konu hiç şüphesizdir ki bugünün savaşlarının bir “TOPYEKÜN SAVAŞ” niteliği kazanmış olmasıdır. Bugün uzay dahil her türlü imkandan yararlanma çareleri araştırılmakta, bir diğer deyişle savaş için dünya küçülmektedir. Böyle bir ortamda doğacak savaştan etkilenmemek de mümkün olmayacak. İster istemez bir “TOPYEKÜN SAVAŞ” yaşanacaktır.
Artık sadece Silahlı Kuvvetlerin mücadelesi savaşta başarıya ulaşmak için yeterli değildir. Millet topyekün gücü ile savaş içinde yerini almak ve üzerine düşen görevi yapmak zorundadır. Aksi takdirde başarı imkansızdır.
5. SAVAŞIN TÜRLERİ:
Bu konuda yapılabilen tanımlamalar şeklen bazı farklılıklar göstermesine karşın; esas olarak savaş türlerini şu başlıklar altında toplamak mümkündür:
A- Soğuk Savaş
B- Silahlı Savaş (Sıcak Savaş)
C- Özel Savaş
Şimdi bunları kısaca tanımlayalım.
A- Soğuk Savaş:
Devletler yada bloklar arasında yapılan silahsız bir çatışmadır.
Soğuk savaş; birbirleriyle anlaşmazlık halinde olan milletler veya ittifaklar arasındaki bir güç mücadelesinde sınırlı savaş veya genel savaş hariç; kullanabilecek bütün faaliyetleri içine almaktadır.
Soğuk savaşın silahları : Psiko-sosyal, politik ve ekonomik güçler ile teknolojidir.
Soğuk savaşta, Silahlı Kuvvetler genel görünümle bir tehdit gücüdür.
Soğuk savaşı 5 bölümde inceleyebiliriz :
I- POLİTİK SAVAŞ,
II- TEKNOLOJİK SAVAŞ,
III- EKONOMİK SAVAŞ,
IV- PSİKOLOJİK SAVAŞ,
V- ASKERİ GÜCÜN “CAYDIRICILIK ROLÜ”,
I- POLİTİK SAVAŞ
Barışta ve savaşta iki devlet veya devletler topluluğu arasında politik alanda yapılan savaştır.
Başlıca iki uygulama alanı vardır:
a- İÇ POLİTİKA ALANI,
b- DIŞ POLİTİKA ALANI,
a- İÇ POLİTİKA ALANI
İç politika alanında yapılacak en önemli iş.; Milli birlik ve beraberliği sağlamak, halkın hükümete güvenini kuvvetlendirmek ve düşmanın iç politikaya etkisine mani olacak önlemleri almaktır.
b- DIŞ POLİTİKA ALANI
Dış politikada ise hedef: Düşman devleti paktlardan ayırarak yalnız bırakmak ve arzuladığı hususları zorla yaptırmaktır. Bunun yanında düşman ülkenin iç politikasına etki etmek için;
Düşman ülkenin iç yerlerinde kavgalar ve anlaşmazlıklar çıkarmak yada körüklemek,
Milli amaca dönük, milli güç ve birliğini sarsmak, o ulusun yöneticilere güvenini bozmak.
II- TEKNOLOJİK SAVAŞ
İki devlet veya devletler topluluğu arasında teknolojik alanda yapılan savaştır. Özellikle II.Dünya Savaşı’ndan sonra önemi ortaya çıkan bu savaşta gaye; ekonomik, sınai ve askeri alanlarda başta olabilmek için, ilmi ve teknik ilerlemelere el atmak ve düşmanın bundan yararlanmasını önlemektir. Gizli sırların çalınmasına mani olmak, beyin ithali gibi hususlar bu konuda ilginç örneklerdir.
III – EKONOMİK SAVAŞ
a- Milli hedeflerin elde edilmesi için ekonomik araçların tecavüzkar olarak kullanılarak iki devlet veya devletler topluluğu arasında ekonomik alanda yapılan savaştır.
b- Gayesi; Düşman devletin ekonomik gücünü zayıflatmaktı Bu amaca erişmek için girişilen faaliyetler
1- Düşman ürünlerinin değerini düşürmek,
2- Dış pazarlama imkanlarını ortadan kaldırmak,
3- İhracatına mani olmak,
4- Para değerine etki etmek suretiyle fiyat artışlarına sebep olmak,
5- Ülkedeki kaçakçılık ve karaborsayı teşvik etmek,
6- Halkı israf ve eğlenceye özendirmek,
7- Halkı kumar, içki, uyuşturucu madde kullanmaya alıştırmak,
Ekonomik gücün zayıflaması, diğer bütün milli güç unsurlarını ve bunlarla sürdürülen savaşı büyük ölçüde olumsuz yönde etkilemektedir.
