Başkirler
İçindekiler: Sayfa numaralarından ilerleyerek göre içeriği takip edebilirsiniz.
Başkortostan
Başkirlerde Kıyafet ve Giyinme Başkurt Ulusal Kıyafeti
Başkırt Şalı
Başkurt Müzik Kültürü
Başkir Beziği
Başkirlerin maddi kültüründe ağacın yeri
Başkirler-Dünya görüşü Başkurtlarda görgü kuralları
Başkurt halkının zihniyeti
Başkırların geleneksel bayramları
Başkirlerin aile gelenekleri
Başkirlerin düğün gelenekleri
Tatar ve Başkirlerde nikah adedi
Başkurtların bebek doğumuna ilişkin gelenekleri
Başkir ulusal oyunları
Başkir evi ve yerleşim yerleri
Başkirler-Dil ve folklor Şürele
Başkurt destanı ‘Ural-Batır’
Başkurt isimleri
Başkurt Ay ve Ural Dağları efsanesi
Başkurt Aslı Kul efsanesi
Başkurt bayramları ile ilgili efsane
Başkurt destanlarındaki kadın kahramanlar
Tarihi-edebi bir kaynak olarak Başkir sejeresi
Başkirler-Tarih ve etnik kökenler
Min Başkurtları
Başkurdistan’ın Rusya’nın içine girmesi tarihi
Başkirlerin kökeni
BAŞKİRLER. (kendilerine verdikleri isim – Başkort), Rusya’nın Türkçe konuşan halkı, Başkiriya (Başkortostan) Cumhuriyeti’nin ana halkı. Rusya’daki toplam sayıları 1,5 milyondan fazladır. Altay Ailesi, Türk Grubuna dahil Başkir dilinde konuşurlar. Yazı dili kiril alfabesi esas alınarak oluşturulmuştur. Müslüman sünnidirler. Başkirlerin oluşumunda ana rolü Güney Sibirya ve Orta Asya kökenli göçebe hayvancı Türk boyları oynamıştır. 9. yy sonu – 10. yy başından itibaren modern Başkirlerin ataları Güney Ural’da ve buraya sınır step ve ormanlık-step alanlarda yaşamışlardır. 14. yy’da İslam’ı kabul etmişlerdir. Geçmişte Başkirlerin geleneksel geçim kaynağı hayvancılık idi (at, koyun, büyük baş hayvan, deve). Ayrıca avcılık, balıkçılık, yabani bal, yemiş ve bitki kökleri toplayıcılığı ile uğraşırlardı. Tarımla da uğraşırlardı (pırasa, arpa, kavuzlu buğday, buğday, kenevir). Evde hayvansal kökenli hammaddenin işlenmesi, el dokumacılığı, ahşap işçiliği yapılırdı. Başkirler demircilik sanatını da bilirlerdi, pik demir ve demir dökerler, gümüş çıkarırlar, gümüşten süs eşyaları yaparlardı. Geleneksel yerleşim şekli nehir ya da göl kenarında bulunan aul idi. Göçebe hayat şartlarında her aulun bir kaç sezonsal yerleşim yeri bulunurdu. Sürekli yerleşim yerleri yerleşik hayata geçildikten sonra ortaya çıkmıştır. Başkirlerin geleneksel ev tipi sökülebilir kafes karkaslı, keçe kapalı yurt idi. Step alanlarda kil ve saman dolgu evler, ormanlık alanda ise kütük evler yaparlardı. Zengin Başkirler arasında çok eşlilik görülürdü.
Başkortostan
Başkirlerin yaşadıkları bölgeden bahsedeceğiz. Burası, Ural’da Rusya Federasyonu’na dahil otonom bir idare olan Başkortostan Cumhuriyeti’dir.
Başkortostan Cumhuriyeti’nin (başkenti Ufa şehridir) Tataristan, Udmurtiya, Perm Eyaleti, Sverdlovsk, Çelyabinsk ve Orenburg bölgeleri ile sınırı vardır. Başkortostan Güney Ural eteklerinde, Preduralye ve Zauralye’de yeralır. En yüksek noktası 1640 metre ile Yamantau Dağı’dır. Cumhuriyet topraklarının kuzey-güney istikametinde uzunluğu 550 km, batı-doğu istikametinde ise 430 km’dir.
İklimi kıtasaldır. Cumhuriyet topraklarının %40’nı ormanlar kaplar. Orman-step alanları da yaygındır. Başkiriya topraklarında 47 tür balık, 286 tür kuş ve 76 tür memeli yaşar.
Başkortostan, köklü halkı Başkir’lerin adından hareketli konulmuş bir isimdir. Başkir halkına dahil olan ilk kabileler hakkındaki yazılı kayıtları antik tarihçi Herodot’un (M.Ö. V. yy) eslerinde rastlanır.
Başkortostan’da 130’dan fazla değişik ulustan insanlar yaşamaktadır.
Bölgede zengin petrol, doğal gaz, kömür, bakır, çinko, altın, tuz taşı, kaliteli çimento hammaddesi yatakları bulunur.
Başkrotostan bir sanayi ve tarım ülkesidir. Burası Rusya’nın ekonomik bakımdan en gelişmiş yerlerinden biridir. Cumhuriyetin ana uzmanlık dalı petrol çıkarılması ve işlenmesidir. Ağaç işleme ve inşaat malzemeleri üretim sektörü de gelişmiştir.
Başkir kırsal kesimde ekonominin esasını tahıl ve hayvan yetiştiriciliği oluşturur. Buğday, çavdar, yulaf, arpa (tahıl), şeker pancarı ve ayçiçeiği gibi teknik kültürler yetiştirilir. Et ve süt üretimine yönelik hayvancılık, küçük baş hayvan, tavukçuluk, at yetiştiriciliği ve bal üretimi yapılır. Başkir balı Rusya’da geniş bir üne sahiptir. Başkortostan bal üretiminde Rusya’nın lideridir. Başkortostan Cumhuriyeti ayrıca Rusya Federasyonu’nda büyük baş hayvan, at sayısı, süt sağma alanlarında birinci, patates yetiştirmede ikinci, et üretiminde altıncı, koyun ve keçi sayısı bakımından altıncı, yumurta üretiminde sekisinci, tahıl üretiminde onbirinci sırayı almaktadır.
Başkiriya turizm ve tatil için Rusya’nın en uygun bölgelerinden biridir. Buraya ikinci İsviçre adının verilmesi rastlantı değildir. Burada yüzlerce turistik güzergah organize edilmiştir, turistik tesisler yapılmıştır. Her yıl cumhuriyette 400 yüz binden fazla insan tatil yapmakta ve sağlıklarını iyileştirmektedir.
Başkortostan topraklarında ana din islam sunni mezhebidir. Şu anda cumhuriyette faal olan camileri sayısı 1100’dür.
