Savaş Nedir Türleri Nelerdir?

IV- PSİKOLOJİK SAVAŞ

a- Psikolojik savaş;

Milli hedeflere ulaşmak, dost, düşman ve tarafsız gruplarda lehte hisler, davranışlar ve tutumlar meydana getirmek amacı ile planlanmış askeri, ekonomik ve politik fa­aliyetlerin propaganda ile birlikte kullanılmasıdır.

Psikolojik savaş başlı başına uygulanan bir savaş şekli olmaktan ziyade diğer savaş türlerini tamamlayıcı ve onları destekleyici bir özelliğe sahiptir.

Psikolojik savaş, zaferi doğrudan doğruya kazanan bir silah olmayıp, harbi yakından ve devamlı destekleyen bir “Destek Silahı” durumundadır.

Psikolojik savaşın amacı; özellikle düşmanı kandırmak, fikrini çelmek ve savaşa devam gücünü azaltmak amacıyla yürütülür.

Psikolojik savaşın başlıca silahı propagandadır. Cephanesi; söz ve basılı evraktır. Hedefi; insanın moral gücüdür.

b- Psikolojik Savaşta Propaganda:

Propaganda, milli hedeflerin desteklenmesi amacıyla herhangi bir grubun dolaylı veya dolaysız olarak kendi menfaatleri yönünde, zora başvurmaksızın, hasım taraf üzerinde onun düşünce,duygu tutum ve davranışlarına etki yapmak üzere düzenlediği herhangi bir haber, bilgi, fikir, doktrin veya gösteriden oluşan faaliyetlerdir.

c- Propaganda Türleri:

Propaganda, beyaz (açık), siyah (kapalı) ve gri (bulanık) propaganda olmak üzere üçe ayrılır.

1- BEYAZ PROPAGANDA

Kaynağı bellidir. Haber ve yayınlarda en küçük bir kuşku yaratıcı husus bulunmaz. Aksi halde kaynağa olan güven sarsılır. Beklenen psikoloji etkiler meydana gelmez.

2- SİYAH PROPAGANDA

Kaynağı tamamen gizli tutulan, yalan söylenti ve haberleri yaymaktır. Hiç bir ahlak ve vicdan kuralına uymadan hareket edilir.

3- GRİ PROPAGANDA

Kaynak ne açık ne de. tamamen gizlidir. Yalan söylenti ve haberlerin değerlendirilmesi dinleyene bırakılır. Kaynak şüp­heli olduğu için genellikle aldatıcı ve etkili olur.

Soğuk savaşın başarıya ulaşabilmesi için psikolojik savaşın yeterince ve etkili olarak kullanılması gerekmektedir.

V- ASKERİ GÜCÜN CAYDIRICILIK ROLÜ

Yukarıda açıklamalara ilave olarak askeri gücün “CAYDI­RICILIK” rolünden istifade edilerek soğuk savaş içinde kullanıldığını da belirtmeliyiz.

B- Silahlı Savaş (Sıcak Savaş)

Milli güç unsurlarından askeri gücün esas rolü oynadığı savaş türüdür. Klasik veya nükleer silahların kullanılması suretiyle cereyan edebilir; sınırlı veya genel savaş şeklinde ortaya çıkabilir.

I- SINIRLI SAVAŞ (Bölgesel Savaş)

İki veya daha fazla milletin Silahlı Kuvvetleri arasın­da politik veya askeri içerikte cereyan eden, ancak bir genel savaşa kadar varmayan silahlı bir çatışmadır.

Sınırlı savaş, tarafların hedefleri, kullanılan silahlar, harekat alanları veya katılan kuvvetleri gibi unsurların savaşın özellikleri üzerinde bilinçli olarak sınırlı bir davranış göstermeleri ile karakterize edilebilir. Sınırlamalarda, yapılacak bir yumuşamanın ne zaman sınırlı savaşı genel savaşa dönüştüreceğini kesin olarak tespit etmek imkansızdır. Taraflardan biri, bütün sınırlamaları bir tarafa bırakmanın kendi milli menfaatleri için gerekli olduğu sonucuna varmadıkça sınırlı savaşın üst sınırı aşılamaz. (ARAP-İSRAİL ve İRAN-IRAK savaşları gibi)

II- GENEL SAVAŞ (Topyekün Savaş)

Savaşan devlet veya devletler grubunun bütün nükleer, biyolojik, kimyevi ve klasik silahları dahil maddi ve manevi imkanlarını kullanacakları büyük çapta silahlı bir çatışmadır.

Tüm milli güç unsurlarının, milli hedef elde edilince­ye kadar kullanılmasını gerektirecek bir savaş şeklidir. (I. ve II.Dünya Savaşları gibi)

C- Özel Savaş

Özel savaş; normal savaş kuralları ve kuvvetleri ile yapılan klasik savaşın dışında; özel eğitim gören, özel kuruluşu olan kuvvetlerle ve kendine özgü yöntemlere göre yapılan bir savaş şeklidir.

Özel savaş, tek başına uygulanabildiği gibi sıcak ve soğuk savaşın devam ettiği süre içerisinde ve onlarla koordineli olarak da uygulanır. Bundan amaç; Silahlı Kuvvetlerin harekatını kolaylaştırmaktır.

Bir ülkenin coğrafi konumu ve jeopolitik durumuna göre özel savaş önem kazanır.

Özel savaş başlıca üç bölüme ayrılmaktadır:

I – GAYRİNİZAMİ SAVAŞ,

II- AYAKLANMALARA KARŞI KOYMA,

III- PSİKOLOJİK SAVAŞ,

Şimdi bunları ayrı ayrı inceleyelim.

I- GAYRİNİZAMİ SAVAŞ

Gayri nizami savaş; düşmanın işgal etmiş olduğu bölgeler­de kalan yerli halkın, düşman kuvvetlere karşı girişmiş olduğu direnme harekatıdır.

Bu isim düzensiz, başı bozuk, kuralsız bir savaş ola­rak anlaşılmamalıdır.

Aksine kendine özgü kuralları, düzenlen ve daha çok özellikleri olan özel araç ve gereçlerin kullanıldığı bir harekat olarak düşünülmelidir. Gayri nizami sözü; bilinen, tanınan orduların dışında kalan, kuvvetlerin yaptığı savaş anlamında kullanıl­maktadır.

Gayri nizami savaş, hem silahlı kuvvetleri desteklemek, hem de silahlı kuvvetlerin kuruluşuna kadar zaman kazanmak amacıyla yapılabilir. Bu amaçla; işgal bölgesi içinde kalan halk teşkilatlanır. Elde mevcut tüm imkanları kullanmak suretiyle de düşman askeri gücüne darbeler vurulur. Düşmanın kurduğu idari teşkilat çalışmaz hale getirilir. Düşman ekonomik ve psikolojik yönden zayıflatılır. Halkın moral gücü yükseltilir. Gayri nizami savaşta en önemli husus, halkın bu müca­deleyi benimsemesi ve desteklemesidir.

Bir ülkede gayri nizami savaş şu açılardan önem kazanmaktadır.

Ülkenin etrafını çevreleyen komşu devletlerin tutumu.

Ülkenin jeopolitik durumu.

Ülkenin imkan ve yetenekleri.

Gayri nizami savaştan yeterince faydalanabilmek için halkın barıştan itibaren psikolojik yönden bu savaşı destekleyecek şe­kilde hazırlanması lazımdır.

Gayri nizami savaş günümüzde ve gelecekte çok önemli bir savaş şekli olup üç bölümden oluşmaktadır.

a- Gerilla Harekatı,

b- Kurtarma Ve Kaçırma Harekatı,

c- Yeraltı Harekatı,

a- Gerilla Harekatı

Gerilla harekatı; daha çok kırlık bölgelerde, gerilla kuvvetlerince yapılan bir harekat şeklidir.

Gerilla harekatı, gayri nizami savaşın aktif, silahlı açık veya yarı açık faaliyet şeklidir.

Gerillalar; tim, manga, bölük, tabur kuruluşunda ola­bilirler. Çoğunlukla o bölgenin eli silah tutan, dayanıklı, cesur halkından oluşan gerillalar emniyetli yerlerde üstlenerek zamanı gelin­ce düşman savaş gücünü yıpratacak, zayıflatacak ve onu işgal ettiği bölgeden geri itmeye zorlayacak faaliyetlere girişirler.

Gerilla harekatı; akın, pusu, baskın ve taciz gibi harekatı kapsan. Daima saldırı ile kendini gösterir.

b- Kurtarma Ve Kaçırma Harekatı

Düşman kontrolü altındaki bir bölgeye düşen veya çıkan dost pilot ya da denizcilerin yahut o bölge işgale uğradığında bölgenin dışına çıkamamış önemli kişilerin düşmanın eline geçmemesini, gizlice emniyetli bir bölgeye götürülmesini sağlamak amacıyla ya­pılan faaliyetlerdir.

c- Yeraltı Harekatı

Yeraltı harekatını yeraltı unsurları yaparlar. Yeraltı unsurları, daha çok gerillaların kolay kolay giremeyeceği şehir ve kasabalarda teşkil edilirler. Burada düşmanın kontrolü ve yasakları fazla olduğu için, bu unsurlar korunmak, amacı sağlayacak faaliyet­lerde bulunabilmek içinde gizli kalmak zorundadırlar.

Yaptıkları işlerin kim tarafından ve ne maksatla yapıldığı çok defa öğrenilmediğinden yeraltı harekatı olarak isimlendirilmektedir. Yeraltı harekatı da gerilla harekatı gibi düşmanın sa­vaş gücünü ve bölgedeki otoritesini yıpratmaya, kuvvetlerini zayıflatmaya, savaş gücünü yıkmaya yöneliktir. Yeraltı faaliyeti olarak propaganda, casusluk, sabotaj, tedhişe kadar varan bir dolu faaliyet sayılabilir.

II- AYAKLANMALARA KARŞI KOYMA

Ayaklanmalara karşı koyma; ayaklananları etkisiz hale getirmek için devletin güvenlik kuvvetleri ile sivil makamların al­mış oldukları yasal pasif ve aktif önlemlerin bütünüdür.

Ayaklanma: Bir topluluğun kanunları hiçe sayarak mev­cut hükümete karşı galeyana gelerek ve şiddet kullanarak (silahlı ve­ya silahsız) yüksek tansiyonlu hareketlere girişmesidir.

Ayaklanmaların nedenleri; çıkar elde edilmesi gibi ba­sit alanlardan ırk veya din anlaşmazlıklarına, ideolojik ayrıntılara kışkırtmalara, idareye karşı memnuniyetsizliklere, siyasi nedenlere kadar çok değişik şekillerde olabilir.

III- PSİKOLOJİK SAVAŞ

Bu konudan Soğuk Savaş konusu içerisinde anlatılıp, yeterli bilgiler orada verilmiştir.